SJ WorldNews - шаблон joomla Авто

ဥပေဒ အမိန္႕ႏွင့္ ၫႊန္ၾကားခ်က္

Friday, 18 August 2017 09:53 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

ေမးခြန္း''ဆရာေရးတဲ့ေဆာင္းပါးေတြ  ဖတ္ရတယ္။ ဥပေဒကို လြယ္လြယ္ေရးျပလို႔ စိတ္ဝင္စားပါတယ္။ ခက္ခဲနက္နဲတဲ့  ဥပေဒဘာသာရပ္ အတြက္  အေသးစိတ္မသိခ်င္ပါဘူး။

ဒါ ေပမဲ့ ဥပေဒ ဆုိတာဘာလဲ။ အမိန္႔ဆုိတာဘာလဲ။ ၫႊန္ၾကားခ်က္ဆိုတာဘာလဲ။ လုိတိုရွင္း အဓိ ပၸာယ္ သိခ်င္ပါတယ္။ ဘာေတြ ကြာျခားသလဲ။   နည္းနည္းပါးပါးသိရရင္ေက်နပ္ပါၿပီ''ဟု ထုိ မိတ္ေဆြ က ဆုိပါသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ကြၽန္ေတာ္ဥပေဒသင္တန္းသား အရာရွိ အျဖစ္ ေဖာင္ႀကီး ဗဟုိျပည္သူ႔ ဝန္ထမ္း ေက်ာင္းတက္ေရာက္ခဲ့စဥ္က  ေရးမွတ္ခဲ့ ေသာ ဥပေဒမွတ္စုမွ ေကာက္ႏုတ္တင္ျပ လိုက္ပါ သည္။

မိတ္ေဆြ၏ေမးခြန္းကို အက်ဥ္းမွ်ေျဖဆုိျခင္းလည္းျဖစ္ပါသည္။တရားဥပေဒဆုိသည့္စကားရပ္သာမန္ အားျဖင့္ ဥပေဒ၊ တရားဥပေဒ ဆုိသည့္စကားရပ္တြင္အက္ဥပေဒ၊ တစ္ခ်က္ လႊတ္ ဥပေဒ၊ တရားဥပေဒကဲ့သို႔  အက်ဳိးသက္ေရာက္ေသာ နည္းဥပေဒ၊ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒ၊ စည္း ကမ္းဥပေဒ၊ အမိန္႔စသည္မ်ား ပါဝင္သည္။ယင္းဥပေဒ၊ အမိန္႔ႏွင့္ ၫႊန္ၾကား ခ်က္ အမ်ဳိးအစားမ်ား မွာ ေအာက္ ပါ အတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

(က)   အမိန္႔ေၾကညာခ်က္ (Proclamation)

(ခ)     တစ္ခ်က္လႊတ္ဥပေဒ (Ordinance)

(ဂ)     အက္ဥပေဒ (Act)

(ဃ)   ဥပေဒ (Law)

(င)     နည္းဥပေဒ (Rules)

(စ)     စည္းမ်ဥ္းဥပေဒ (Rules)

(ဆ)   စည္းကမ္းဥပေဒ Regulations)

(ဇ)     ဆံုးျဖတ္ခ်က္ (Resolutions)

(စ်)    အမိန္႔ဆင့္ဆုိခ်က္((Directions)

(ည)   ၫႊန္ၾကားလႊာ (Directive)

(ဋ)     ၫႊန္ၾကားခ်က္(Instruction)

(ဌ)     ဆာၾကဴလာ(Circular)

(ဍ)     အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာ (Notifi cation)

(ဎ)     အမိန္႔စာ၊ အမိန္႔(Order)

