SJ WorldNews - шаблон joomla Авто
×

Warning

JUser: :_load: Unable to load user with ID: 106

ဦးေႏွာက္ အက်ိတ္ ကင္ဆာ

Friday, 04 August 2017 12:26 font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဂြၽန္မက္ကိန္းကို  ျမန္မာျပည္မွာ လူသိမ်ားသည္။ အသက္ ၈၁ ႏွစ္အရြယ္ရွိ ေနၿပီျဖစ္ေသာ ဂြၽန္မက္ကိန္းမွာ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ ျဖစ္ေနေၾကာင္း မၾကာေသးမီက သတင္းေတြ ထြက္လာခဲ့သည္။

အေမရိကန္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖူးခဲ့သူ တစ္ဦးလည္းျဖစ္သည့္ ဂြၽန္မက္ကိန္း၏ ဦးေႏွာက္ အက်ိတ္ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ပညာရွင္ေတြ အေက်အလည္ ေဆြးေႏြးၾကသည္။ ထင္ ရွားေက်ာ္ၾကားသူ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံေရးသမားႀကီး၏ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာအတြက္ အေကာင္းဆံုးေသာ ကုသမႈသုေတသနေတြကို ျပန္လည္ စစ္ေၾကာၾကသည္။

Glioblastoma ဟု အမည္ရသည့္ ဦးေႏွာက္အက်ိတ္ကို အဆင့္ေတြခြဲထားသည္။ အဆင့္ ၁ ႏွင့္ အဆင့္ ၂ ဆိုရင္ အက်ိတ္၏ ႀကီးထြားမႈႏႈန္း ေႏွးေကြးသည္။ ေခါင္းထဲက အက်ိတ္ကို ခြဲထုတ္ၿပီးလွ်င္ ျပန္ႀကီးလာသည့္ ႏႈန္းေႏွးသည္။ အဆင့္ ၃ ႏွင့္ အဆင့္ ၄ ဆိုလွ်င္ အေျခအေနမေကာင္း။ တစ္ႏွစ္ျပည့္ေအာင္ အသက္ရွည္ဖို႔က အလြန္နည္းသြား သည္။ ေခါင္းထဲက အက်ိတ္ကိုရသေလာက္ ခြဲထုတ္၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေပးၿပီး Temozolomide ဟုအမည္ရသည့္ ကင္ ဆာေဆးကို ေပးၿပီးကုသၾကသည္။ လက္ရွိကာလ ႏိုင္ငံတကာမွာအဆင့္ ၃ ႏွင့္ ၄ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာေတြကို သည္လိုပဲလက္ခံ ကုသေနၾကသည္။

ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ အက်ိတ္ကုသမႈမ်ားကို ရလဒ္ပိုေကာင္းသည္ထက္ ေကာင္းေအာင္ သုေတသနျပဳ ေနၾကတာ လည္းရွိသည္။ ဂြၽန္ မက္ကိန္းတစ္ေယာက္ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာျဖစ္ေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ ပညာရွင္ေတြက ကမၻာတစ္လႊား မွ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ သုေတသနေတြကို စုေဆာင္းၿပီး ေကာင္းႏိုးရာရာ ရွာေဖြၾကသည္။ Vaccines ဟုေခၚသည့္ ကာကြယ္ထိုးေဆးမ်ားမွသည္ မ်ဳိးဗီဇကုထံုးမ်ားအလယ္ ကိုယ္ခံစြမ္းအား ကုထံုးျဖစ္သည့္ Monoclonal antibodies ကုထံုးမ်ားအထိ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာအတြက္ စမ္းသပ္ကုသ သုေတသနကုထံုး ၈၇ ခု ေတြ႕ရွိၾကသည္။ သို႔ေပမယ့္ ထို ကုထံုးေတြက စံျပကုသမႈအျဖစ္ လက္ခံၾကေသးတာေတာ့ မဟုတ္ျပန္ပါ။

