SJ WorldNews - шаблон joomla Авто

ကင္ဆာေရာဂါနဲ႔ ထိေရာက္တဲ့ ကုသမႈ

Monday, 04 March 2019 10:34 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

ကမၻာတစ္လႊား ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းဟာ တစ္ေန႔တျခား ပုိမ်ားေနပါတယ္။  ျမန္မာႏုိင္ငံက ကင္ဆာေရာဂါ အျဖစ္မ်ားဆုံး ၁ဝႏုိင္ငံမွာ ပါဝင္ေနပါတယ္။  ကမၻာေပၚမွာ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းဟာ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္မွာ ၆ သန္းေက်ာ္ရွိရာမွ ၂ဝ၃ဝ ျပည့္ႏွစ္မွာ ၁ဝ၆ သန္းအထိ ျမင့္မားလာႏုိင္တယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းၾကတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ  ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္က  ကင္ဆာေရာဂါ လူနာအသစ္ ၆၄ဝဝဝ ဦးရွိၿပီး အျဖစ္အမ်ားဆုံး ကင္ဆာေရာဂါေတြက အဆုတ္

ကင္ဆာ၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ၊ ရင္သားကင္ဆာ၊ အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္းကင္ဆာ၊ ဦးေခါင္းနဲ႔လည္ပင္းကင္ဆာတုိ႔ျဖစ္တယ္။ ကင္ဆာေရာဂါ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ပုိမုိမ်ားျပား လာတာဟာ ငယ္ရြယ္သူေတြမွာ ယခင္ကထက္ ပုိမုိေတြ႕ရွိလာပါတယ္။

ကင္ဆာေရာဂါဟာ  အသက္အရြယ္မေရြး၊ က်ားမမေရြး တစ္ေန႔တျခား တုိးပြားလာသည္ကို ေတြ႕ရပါတယ္။   တုိးတက္လာတဲ့ ေဆးပညာနဲ႔ သုေတသနေတြေၾကာင့္  ကင္ဆာအမ်ဳိးအစား အသစ္မ်ားကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိ႐ုံမက ေခတ္မီေဆးပညာရပ္မ်ား၊ ခြဲစိတ္မႈနည္းစနစ္မ်ား၊ အဆင့္ျမင့္ေရာဂါ ရွာေဖြစစ္ေဆးတဲ့ နည္းပညာမ်ား၊ ဆန္းသစ္တဲ့ ကင္ဆာကုထုံးမ်ား၊   ေဆးဝါးမ်ားနဲ႔ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြကုိ သက္ဆုိင္ရာ ကင္ဆာေရာဂါ အမ်ဳိးအစားအလုိက္ တုိက္႐ုိက္ကုသႏုိင္တဲ့ ေဆးဝါးမ်ား၊ ပစ္မွတ္ကုထုံး၊ လူပုဂၢိဳလ္အလုိက္ ကုထုံးစသည္ျဖင့္  ေပၚေပါက္လာၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံက  ကင္ဆာေရာဂါ ပုံရိပ္ေဖာ္စစ္ေဆးရာမွာ နည္းပညာျမင့္မားတဲ့ ဓာတ္မွန္စက္ႀကီး၊ ကြန္ပ်ဴတာ ဓာတ္မွန္၊ သံလုိက္လႈိင္းနဲ႔  အဏုျမဴေရာင္ျခည္ ပုံရိပ္ေဖာ္ကာ ေရာဂါရွာေဖြျခင္းေတြ ယခင္ကထက္ ပုိမုိတိက်စြာ ရွာေဖြလာႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ေရာဂါေဗဒပညာရပ္ပုိင္းမွာ ကင္ဆာဆုိင္ရာ ေသြးစစ္ေဆးျခင္း၊ အသားစ စစ္ေဆးျခင္းတုိ႔ အေသးစိတ္ျပဳလုပ္လာႏုိင္တယ္။ အသားစေပၚမွာ ေမာ္လီက်ဴး ေရာဂါေဗဒစတဲ့ ေခတ္မီနည္းပညာ အသုံးျပဳကာ အေတြ႕အႀကံဳရွိတဲ့၊ ကြၽမ္းက်င္တဲ့ေရာဂါေဗဒဆရာဝန္က ကင္ဆာေရာဂါတစ္မ်ဳိးနဲ႔ အေသးစိတ္ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာကာ အုပ္စုငယ္နဲ႔ အမ်ဳိးအစားကို တိက်စြာေရာဂါ ရွာေဖြေပးႏုိင္ခဲ့ၿပီးပဲျဖစ္ပါတယ္။ သက္ဆုိင္ရာ ကင္ဆာအမ်ဳိးအစား အလုိက္ ကုသႏုိင္တယ္ဆုိတာမ်ဳိး နည္းပညာမ်ား၊ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇစစ္ေဆးျခင္းမ်ား(Gne Mutation Analysis)နဲ႔ ရွာေဖြစစ္ေဆး ေပးႏုိင္လာတယ္။