(ဏ)   လက္စြဲဥပေဒ(Manual) အမိန္႔ေၾကညာခ်က္သာမန္အမိန္႔မ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ ႏုိင္ငံ၏အႀကီးအကဲကထုတ္ရေသာ အမိန္႔ေၾကညာခ်က္မ်ဳိးျဖစ္သည္။  ဝန္ႀကီးမ်ားခန္႔ထားျခင္း၊ တရား သူႀကီး မ်ားခန္႔ ထားျခင္း စေသာကိစၥမ်ားတြင္သံုးသည္။

တစ္ခ်က္ လႊတ္ဥပေဒပါလီမန္ လက္ထက္ကစ၍ အေရးေပၚလတ္တေလာ လိုအပ္ေသာ ကိစၥမ်ားတြင္ တစ္ခ်က္လႊတ္ဥပေဒ  ထုတ္ျပန္ေလ့ရွိသည္။ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီလက္ထက္တြင္ ၁၉၆၃ခုႏွစ္ ဘဏ္ လုပ္ငန္းႏုိင္ငံပိုင္ျပဳလုပ္ေရး တစ္ခ်က္လႊတ္ဥပေဒ(၁/၁၉၆၃) ထုတ္ျပန္ ခဲ့ဖူးသည္။

အက္ဥပေဒပါလီမန္ေခတ္    ပါလီမန္ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္မွျပ႒ာန္းခဲ့ေသာ  ဥပေဒမ်ား (၁၉၆၂ မတိုင္မီက ရွိခဲ့ေသာ ဥပေဒမ်ားကို အက္ဥပေဒမ်ားဟုေခၚသည္)  တစ္နည္း အားျဖင့္  ပါလီမန္ ကျပဳ ေသာ ဥပေဒမ်ားကို  အက္ဥပေဒဟု ေခၚသည္။

ဥပေဒဥပေဒျပဳအာဏာရွိေသာ အဖြဲ႕အစည္းက (ဥပမာ၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္)ျပဳေသာဥပ ေဒမ်ား ကို ဥပေဒဟုေခၚသည္။နည္းဥပေဒတစ္ဆင့္ခံဥပေဒျဖစ္သည္။ အက္ဥပေဒ သုိ႔မဟုတ္  ဥပေဒ ကအာဏာအပ္ႏွင္း ေသာအခါမွသာ နည္းဥပေဒကို ျပ႒ာန္းႏုိင္သည္။  မ်ားေသာ အားျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာပိုင္မ်ားသုိ႔ နည္းဥပေဒျပဳႏိုင္ေသာ အာဏာအပ္ႏွင္းေလ့ရွိသည္။ နည္းဥပေဒသည္ ဥပေဒပါရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ေသာ နည္းလမ္း မ်ားဟု ေခၚႏုိင္သည္။

စည္းမ်ဥ္းဥပေဒစည္းမ်ဥ္းဥပေဒတြင္ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ ပံုဥပေဒအရျပဳေသာစည္းမ်ဥ္း ဥပေဒ ႏွင့္အက္ဥပေဒ သို႔မဟုတ္ ဥပေဒအရျပဳေသာစည္းကမ္းဥပေဒဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးႏွစ္စားရွိသည္။

စည္းကမ္းဥပေဒတစ္ဆင့္ခံဥပေဒျဖစ္သည္။  ဥပေဒ သုိ႔မဟုတ္ အက္ဥပေဒကအာဏာအပ္ႏွင္း ထားမွသာလွ်င္ ျပဳပိုင္ခြင့္ရသည္။ ေရွးအခါက ဘိုင္ေလာဟုေခၚသည္။  ျမဴနီစီပယ္အဖြဲ႕၊ မီးရ ထားအဖြဲ႕အစည္းတို႔က ထုတ္ျပန္ေလ့ရွိသည္။  ပင္မဥပေဒမွေပါက္ဖြားလာေသာ ဥပေဒတစ္ ရပ္ျဖစ္သည္။