ဦးေႏွာက္ အက်ိတ္ဆုိတာမ်ဳိးက ပံုမွန္ဦးေႏွာက္သားေတြႏွင့္ ေရာစပ္ေနတတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္အက်ိတ္ ကိုေျပာင္စင္ေအာင္ ခြဲစိတ္ထုတ္ဖို႔က မလြယ္ကူပါ။ ကုန္စင္ေအာင္ ထုတ္ပစ္ဖို႔ ႀကိဳးစားျပန္လွ်င္လည္း လူနာခမ်ာ စ ကားမေျပာႏိုင္၊ ပံုမွန္တံု႔ျပန္မႈေတြ မရွိေတာ့ပဲ ဒုကိၡတဘဝအျဖစ္ က်န္ေနတတ္ခဲ့သည္။ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လအတြင္းမွာ အေမရိကန္ FDA က ဦးေႏွာက္အက်ိတ္ေတြကို ပန္းေရာင္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ လိုက္ႏိုင္သည့္ ေရာင္ျခယ္ေဆး တစ္မ်ဳိး ကိုအသံုးျပဳခြင့္ေပးခဲ့သည္။ Gleolan ဟုအမည္ရသည့္ ထိုေရာင္ျခယ္ေဆးကို မခြဲစိတ္မီ သံုး၊ ေလးနာရီအလိုမွာ ေသာက္ထားလိုက္ျခင္းျဖင့္ ဦးေႏွာက္သားေတြထဲ လက္ေခ်ာင္း မ်ားသဖြယ္ ထုိးယွက္ဆက္ႏႊယ္ေနသည့္ ကင္ဆာ အ က်ိတ္သားေတြကို အလြယ္တကူ ျမင္ေတြ႕ခြဲစိတ္ႏိုင္ေတာ့မွာျဖစ္သည္။

ဦးေႏွာက္ကင္ဆာကို ခြဲစိတ္ေတာ့မည္ဆိုလွ်င္ အက်ိတ္ကို ရသေလာက္ခြဲထုတ္ႏိုင္ဖို႔ အလြန္အေရးႀကီးသည္။ အက်ိတ္စင္လွ်င္ စင္သေလာက္ လူနာအသက္ရွည္မည္။ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ဦးေႏွာက္ကင္ဆာလူနာ ၄၁ဝဝဝ အေပၚ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ သုေတသနမွာ ဦးေႏွာက္အက်ိတ္ တစ္ခုလံုးကို ထုတ္ပစ္လိုက္ႏိုင္သည့္ လူနာမ်ားက တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ေသဆံုးႏိုင္ေျခ ၃၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမိုနည္းပါးေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

ဦးေႏွာက္အက်ိတ္ကို ရသေလာက္ထုတ္ႏိုင္ေလေလ အသက္ပိုရွည္ေလဆိုေပမယ့္ ဦးေႏွာက္အက်ိတ္ ခြဲစိတ္မႈသည္ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာကို လံုးဝေပ်ာက္ကင္းသြားေစမည့္ ကုထံုးေတာ့မဟုတ္ပါ။ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္အ နည္းငယ္က ဦးေႏွာက္ အက်ိတ္ျဖစ္သည္ႏွင့္ ေရာဂါျဖစ္သည့္ ဦးေႏွာက္အျခမ္းတစ္ခုလံုးကို ထုတ္ပစ္ေလ့ရွိသည့္ ကုထံုးေတြရွိခဲ့ဖူးသည္။ ဦး ေႏွာက္တစ္ျခမ္းကို ထုတ္ပစ္ေသာ္လည္း လူနာေတြ အသက္ပိုရွည္ မလာ ၾကပါ။ က်န္ခဲ့သည့္ ဦးေႏွာက္အျခမ္းကို ကင္ ဆာေတြထပ္ပြားၿပီး သိမ္းပိုက္လိုက္ၾကျပန္သည္။

အျခားေသာ ကင္ဆာေတြလို ကင္ဆာက်ိတ္ကို ခြဲစိတ္ထုတ္ၿပီးသည့္ေနာက္ ကင္ဆာေဆးမ်ားျဖင့္ ဦးေႏွာက္ ကင္ဆာေတြကို ကုသခဲ့ၾကသည္။ လအနည္းငယ္ေတာ့ ထိန္းႏိုင္သည္။ သို႔ေပမယ့္ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြက ပံုေျပာင္း႐ုပ္ဖ်က္ ၿပီးကင္ဆာေဆးေတြ မထိန္းႏိုင္သည့္ လမ္းေၾကာင္းမွ ဆက္လက္ႀကီးထြားလာၾကသည္။ ေနာက္အေရးႀကီးသည့္ အခ်က္က ဦးေႏွာက္ဆိုတာမ်ဳိးက ေတာ္တန္႐ံုေဆးေတြ ေရာက္ဖို႔ခက္ခဲသည္။ Blood-brain barrier ေခၚသည့္ ၾကားခံနယ္ျခားျဖင့္ ကာရံထားသည္။ ထိုနယ္ျခားကို ျဖတ္သန္းႏိုင္သည့္ ကင္ဆာေဆးမ်ားသာလွ်င္ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ မွာအသံုးျပဳလို႔ ရႏိုင္သည္။ ျပင္းထန္မႈႏႈန္းကို ခဏေမ့ထားၿပီး ဦးေႏွာက္အက်ိတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ၿပီေဟ့ ဆိုသည္ႏွင့္   ထိုလူနာမ်ား၏ ထက္ဝက္ေလာက္သာ ေနာက္ထပ္ ၁၅ လအထိ အသက္ရွည္ၾကသည္။

