SJ WorldNews - шаблон joomla Авто
×

Warning

JUser: :_load: Unable to load user with ID: 106

ကင္ဆာ ျဖစ္ေစေသာ ဗိုင္းရပ္ပိုးမ်ား

Thursday, 17 August 2017 12:09 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

ကင္ဆာဆုိသည္ႏွင့္ ကြၽန္ေတာ္တို ့ျမန္မာျပည္သူ ျပည္သားအမ်ားစု ထင္မွတ္ၾကသည္မွာ အတိတ္ကံေၾကာင့္ျဖစ္ သည့္ ဝဋ္နာကံနာဟု ယူဆၾကၿပီး လက္ရွိေခတ္ကာလတြင္လည္း  ေၾကာက္စရာ အေကာင္းဆံုး ေရာဂါတစ္ခုအျဖစ္ ကမၻာတစ္ခုလံုးကို ၿခိမ္းေျခာက္ အႏၲရာယ္ ျပဳလ်က္ရွိသည္။

ကင္ဆာေရာဂါသည္ အသက္အရြယ္မေရြး၊ ကေလးသူငယ္မေရြးျဖစ္တတ္သည္။ ယေန႔ေခတ္တြင္ ကင္ဆာေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဘာသာရပ္မ်ား တိုးတက္လာျခင္းႏွင့္အမွ် ေရာဂါရွာေဖြျခင္းအပိုင္းႏွင့္ ကုသမႈအပိုင္းတြင္လည္း ရလဒ္ ေကာင္းမ်ား ရရွိလာၾကသည္။ ကင္ဆာေရာဂါကို ေရွးယခင္ ကာလမ်ားျဖစ္သည့္ ဘီစီ ၁၆ဝဝ ကတည္းကပင္ အီဂ်စ္ ေဆးပညာရွင္မ်ားက ရင္သားကင္ဆာကို  စတင္အမည္တပ္ ကုသႏုိင္ခဲ့ၾကသည္။ ၁၅ ရာစုမွ ၁၇ ရာစုအတြင္း ေသဆံုး ၿပီးေသာလူနာမ်ားကုိ ရင္ခြဲစစ္ေဆးၿပီး ေလ့လာခဲ့ေသာေၾကာင့္ ကင္ဆာေရာဂါသည္ လူသားမ်ားအၾကား တျဖည္းျဖည္း အသက္ဝင္လာခဲ့သည္။ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕အစည္း (WHO) ၏ စာရင္းမ်ားအရ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္တြင္  ၁၂  ဒသမ ၇  မီလီယံရွိေသာ လူဦးေရသည္ ကင္ဆာေရာဂါ ခံစားေနၾကရၿပီး ၂ဝ၁ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္  ၇ ဒသမ ၈၉ မီလီယံသည္ ကင္ ဆာေရာဂါေၾကာင့္ အသက္ေသဆံုးခဲ့သည္။ ကင္ဆာေရာဂါ ခံ စားေနရသူမ်ား၏ ၁၃ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ အသက္ေသဆံုး ေနၾကရသည္။ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္တြင္မူ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏႈန္းသည္ ၉ဝ ဒသမ ၅ မီလီယံ အထိရွိလာခဲ့ၿပီး ၁၅ ဒသမ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ အသက္ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရသည္။

ကမၻာေပၚတြင္ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း အမ်ားဆံုး ႏုိင္ငံ၂၂ ႏုိင္ငံတြင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္လည္း အပါ အဝင္ ျဖစ္ဟု WHO ၏ စစ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အျဖစ္မ်ားဆံုးေသာ ကင္ဆာမ်ားမွာ သားအိမ္ ေခါင္းကင္ဆာ၊ ရင္သားကင္ဆာႏွင့္ အဆုတ္ကင္ဆာတို႔ျဖစ္ေၾကာင္း မွတ္တမ္းအရ သိရသည္။ 