ရွာေဖြစစ္ေဆးေပးႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ လူနာမ်ားအတြက္ တုိက္႐ုိက္တိက်တဲ့ ကုထုံးေတြကုိ သက္ဆုိင္ရာ လူနာအသီးသီးရဲ႕ မ်ဳိးဗီဇအေပၚ အေျခခံကာ  ကုသေပးႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ ေရာဂါေတြကုိ ပုိမုိထိေရာက္စြာ ကုသလာႏုိင္႐ုံမက မလုိအပ္တဲ့ ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိးကုိပါ ေလ်ာ့ပါးေစတယ္။

ကင္ဆာကုသရာမွာ ေရာဂါစတင္ၿပီး အခ်ိန္မွစကာ ယင္းေရာဂါကုိ   တိက်စြာသိရွိရဖုိ႔  သက္ဆုိင္ရာ သမားေတာ္က စမ္းသပ္ျခင္း၊ ဓာတ္မွန္ဆရာဝန္ႀကီးက ပုံရိပ္ေဖာ္ကာ ေရာဂါရွာေဖြျခင္း၊ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ႀကီးက ခြဲစိတ္ကုသျခင္း၊ ေရာဂါေဗဒဆရာဝန္က အေသးစိတ္စစ္ေဆးကာ ေရာဂါအမ်ဳိးအစား သတ္မွတ္ျခင္းနဲ႔ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ကုထုံးကုိ ရွာေဖြစစ္ေဆးျခင္း၊ ကင္ဆာေရာဂါဆရာဝန္ႀကီးက ကုသေပးျခင္းစတဲ့ အဆင့္ဆင့္ကုသၾကရပါတယ္။ ကင္ဆာအျပင္ အျခားနာတာရွည္ေရာဂါ၊ ဆက္စပ္ေရာဂါေတြရွိရင္ သက္ဆုိင္ရာ အထူးကုဆရာဝန္ႀကီးေတြနဲ႔ ျပသကာ ကုသဖု႔ိ လုိအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။

အထူးကုဆရာဝန္ တစ္ဦးခ်င္းစီမွာ  မိမိတုိ႔ ဘာသာရပ္အလုိက္ အထူးကြၽမ္းက်င္ ႏွံ႔စပ္ေပမယ့္ အျခားအထူးျပဳ ပညာရပ္အားလုံးမွာသက္ဆုိင္ရာ ပညာရွင္ေတြလုိ ကြၽမ္းက်င္ႏွံ႔စပ္ျခင္း မရွိႏုိင္ပါ။ အထူးကု တစ္ဦးတည္းကုသျခင္းထက္ ပညာရပ္ဆုိင္ရာ အထူးကုဆရာဝန္ႀကီးေတြ ပူးေပါင္းတုိင္ပင္ ေဆြးေႏြးကုသျခင္းသည္  ပုိၿပီးအက်ဳိးရွိပါတယ္။

လူနာတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕  လုိအပ္ခ်က္၊ ေရာဂါအေျခအေနေပၚ မူတည္ကာ ပူးေပါင္းတုိင္ပင္ ေဆြးေႏြးကုသျခင္းဟာ အေရးႀကီးလာပါတယ္။ ပညာရပ္ဆုိင္ရာ အထူးကု ဆရာဝန္ႀကီးမ်ား ပူးေပါင္းတုိင္ပင္ ေဆြးေႏြးကုသျခင္းကုိ ေပါင္းစပ္ကုသျခင္း Multi Disciplinary Team Care Coordination-MDT) လုိ႔ေခၚတယ္။   ေပါင္းစပ္ကုသျခင္းဟာ  လူနာကုိ မွန္ကန္တိက်တဲ့ ေရာဂါ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ကုထုံးေတြ အခ်ိန္မီ ရရွိႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ယေန႔ေခတ္မွာ ေပါင္းစပ္ကုထုံးနဲ႔ ကုသျခင္းသည္ အေကာင္းဆုံးစံျပဳ ကုထုံးအျဖစ္ ကမၻာက သတ္မွတ္ထားၾကတယ္။ ကင္ဆာသာမက ဆီးခ်ဳိ၊ ေလျဖတ္၊ အေၾကာေသေရာဂါ၊ နာတာရွည္အဆုတ္ေရာဂါ ကုသရာမွာ အသုံးျပဳလာၾကတယ္။ ေပါင္းစပ္ကုထုံးမွာ ကုသေပးရမယ့္ လူနာရဲ႕ ေရာဂါအမ်ဳိးအစားေပၚမူတည္ကာ ကြၽမ္းက်င္တဲ့ပညာရပ္ဆုိင္ရာ အထူးကုဆရာဝန္ႀကီးမ်ား၊ သူနာျပဳမ်ားနဲ႔ အျခားက်န္းမာေရး ပညာရွင္တုိ႔ ပါဝင္ၾကပါတယ္။

ကုသမႈမျပဳမီ ကုသေပးရမယ့္ လူနာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြကို အခ်င္းခ်င္းေသခ်ာစြာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးကာ အေကာင္းဆုံး၊ အသင့္ေလ်ာ္ဆုံးျဖစ္တဲ့ ကုသမႈနည္းလမ္း အဆင့္ဆင့္ကုိ လုပ္ေဆာင္ၾကရ ပါတယ္။

ေပါင္းစပ္ကုထုံးမွာ လူနာရဲ႕ေရာဂါလကၡဏာ စတင္ျပသတဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး အဆင့္ဆင့္ေရာဂါ ရွာေဖြျခင္း၊ ေရာဂါကုိ တိက်စြာသိရွိႏုိင္ဖုိ႔ သက္ဆုိင္ရာ သမားေတာ္အထူးကု ဆရာဝန္တစ္ဦးခ်င္းစီမွာ မိမိတုိ႔ဘာသာရပ္ အထူးကြၽမ္းက်င္ ႏွံ႔စပ္ေပမယ့္  အျခားအထူးျပဳပညာရပ္ အားလုံးမွာ သက္ဆုိင္ရာ ပညာရွင္ေတြလုိ ကြၽမ္းက်င္ႏွံ႔စပ္ျခင္း မရွိႏုိင္ပါဘူး။ ေပါင္းစပ္ကုထုံးမွာ လူနာရဲ႕ေရာဂါလကၡဏာ စတင္ျပရာမွ ေရာဂါရွာေဖြျခင္း၊ ကုသျခင္း၊ ေသဆုံးျခင္း အထိ ကုသျခင္းတုိ႔ ပါဝင္တယ္။ လူနာတစ္ဦးဟာ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ သံသယရွိရင္ ေရာဂါကုိ တိက်စြာ သိရွိႏုိင္ဖုိ႔ သက္ဆုိင္ရာသမားေတာ္က လူနာကုိ ဓာတ္မွန္ဌာန  လူနာရဲ႕ ဓာတ္ခြဲနမူနာနဲ႔ အသားစနမူနာတုိ႔ကို ဓာတ္ခြဲခန္းသုိ႔ေပးပုိ႔ စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။ စစ္ေဆးရာမွာ လူနာရဲ႕ေရာဂါဆုိင္ရာ  အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြ ေရးသားေပးပုိ႔ရမယ္။ သက္ဆုိင္ရာ ဓာတ္မွန္ဆရာဝန္၊ ေရာဂါေဗဒဆရာဝန္တုိ႔က လူနာကုိတိက် ေသခ်ာစြာ ကင္ဆာအဆင့္အလုိက္ ေရာဂါရွာေဖြေပးဖုိ႔ အတြက္ လူနာရဲ႕  ေရာဂါဆုိင္ရာ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြက အေရးႀကီးလွပါတယ္။ ေရာဂါအမည္ သတ္မွတ္ရာမွာ ပုိမုိတိက်ေသခ်ာၾကဖုိ႔   လုိအပ္ပါက   သက္ဆုိင္ရာ ပါရဂူ သုိ႔မဟုတ္လူနာကုိ ေရာဂါရာဇဝင္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ျပန္လည္ေမးျမန္းကာ လူနာရဲ႕ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈက ေပါင္းစပ္ကုထုံးအတြက္ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။