Chemotherapy ဟုေခၚသည့္ သမား႐ိုးက် ကင္ဆာေဆးေတြက ကင္ဆာဆဲလ္မ်ား ႀကီးထြားမႈကိုပဲ ထိန္းႏိုင္ၾက သည္။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ကင္ဆာ၏ မူလရင္းျမစ္က ဆဲလ္ကလာပ္စည္းမ်ားအတြင္းမွ မ်ဳိးဗီဇ (Gene) မ်ားမွ   သေႏၶတည္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုမ်ဳိးဗီဇမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ ေမာ္လီက်ဴးအဆင့္ထိ နားလည္ထားဖို႔လိုသည္။ မ်ဳိးဗီဇ ေမာ္လီက်ဴးမ်ားအထိ ျပဳျပင္ကုသႏုိင္သည့္ ေဆးမ်ားကို Molecularly Targeted therapy ဟုေခၚသည္။ မက္ကိန္း၏  ဦးေႏွာက္ကင္ဆာကို အဆင့္ျမင့္ျမင့္ ကုသဖို႔အတြက္ ထိုမ်ဳိးဗီဇ စစ္ေဆးမႈမ်ားကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ရွစ္ေထာင္အထိ အကုန္အက်ခံ ျပဳလုပ္ဖို႔ ျပင္ဆင္ထားၾကသည္။

အေရးႀကီးသည့္အခ်က္က ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ လူနာမ်ား၏ ၂ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိသာလွ်င္ ထိုမ်ဳိးဗီဇ တိုက္႐ိုက္ကုထံုးမ်ားျဖင့္ ေအာင္ျမင္စြာ ကုသခံႏိုင္မွာ ျဖစ္သည္။ က်န္သည့္ ၉၇ ရာခုိင္ႏႈန္းေသာ ဦးေႏွာက္ ကင္ဆာ လူနာ မ်ားက ထိုအဆင့္ျမင့္ေဆးမ်ားျဖင့္ အက်ဳိးေက်းဇူး ရမွာမဟုတ္ပါ။ Glioblastoma ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ အက်ိတ္ထဲမွာ ကမတူညီသည့္ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ဳိးစံု ရွိေနသည္။ ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ ကင္ဆာကုထံုး တစ္မ်ဳိးတည္းျဖင့္ ကုသလို႔မ ေအာင္ျမင္ႏိုင္။ထို႔ေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာေတြကို မတူညီသည့္ ေဆးအမည္မ်ားျဖင့္ တစ္မ်ဳိးၿပီးတစ္မ်ဳိး ကုသၾကမည္ဟု သံုးသပ္ၾကတာလည္းရွိသည္။

ဦးေႏွာက္ကင္ဆာမ်ားအတြက္ ေနာက္ထပ္ကုထံုးတစ္ခုက ကိုယ္ခံစြမ္းအား ကုထံုးျဖစ္သည္။ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ အတြင္းက CAR-T ဆဲလ္အမည္ရ ကိုယ္ခံစြမ္းအား ကုထံုးသစ္တစ္ခု ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ လူနာ တစ္ဦးထံမွ ကိုယ္ခံစြမ္းအားဆဲလ္မ်ားကို ထုတ္ယူၿပီး မ်ဳိးဗီဇအင္ဂ်င္နီယာ ပညာရပ္ျဖင့္ ေဖာ္ထုတ္ထားသည့္ ေဆးျဖစ္ သည္။ ထိုေဆးကို အသက္ ၅ဝ အရြယ္ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာလူနာ တစ္ဦး မွာစမ္းသပ္ခဲ့သည္။ ထိုလူနာကဦးေႏွာက္ ကင္ဆာကို ခြဲစိတ္ကုသ၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ ေပးၿပီးေနာက္ Temozolomide ေဆးျဖင့္ ထပ္မံကုသခဲ့ၿပီးမွ ဦးေႏွာက္ကင္ ဆာျပန္ၾကြလာခဲ့သူျဖစ္သည္။ ထိုလူနာ၏ ဦးေႏွာက္ထဲ ကို CAR-T ဆဲလ္ေတြ အႀကိမ္ႀကိမ္ ထုိုးသြင္းစမ္းသပ္ခဲ့သည္။