ဘယ္လိုအရာေတြက ကင္ဆာျဖစ္ေစႏုိင္သလဲ

ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေနထိုင္ရာ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ေစႏုိင္ေသာ အေၾကာင္းတရား မ်ားစြာရွိသည္။ ျဖစ္ ေစႏုိင္ေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားေလ၊ ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေသာ ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားေလျဖစ္သည္။ ကင္ဆာျဖစ္ေပၚေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတုိင္းျဖစ္သည္-

အစားအစာမ်ား - မီးကင္ထားေသာ အစားအစာမ်ားႏွင့္ အကင္မ်ား၊ အေရာင္တင္ထားေသာ အစားအေသာက္မ်ား၊ ဆုိဒါပါေသာ အစားအစာမ်ား၊ အဆီမ်ားေသာ အစားအစာမ်ား၊ ကာဗိုဟိုက္ဒ႐ိုက္မ်ားေသာ အစားအစာမ်ား၊ မႈိတက္ ေနေသာ အစားအစာမ်ား ေဆးလိပ္၊ ေဆးရြက္ႀကီးႏွင့္ ကြမ္းစားျခင္း၊ အရက္ေသာက္ျခင္း၊ ဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုးမ်ား၊ မ်ဳိး႐ိုး ဗီဇေၾကာင့္ မ်ဳိး႐ိုးလိုက္ျခင္း- မ်ဳိး႐ိုးလိုက္ျခင္းသည္ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ျဖစ္စဥ္တြင္ ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ပတ္သက္ မႈရွိသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ မိသားစုမ်ဳိး႐ိုးထဲတြင္ အူမႀကီးကင္ဆာ၊ ရင္သားကင္ဆာ၊ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာမ်ား ျဖစ္ခဲ့ဖူး ျခင္းရွိပါက က်န္မိ သားစုမ်ားတြင္ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ႏုိင္ေျခသည္ တျခားေသာ သူမ်ားထက္ ပိုမိုမ်ားသည္။

ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္း - အထူးသျဖင့္ ေသြးႏွင့္ဆိုင္ေသာ ကင္ဆာမ်ား၊ သိုင္း႐ိြဳက္ကင္ဆာမ်ား၊ အစာမ်ဳိျပြန္ ကင္ ဆာမ်ားျဖစ္ပြားတတ္သည္။ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ ဆဲလ္မ်ား၏ မ်ဳိး႐ိုးဗီဇေျပာင္းလဲလာကာ အလ်င္အျမန္  ျပန္႔ပြား လာျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ကမၻာတြင္ထင္ရွားခဲ့ေသာ ဟီ႐ိုရွီးမား၊ နာဂါစကီ အႏုျမဴဗံုးႀကဲမႈေၾကာင့္ ၎ေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ေသာသူမ်ားသည္ မ်ဳိး႐ိုးဗီဇ ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ ကင္ဆာမ်ားျဖစ္ေစမႈကိုတိုးပြားေစသည္။

ပတ္ဝန္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈမ်ား - ကားမ်ား၏ အိတ္ေဇာပိုက္မွထြက္ေသာ မီးခိုးမ်ား၊ စက္႐ံုအလုပ္႐ံုမ်ားမွ စြန္႔ထုတ္ေသာ ဓာတ္ေငြ႕မ်ား၊ ဓာတုေဗဒစက္႐ံုမ်ားႏွင့္ သတၱဳစက္႐ံုမ်ားမွ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားကို သန္႔စင္ျခင္းမရွိဘဲ စြန္႔ထုတ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ကင္ဆာေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားတတ္သည္။

