SJ WorldNews - шаблон joomla Авто

၂၁ ရာစု၏ အသံတိတ္လူသတ္သမား သုိ႔မဟုတ္ ဆီးခ်ဳိ ေသြးခ်ဳိေရာဂါ

Wednesday, 06 March 2019 10:31 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

ယေန႔ကမၻာႀကီးကို ၿခိမ္းေျခာက္လ်က္ရွိေသာ ေရာဂါဆိုးမ်ားအနက္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမွာ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္သည္။ ကမၻာ့ဆီးခ်ိဳအဖြဲ႕ (International Diabetes  Federation) ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ဆီးခ်ိဳေဝဒနာရွင္ေပါင္း ၄၁၅ သန္းအထိ ရွိေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စစ္တမ္းမ်ားအရ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ဆီးခ်ဳိေရာဂါရွိသူမ်ားမွာ စုစုေပါင္း လူဦးေရ၏ ၁ဝ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး ကနဦးဆီးခ်ိဳ ေဝဒနာရွင္မ်ားမွာ ၁၉ ဒသမ ၇ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိသည္။ ၎စာရင္းမ်ားအရ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ လူ ၁ဝ ဦးတြင္ တစ္ဦးမွာ ဆီးခ်ဳိေဝဒနာ ခံစားေနရၿပီး လူငါးဦးတြင္ တစ္ဦးမွာ ကနဦး ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါဆိုသည္မွာ

ဆီးခ်ိဳေရာဂါဆိုသည္မွာ မုန္႔ခ်ဳိအိတ္ဟု ေခၚေသာ ပန္ကရိယမွ အင္ဆူလင္ေဟာ္မုန္း အထြက္နည္းျခင္း သို႔မဟုတ္ ကိုယ္ခႏၶာမွ အင္ဆူလင္ေဟာ္မုန္း ခုခံအားမ်ားျခင္းေၾကာင့္ ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ျမင့္တက္ျခင္းကို ေခၚသည္။

ေရာဂါအမ်ဳိးအစားမ်ား

ဆီးခ်ဳိေရာဂါ အမ်ဳိးအစားမ်ားကို အနည္းငယ္ရွင္းျပလိုသည္။ ၎တို႔မွာ (၁) အမ်ဳိးအစား (၁) ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊(၂) အမ်ဳိးအစား (၂)ဆီးခ်ဳိေရာဂါ၊ (၃) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္မ်ားတြင္ ေတြ႕ရေသာ ဆီးခ်ဳိေရာဂါႏွင့္(၄) အျခားဆီးခ်ဳိ အမ်ဳိးအစားမ်ားျဖစ္သည္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါ လကၡဏာမ်ား

ဆီးခ်ိဳေရာဂါ လကၡဏာမ်ားကိုလည္း သိရွိထားရန္ လိုအပ္သည္။၎တို႔မွာ (၁) မၾကာခဏ ဆီးသြားျခင္း၊ (၂) ေရငတ္ျခင္း၊   (၃) ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း၊ (၄)ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ (၅) အနာက်က္ေႏွးျခင္း၊ (၆) ကိုယ္ခႏၶာ ယားယံျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။

သင့္မွာ ဆီးခ်ဳိေရာဂါရွိေနၿပီလား

လူတစ္ဦး ဆီးခ်ဳိရွိ၊ မရွိ သိရွိႏိုင္ရန္အတြက္  ဆီးခ်ဳိလကၡဏာမ်ား ရွိၿပီး ေအာက္ပါအခ်က္ ေလးခ်က္အနက္ တစ္ခ်က္ႏွင့္  ကိုက္ညီရန္ လိုအပ္သည္။   ၎တို႔မွာ-

(၁) အစာမစားမီ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ ၁၂၆ မီလီ ဂရမ္ပါဒက္ဆီလီတာႏွင့္ အထက္ရွိျခင္း၊

(၂) ဂလူးကို႔ ၇၅ ဂရမ္တိုက္ၿပီး ႏွစ္နာရီအၾကာတြင္ ေသြးေဖာက္စစ္ပါက ၂ဝဝ မီလီဂရမ္ပါ ဒက္ဆီလီတာႏွင့္ အထက္ရွိျခင္း၊

(၃) သုံးလအတြင္း ပ်မ္းမွ်ေသြးခ်ဳိပမာဏ ၆ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ အထက္ရွိေနျခင္း၊

(၄) ႀကဳံရာအခ်ိန္တြင္ ေသြးေဖာက္ၾကည့္ပါက ၂ဝဝ မီလီဂရမ္ပါ ဒက္ဆီလီတာႏွင့္ အထက္ ရွိေနျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။