ဦးေႏွာက္အက်ိတ္က က်ဳံ႕ဝင္သြားခဲ့ၿပီး ရွစ္လၾကာသည္အထိ ထိုလူနာ အသက္ရွည္ခဲ့သည္။ ရွစ္လၾကာၿပီးသည့္ ေနာက္ ဦးေႏွာက္အတြင္း ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ကင္ဆာက်ိတ္ေတြ လ်င္ျမန္စြာျပန္ေပၚလာခဲ့ၿပီး လူနာကြယ္လြန္ခဲ့ သည္။ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာမ်ား၏ ေနာက္ခံမ်ဳိးဗီဇ ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈ သို႔မဟုတ္ ကင္ဆာျဖစ္ေစရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ ထင္ထားသည္ထက္ ပို႐ႈပ္ေထြးေနသည္။တခ်ဳိ႕ေသာကင္ဆာမ်ားလို ပစ္မွတ္တစ္ ခုတည္းကို ခ်ိန္ရြယ္ကုသလို႔ မရႏိုင္။ ဦးေႏွာက္ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြထဲမွာ ကိုက  ေနာက္ခံမ်ဳိးဗီဇ မတူညီသည့္ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြ ပါဝင္ပတ္သက္ေနေၾကာင္း ပညာရွင္ေတြ ပိုမို နားလည္လာ ၾကပါၿပီ။

အခ်ဳိ႕ပညာရွင္မ်ားကေတာ့ Vaccines ထိုးေဆးမ်ားျဖင့္ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာကို ကုသဖို႔ သုေတသနျပဳၾကသည္။ ဦး ေႏွာက္ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားေပၚမွာ ေတြ႕ရသည့္ ေမာ္လီက်ဴးမ်ားကို ထိုးေဆးအျဖစ္ ျပဳျပင္ဖန္တီးၿပီး လူနာ မ်ားကို ထိုးႏွံ ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ သေဘာတရားအရ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ လူနာတစ္ေယာက္အတြက္ ထိုးေဆးတစ္မ်ဳိးစီ ထုတ္လုပ္ေပးရမလို ျဖစ္ေနသည္။ ထိုသို႔ လူနာတစ္ေယာက္ခ်င္းစီအတြက္ ထိုးႏွံေပးႏိုင္ တာေတာင္မွ ဦးေႏွာက္ကင္ ဆာက်ိတ္ေတြက ျပန္လည္ထၾကြ လာဦးမွာျဖစ္သည္။

သုေတသန အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုကေတာ့ ေမာ္လီက်ဴးပံုစံ မ်ဳိးစံုပါသည့္ ထိုးေဆးတစ္မ်ဳိးကို ထုတ္လုပ္ဖန္တီးၿပီး ဦး ေႏွာက္ကင္ဆာလူနာ ၃၃၁ ဦးမွာ စမ္းသပ္ထိုးႏွံခဲ့သည္။ DCVax-L အမည္ရ ထိုထိုးေဆးျဖင့္ ကုသျခင္း ခံရသူ လူနာ မ်ား၏ ၄ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ ေနာက္ထပ္ ၃၅ လအထိ အသက္ရွင္ေနၾကေၾကာင္း ေတြ႕ၾကရသည္။ လူနာမ်ား၏ ၂၄ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေနာင္ေလးႏွစ္ၾကာသည္အထိ အသက္ရွည္ေနၾကေၾကာင္း ေတြ႕ရျပန္သည္။ ထိုေဆးကိုမထိုးႏွံခဲ့သည့္  လူနာမ်ား၏ ၈ ရာခုိင္ႏႈန္းသာလွ်င္ ေနာင္ေလးႏွစ္မွာ အသက္ရွည္ေနၾကျခင္းႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္ဖို႔ ျဖစ္သည္။

အထက္ပါ သုေတသန ကုထံုးမ်ားက မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ ကုထံုးမ်ားထဲမွ အထင္ရွားဆံုး ကုထံုးမ်ားျဖစ္သည္။ အမတ္မင္း ဂြၽန္မက္ကိန္း၏ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ ေရာဂါအတြက္ မည္သို႔မည္ပံု ကုသၾက မည္လဲဆိုသည္ ကို ဆက္လက္ေစာင့္ၾကည့္ၾကဖို႔ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။Ref: '87 experimental therapies for Glioblastoma' by Sharon Begley, July 21,2017 ေဒါက္တာ လႊမ္းမိုးဟန္

Read 1067 times Last modified on Monday, 07 August 2017 12:26