ကာလရွည္ၾကာစြာ ေနေလာင္ခံျခင္း - ၎သည္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ အေရျပားကင္ဆာမ်ား ျဖစ္ေပၚေစေသာ အဓိကအ ေၾကာင္းရင္းျဖစ္သည္။ အျခားကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ - ကင္ဆာအမ်ားစုသည္ အသက္ ၅၅ ႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိသည္ဟု စစ္တမ္းမ်ားအ ရေတြ႕ရသည္။ အျခားေသာ ေရာဂါမ်ားမွ တစ္ ဆင့္လည္း ကင္ဆာေရာဂါအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္း သြားတတ္ၾကသည္။  ဥပမာအားျဖင့္ အစာအိမ္အနာေရာဂါမွတစ္ဆင့္ အစာအိမ္ကင္ဆာ၊ သည္းေျခအိတ္ မၾကာခဏေရာင္ရမ္းျခင္းမွ သည္းေျခအိတ္ကင္ဆာ၊ ဆီးအိမ္နာတာရွည္ ေရာင္ရမ္းျခင္းမွ ဆီးအိမ္ ကင္ဆာစသည္တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။

ဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုး ဆုိသည္မွာ

ဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုးသည္ အလြန္ေသးငယ္ၿပီး ၎တို႔သည္ သက္ရွိဆဲလ္အတြင္း၌သာ ဆင့္ပြားျဖစ္စဥ္မ်ား ေျပာင္းလဲၾကသည္။ အမ်ဳိးအစားအားျဖင့္ ဗိုင္းရပ္ပိုးတြင္ ပါဝင္ေသာ nucleic acid အေပၚမူတည္ကာ RNA ႏွင့္ DNA ဗိုင္းရပ္ဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးရွိသည္။ ထုိ nucleic acid ကို ပ႐ိုတိန္းတစ္မ်ဳိးျဖင့္ ဖံုးအုပ္ထား သည္။ ဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုးမ်ားသည္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ေရာဂါမ်ားကို ျဖစ္ေစႏုိင္သကဲ့သို႔ ကင္ဆာေရာဂါကိုလည္း ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ထိုကင္ဆာေရာဂါကို ျဖစ္ေပၚေစ ေသာ ဗိုင္းရပ္ပိုးမ်ားကို Oncogenic Virus ဟု ေခၚဆိုၾကသည္။

ဗိုင္းရပ္ပိုးသည္ ကင္ဆာေရာဂါကို ဘယ္လို ျဖစ္ေစတာလဲ

လူသားတို႔တြင္ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ ကင္ဆာေရာဂါအားလံုး၏ ၁၅-၂ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ သည္ဟု စစ္တမ္းမ်ားမွတစ္ဆင့္ သိရွိရသည္။ ဗိုင္းရပ္ပုိးသည္ လူ႔ခႏၶာကိုယ္အတြင္း ဝင္ေရာက္ၿပီး နာတာရွည္ ေရာဂါ အသြင္ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ဗိုင္းရပ္ပိုး၏ DNA ႏွင့္ RNA တို႔သည္ ေရာဂါကူးစက္ခံရေသာ ဆဲလ္အတြင္းရွိ ခ႐ိုမိုဇုန္းႏွင့္ ပူးေပါင္းသြားက ၎ဆဲလ္ရင့္ သန္လာသည္ႏွင့္အတူ ဗိုင္းရပ္ပိုးသည္လည္း တိုးပြားလာၾကသည္။ ထိုေရာဂါ ပိုးကူး စက္ခံရေသာ ဆဲလ္သည္လည္း မ်ဳိး႐ိုးဗီဇေျပာင္းလဲ လာၾကၿပီး ပံုမွန္မဟုုတ္ေသာ ဆဲလ္မ်ားျဖစ္ေပၚလာကာ  ကင္ဆာ ေရာဂါအျဖစ္ ေျပာင္းလဲလာၾကသည္။ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ေစေသာ ဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုးမ်ားမွာ -

အသည္းေရာင္ အသားဝါေရာဂါ ဘီပိုးႏွင့္စီပိုးတို႔သည္ နာတာရွည္ေရာဂါအျဖစ္ တည္ရွိေနၾကၿပီး အသည္းဆဲလ္မ်ားကို ေရာင္ရမ္းေစျခင္းႏွင့္ ပ်က္စီးေစျခင္းတို႔ကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ထိုမွတစ္ဆင့္ အသည္းေျခာက္ေရာဂါႏွင့္ အသည္းကင္ ဆာ ေရာဂါမ်ားကုိ ျဖစ္ေပၚေစသည္။ အသည္းေရာင္ အသားဝါစီ ပိုးသည္ အသည္းကင္ဆာ ျဖစ္ႏုိင္ေျခ ပိုမိုမ်ားျပားသည္။