ဥပေဒကဲ့သုိ႔ အာဏာရွိသည္။ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဆုံးျဖတ္ခ်က္ဆုိသည္မွာ မညီမၫြတ္မႈတစ္ရပ္ကုိ ညီ ၫြတ္ေအာင္အမ်ားသေဘာျဖင့္ ဆံုးျဖတ္ျခင္းကိုဆိုသည္။ သံသယမကင္းသည့္ကိစၥ၊ ျပႆနာ ေပၚ သည့္္ ကိစၥစသည္တို႔ကို ေျဖရွင္းျခင္းလည္းျဖစ္သည္။

အမိန္႔ဆင့္ဆုိခ်က ္မိန္႔ဆင့္ဆိုခ်က္မ်ာသည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ တစ္ဆင့္ခံဥပေဒမဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ဥပေဒကဲ့သုိ႔ အာဏာမရွိေပ။အက္ ဥပေဒ သုိ႔မဟုတ္  ဥပေဒအရ အာဏာ အပ္ႏွင္း သည့္အျပင္ တိက်စြာ ဥပေဒကဲ့သုိ႔ အာဏာတည္ႏုိင္မည္။ အဆိုအမိန္႔ဆင့္ဆို ခ်က္မ်ား ဟုေဖာ္ျပမွသာ   ဥပေဒကဲ့သုိ႔ အာဏာတည္ႏုိင္မည္။ အဆိုအမိန္႔ဆင့္ဆိုခ်က္မ်ားသည္ ဥပေဒကို အဓိ ပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုၿပီး အခ်ဳိ႕သည္ အစုိးရ၏မူဝါဒမ်ားကို ေဖာ္ျပတတ္သည္။အခ်ဳိ႕မွာမူ ဥပေဒ အားလက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဝန္ထမ္းမ်ားအား လမ္းၫႊန္ ေသာ နည္းလမ္း မ်ားပါ ရွိသည္။

ၫႊန္ၾကားလႊာ တပ္မေတာ္ဘက္တြင္  အသံုးျပဳသည့္ ၫႊန္ၾကားလႊာမ်ဳိးျဖစ္သည္။ တစ္ဆင့္ခံဥပေဒမဟုတ္။ ဥပေဒထက္အဆင့္နိမ့္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ဥပေဒတစ္ခုခုအရ ထုတ္ေသာ ၫႊန္ၾကား လႊာမွာ   ဥပေဒကဲ့သုိ႔ အာဏာတည္ သည္။ လမ္းၫႊန္သေဘာအရ ႐ံုး သုိ႔မဟုတ္ ဌာနအ တြင္းလုိက္နာရန္ က်င့္ထံုးမ်ဳိးသာျဖစ္သည္။

ၫႊန္ၾကားခ်က္ ဝန္ႀကီးဌာနက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆုိင္ရာကိစၥမ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ လက္ေအာက္ဌာနမ်ားအေနႏွင့္သိေစလိုေသာအခါ  ၫႊန္ၾကားခ်က္ထုတ္ျပန္ေလ့ရွိသည္။ အခ်ဳိ႕မွာ အမွာစာျဖင့္၊ အခ်ဳိ႕ မွာ ဆာၾကဴ လာျဖင့္၊ အခ်ဳိ႕မွာၫႊန္ၾကားခ်က္ဟု ေခါင္းစဥ္တပ္၍ ေရးေလ့ရွိသည္။

ဆာၾကဴလာဝန္ႀကီးဌာနသည္ လက္ေအာက္ခံဌာနမ်ားသို႔ ဥပေဒပါအခ်က္အလက္မ်ားကို ရွင္းလင္း ေသာအခါတြင္  ဆာၾကဴလာႏွင့္ရွင္းလင္းေလ့ရွိသည္။ ဆာၾကဴလာသည္ သာမန္အုပ ခ်ဳပ္ေရး သေဘာၫႊန္ၾကားျခင္းမ်ဳိးမဟုတ္။ ဥပေဒကဲ့သုိ႔ အာဏာရွိသည္။ ဥပေဒတြင္လည္း ဆာၾကဴလာလုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာေပးထားရန္ လိုအပ္သည္။ ဌာနတြင္း လုိက္နာရန္ဆာၾကဴ လာ ႏွင့္  ဌာနမ်ား ကလုိက္နာရန္ဆာၾကဴလာဟု ခြဲျခားထားသည္။