အကယ္၍  ေရာဂါလကၡဏာ မထင္ရွားျခင္း၊ ေသြးအေျဖ မျပတ္သားျခင္းမ်ား ျဖစ္ပါက ႏွစ္ႀကိမ္ေသြးေဖာက္ စစ္ေဆးရန္ လိုအပ္သည္။

ဆီးခ်ဳိ၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆင့္ပြားေရာဂါမ်ား

ဆီးခ်ဳိေရာဂါကို    စနစ္တက် ကုသမႈမခံယူပါက ေနာက္ဆက္တြဲ ဆင့္ပြားေရာဂါမ်ားကို ခံစားရႏိုင္သည္။

၎တို႔မွာ (၁) ေလျဖန္းျခင္း၊ ေလျဖတ္ျခင္း၊ (၂) မ်က္စိအျမင္လႊာ ပ်က္စီးျခင္း၊ အတြင္းတိမ္ျဖစ္ျခင္း၊ (၃) ႏွလုံးေသြးေၾကာ က်ဥ္းျခင္း၊ ပိတ္ျခင္း၊ (၄) ေက်ာက္ကပ္ အားနည္းျခင္း၊ ပ်က္စီးျခင္း၊ (၅) ေျခဖ်ား၊ လက္ဖ်ား ေသြးေၾကာက်ဥ္းျခင္း၊ (၆)ေျခဖ်ား၊ လက္ဖ်ား ထုံက်ဥ္ျခင္း၊ ကိုက္ခဲျခင္း၊ (၇) ေျခေထာက္အနာျဖစ္၍ ေျခေထာက္ျဖတ္ရသည္အထိ ျဖစ္ပြားျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။

ေရာဂါကုသျခင္း

ပထမဦးစြာ ေနထိုင္စားေသာက္မႈ ဆိုင္ရာ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ကုသရန္ လိုအပ္သည္။ ၎နည္းလမ္းမ်ားမွာ (၁) ကစီဓာတ္ ပါဝင္မႈမ်ားေသာ အစားအစာမ်ားကို ေလွ်ာ့စားပါ၊ (၂)အခ်ဳိလြန္ကဲေသာ အစားအစာမ်ားကို ေရွာင္ပါ၊ (၃)အဆီအဆိမ့္မ်ားကို ေရွာင္ပါ၊ (၄) အသားငါးကို သင့္တင့္မွ်တေအာင္ စားပါ၊ (၅) အမွ်င္ဓာတ္ ပါဝင္ေသာ အစားအစာမ်ားကို မ်ားမ်ားစားပါ၊ (၆) ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ပါ၊ (၇)အဝမလြန္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းပါ၊ (၈) စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ပါ၊ (၉)အငန္ေလွ်ာ့စားပါ၊ (၁ဝ) အရက္အလြန္အကြၽံ ေသာက္ျခင္းကို ေရွာင္ပါ၊ (၁၁) ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းကို ေရွာင္ပါ၊ (၁၂) ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈကို မွန္မွန္လုပ္ပါ၊ ေနထိုင္စားေသာက္မႈ ဆိုင္ရာ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ကုသေသာ္လည္း ရွိသင့္သည့္ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ ပမာဏကိုမရရွိပါက ေသာက္ေဆးမ်ားျဖင့္ ကုသရန္ လိုအပ္သည္။မ်ားစြာေသာ ေသာက္ေဆးမ်ားအနက္မွ အသုံးမ်ားေသာ ေသာက္ေဆးမ်ားကိုေဖာ္ျပလိုပါသည္။ ၎တို႔မွာ-

(၁) မက္ေဖာ္မင္

(၂) ဂလီကလာဇိုက္

(၃) ဆစ္တာဂလစ္တင္

(၄) ကန္နာဂလီဖလိုဇင္ စသည္တို႔ျဖစ္သည္။

၎ေသာက္ေဆးမ်ားအနက္ မရွိမျဖစ္ အေရးပါေသာ ေသာက္ေဆးတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည့္ မက္ေဖာ္မင္အေၾကာင္းကို ရွင္းျပလိုသည္။ပထမဦးစြာ မက္ေဖာ္မင္၏ သမိုင္းေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ရွင္းျပခ်င္ပါသည္။ ၁၉၁၈ ခုႏွစ္တြင္ မက္ေဖာ္မင္ႏွင့္ တူေသာ ဓာတ္ပစၥည္းတြင္ ြ Galegaofficinalis ဆိုေသာအပင္မွ စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး ၁၉၃ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ အဆိပ္ျဖစ္ေစေသာေၾကာင့္ ဆက္လက္ မသုံးစြဲေတာ့ေပ။ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္တြင္ ဓာတုပညာရွင္မ်ားမွ မက္ေဖာ္မင္ကို ထုတ္လုပ္ခဲ့ၿပီး ၁၉၅ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ျပင္သစ္သမားေတာ္ Jean Sterne မွ Glucophage(glucose eater) ဆိုေသာအမည္ျဖင့္ စတင္အသုံးျပဳခဲ့သည္။ ၁၉၅၈ ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံတြင္ စတင္အသုံးျပဳခဲ့ၿပီး ၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ US FDAမွ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့သည္။