Human Papilloma Virus (HPV) သည္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ၊ စအိုကင္ဆာ၊ မိန္းမကိုယ္အဂၤါကင္ဆာ၊ ခံတြင္းႏွင့္ လွ်ာကင္ဆာတို႔ကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။ HPV သည္ အမ်ဳိးအစားေပါင္း ၁ဝဝ ေက်ာ္ရွိသည့္အနက္ ကင္ဆာကိုျဖစ္ေစ ေသာအမ်ဳိးအစားမွာ HPV 16, 18 တို႔သည္ ကင္ဆာေရာဂါႏွင့္ ပိုမို ဆက္စပ္မႈရွိသည္။ သာမန္အလံုးအက်ိတ္ (ဥပမာ ၾကြက္ႏို႔) ကိုျဖစ္ေစေသာ အမ်ဳိးအစားမွာ HPV 6, 11 တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။

ခုခံအားက်ဆင္းေရာဂါပိုး (HIV) သည္ လင္ဖိုးမားေရာဂါမ်ား၊ စအိုကင္ဆာမ်ား၊ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာမ်ား၊ အေရျပား ကင္ဆာမ်ား၊ ခံတြင္းကင္ဆာမ်ား စသည္တို႔ကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ထို႔ျပင္ ခုခံအားက်ဆင္းေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရေသာ လူနာ မ်ားသည္ အျခားေသာ ဗိုင္းရပ္ပိုးမ်ားျဖစ္သည့္ အသည္းေရာင္ အသားဝါေရာဂါပိုး၊ ေရယုန္ေရာဂါပိုး၊ EPV ၊ HTLV ေရာဂါပိုးတို႔လည္း ထပ္မံကူးစက္ႏုိင္ေပသည္။

ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ေစေသာ ဗိုင္းရပ္ပိုးကို ကာကြယ္ႏုိင္သလား

ကာကြယ္သည္ဟု ဆိုရာဝယ္ မျဖစ္ခင္က ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းျဖစ္သည္။ လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္သည့္ ေရာဂါမ်ားကို လူတစ္ဦးခ်င္း၏ အေနအထိုင္ အျပဳအမူတို႔ ထိန္းသိမ္းျခင္းျဖင့္ ကာကြယ္ႏိုင္သည္။ ကာကြယ္ေဆးသည္  ေရာဂါပိုးတိုင္း အတြက္ေတာ့ မရရွိႏုိင္ေပ။ အသည္းေရာင္ အသားဝါ ဘီပိုးတို႔အတြက္ ကာကြယ္ေဆးအား ႀကိဳတင္ ထိုးထားႏုိင္သည္။

နိဂံုးခ်ဳပ္အားျဖင့္ ကာကြယ္ျခင္းသည္ ကုသျခင္းထက္ ေကာင္းသည္ဆိုသည့္ ေဆာင္ပုဒ္အတိုင္း မိမိသည္ကင္ဆာ ျဖစ္ေပၚေစမည့္ အေၾကာင္းတရားမ်ားကုိ သိရွိေရွာင္ရွား ဆင္ျခင္ႏုိင္ရန္ လိုအပ္သလို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ ထိုးႏွံျခင္းကို လည္း  လုပ္ေဆာင္သင့္သည္။ လူသားတို႔သည္ ကင္ဆာ၏ ၿခိမ္းေျ ခာက္မႈ အႏၲရာယ္ကို ႀကံ့ႀကံ့ခံ ခုခံကာကြယ္ႏုိင္မည္ ျဖစ္ေပသည္။    ေဒါက္တာ ကိုကိုဝင္း(ေဆးသု)

Read 737 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Monday, 04 September 2017 12:33