ကင္ဆာေရာဂါကုသမႈအတြက္ ခြဲစိတ္ကုသျခင္း၊ ကင္ဆာေဆးသြင္းျခင္း၊ ေရာဂါေဗဒပညာရွင္၊ ဓာတ္မွန္ဆရာဝန္၊ ကင္ဆာအထူးကု၊ အထူးသူနာျပဳ၊ အျခားပညာရွင္တုိ႔ ပါဝင္ပါတယ္။ ကင္ဆာအမ်ဳိးအစားေပၚ မူတည္လုိ႔ ပါဝင္တဲ့ ပညာရွင္မ်ား မတူညီႏုိင္ပါ။ ေပါင္းစပ္ကုထုံးနဲ႔ ကုသရာမွာ တစ္ႀကိမ္တည္းတုိင္ပင္ေဆြးေႏြးျခင္းမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ အပတ္စဥ္ သုိ႔မဟုတ္ ႏွစ္ပတ္တစ္ခါ ပုံမွန္ေတြ႕ဆုံၿပီး လူနာရဲ႕အေျခအေန တုိးတက္မႈရွိ၊ မရွိ၊ ေဆးတုံ႔ျပန္မႈ အေျခအေန၊ ဆက္စပ္ေရာဂါမ်ား၏ အေျခအေနကုိ စဥ္ဆက္မျပတ္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးကာ လူနာအတြက္ အေကာင္းဆုံး က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈရရွိေစဖုိ႔ ေဆာင္ရြက္ၾကတယ္။

လူနာကို အစမွအဆုံးတုိင္ အလုံးစုံကုသေပးကာ အခ်က္အလက္မ်ား စုေဆာင္းျခင္း၊ စနစ္တက် မွတ္တမ္းတင္ျခင္း၊ ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိး ကုသေပးျခင္း၊ လုပ္ထုံး လုပ္နည္းေတြ စစ္ေဆးျခင္းတုိ႔နဲ႔ အေကာင္းဆုံး က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ရရွိေစဖုိ႔ ေပါင္းစပ္ကုထုံးကုိ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ လုပ္ေဆာင္လာပါတယ္။ စာတမ္းျပဳစု႐ုံ မထိတထိကုသျခင္းမ်ဳိး မဟုတ္ဖုိ႔ေတာ့ လုိအပ္မွာျဖစ္တယ္။ လူသားရဲ႕ ပါဝင္မႈအေပၚ အေလးအနက္ ဂ႐ုျပဳထားသင့္ပါတယ္။ ကင္ဆာေရာဂါဟာ ေခတ္နဲ႔အညီ ေရာဂါရွာေဖြျခင္း၊ ေသြးအေျဖမ်ား၊ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ပုံရိပ္ေဖာ္စက္မ်ား၊ 3D ပုံရိပ္ေဖာ္စက္ေတြက ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း သတိျပဳႏုိင္မွာျဖစ္လုိ႔ ေရာဂါစစခ်င္း ကုသထားရင္ အျခားတစ္ေနရာသုိ႔ ကင္ဆာပ်ံ႕ႏွံ႔ျခင္း မရွိဘဲ လုံးဝေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏုိင္ၿပီပဲျဖစ္ပါတယ္။ ခြဲစိတ္ကုသျခင္း၊ ကင္ဆာေဆးသြင္း ကုသျခင္း၊ ေဟာ္မုန္းေပး၍ ကုသျခင္း၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေပး ကုသျခင္း၊ တစ္ခုထက္ပုိတဲ့ ကုသျခင္းေတြက ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိးနည္း႐ုံမက ေရာဂါလည္း ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ယေန႔တြင္ ကင္ဆာေရာဂါသည္ ကုသႏုိင္တဲ့ေရာဂါ၊ ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္တဲ့ေရာဂါ ျဖစ္လာပါၿပီ။         

ေဒါက္တာလြင္သန္႔

Read 141 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Monday, 04 March 2019 10:35