အမိန္႔ေၾကာ္ျငာ စာဝန္ထမ္းမ်ားအားခန္႔ထားျခင္း၊ ထုတ္ပယ္ျခင္း၊ ခြင့္သြားျခင္း၊ ရာထူးတိုးျခင္း၊ ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္း၊ အလုပ္လက္္ခံျခင္း စသည္မ်ားကို အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာျဖင့္သာ ထုတ္ျပန္ေလ့ရွိ သည္။ အခ်ဳိ႕ဥပေဒမ်ားစတင္အာဏာတည္ေသာေန႔၊ နည္းဥပေဒမ်ား၊ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒ၊  အမိန္႔ စသည္မ်ားကို ျပ႒ာန္းေသာအခါတြင္လည္း အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာကုိသံုးေလ့ရွိသည္။ျပင္ဆင္၊ ျဖည့္ စြက္၊ ႐ုပ္သိမ္းေသာ အခါတြင္လည္း အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာျဖင့္ပင္ ထုတ္ျပန္ ေလ့ရွိသည္။

ဥပေဒ၏ သေဘာဥပေဒ၏ သေဘာကိုၿခံဳငံုသိရွိေစရန္ ရည္ရြယ္ပါသည္။ ရပ္ရြာေအးခ်မ္း သာယာေရးႏွင့္ တရား ဥပေဒစုိးမုိးေရး အတြက္ ျပည္သူမ်ား၏က်ရာတာဝန္ကို ေက်ပြန္ ေစရ မည္ျဖစ္ သည္။ ဥပေဒ၏ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ဥပေဒ၏အဓိပၸာယ္၊ ဥပေဒႏွင့္စည္းကမ္း၊ ဥပေဒႏွင့္ အက်ဳိး ခံစားခြင့္၊ ဥပေဒႏွင့္ေျပာင္းလဲ တတ္ေသာသေဘာ၊ လက္ေတြ႕ဘဝႏွင့္ ဥပေဒ စသည္မ်ား ဆက္ႏႊယ္ မႈကို သိရွိ ေစလုိသည္။ ရာဇဝတ္ႏွင့္တရားမရာဇဝတ္မႈႏွင့္တရားမ မတူညီပံု၊နစ္နာဆံုး႐ံႈးမႈကြာျခားပံု၊ စီရင္ပိုင္ခြင့္ မ်ား ခြဲျခားက်င့္သံုးပံုမ်ားကိုလည္း တစ္ဆင့္တက္၍ ေလ့လာ ဆည္းပူးသင့္ ပါ သည္။

တင္ျပအႀကံျပဳခ်က္တတ္စြမ္းသမွ် ရွင္းရွင္းလင္းလင္းျဖစ္ေအာင္ႀကိဳးပမ္းတင္ျပပါသည္။ ဥပေဒစကားလံုးမ်ား၊ ျပ႒ာန္းခ်က္မူရင္းမ်ားကို စာေရးသူက ျပင္ရန္မျဖစ္ႏုိင္ပါ။ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကိုအမ်ား နား လည္ေအာင္သာ ဥပမာမ်ားေပး၍ တင္ျပႏုိင္ပါမည္။ မရွင္းသည္မ်ားရွင္းေအာင္၊ ခက္သည္မ်ား လြယ္ေအာင္ ေစတနာမြန္ျဖင့္ ဆက္လက္ တင္ျပေရးသား သြားမည္ျဖစ္ပါ ေၾကာင္း။  

Read 774 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Friday, 18 August 2017 10:00

Latest from ေညာင္ရမ္း