မက္ေဖာ္မင္၏ အားသာခ်က္မ်ားမွာ

(၁) အဝလြန္ေသာသူမ်ားတြင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့က်ႏိုင္ျခင္း၊ (၂) ေစ်းသက္သာျခင္း၊ (၃) အလြယ္တကူ ဝယ္ယူရရွိႏိုင္ျခင္း၊(၄) ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ အလြန္အမင္း က်ျခင္းမ်ား အျဖစ္နည္းျခင္း၊ (၅) အင္ဆူလင္ေဟာ္မုန္း ခုခံအားကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ျခင္း၊ (၆)အခ်ဳိ႕ေသာ သုေတသန အေျဖမ်ားတြင္ မက္ေဖာ္မင္သည္  ကင္ဆာေရာဂါကိုပင္ ကာကြယ္ႏိုင္သည္ဟု ေတြ႕ရွိရျခင္း။

မက္ေဖာ္မင္၏ အားနည္းခ်က္မ်ားမွာ

(၁) ဗီတာမင္ဘီ ၁၂  (B12) ခ်ဳိ႕တဲ့ႏိုင္ျခင္း၊ (၂) ေက်ာက္ကပ္အလြန္ အားနည္းသူမ်ား (eGFR<30) တြင္ေပးရန္ မျဖစ္ႏိုင္ျခင္း၊ (၃) တစ္ခါတစ္ရံ လက္တစ္အက္စစ္မ်ားေသာ ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။

ယေန႔ေခတ္ကာလတြင္ အသုံးျပဳလ်က္ရွိေသာ Guideline မ်ားတြင္လည္း မက္ေဖာ္မင္သည္ ပထမတန္း ေဆးအျဖစ္ အသုံးျပဳလ်က္ ရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ Safety ပိုင္းကိုၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္လည္း ႏွစ္ေပါင္း ၆ဝ ေက်ာ္အသုံးျပဳခဲ့ၿပီး စမ္းသပ္ထားေသာ သုေတသနေပါင္း မ်ားစြာ ခိုင္ခိုင္မာမာရွိထားေသာ  ေဆးျဖစ္သည္။ မက္ေဖာ္မင္၏ အားနည္းခ်က္၊ အားသာခ်က္မ်ားကို ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ပါက အားသာခ်က္က ပိုမ်ားသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ မက္ေဖာ္မင္သည္ ဆီးခ်ဳိေဝဒနာရွင္မ်ားအတြက္ အားထားရာ   အဓိက မဟာတံတိုင္းႀကီးျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္   မက္ေဖာ္မင္ကို ဘုရားေပးေသာ နတ္ေဆးအျဖစ္ တင္စားခ်င္သည္။ ေသာက္ေဆးျဖင့္ မထိန္းႏိုင္ေသာ အမ်ဳိးအစား (၂) ဆီးခ်ဳိေဝဒနာရွင္မ်ားႏွင့္ အမ်ဳိးအစား (၁)ဆီးခ်ဳိေဝဒနာရွင္မ်ားကို အင္ဆူလင္ ေဟာ္မုန္းေဆးျဖင့္ ကုသရန္ လိုအပ္သည္။ အင္ဆူလင္ေဆး မရပါက အသက္အႏၲရာယ္ရွိႏိုင္သည္။ ဤမွ်အဖိုးတန္ေသာ အင္ဆူလင္ကို ၁၉၂၁ ခုႏွစ္တြင္ ကေနဒီယန္သိပၸံ ပညာရွင္ Fredrick G Banting ဦးေဆာင္ေသာ အဖြဲ႕က   ႏြား၏ မုန္႔ခ်ဳိအိတ္မွစတင္ ထုတ္လုပ္ခဲ့သည္။   ၁၉၂၂ ခုႏွစ္တြင္ ၁၄ ႏွစ္သား အမ်ိဳးအစား (၁)ဆီးခ်ိဳေဝဒနာရွင္ Leonard Thompson ကိုစတင္ထိုးေပးခဲ့ၿပီး   အင္ဆူလင္ ထိုးေဆးေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္ ၁၃ ႏွစ္ အသက္ဆက္ရွင္ခဲ့သည္။ ၎ကာလမ်ား မတိုင္မီက အမ်ဳိးအစား(၁) ဆီးခ်ဳိေဝဒနာရွင္မ်ားသည္ အသက္ၾကာၾကာ မရွင္ႏိုင္ၾကသည္ကို   ဝမ္းနည္းဖြယ္ ေတြ႕ရွိရသည္။ 

၁၉၂၄ ခုႏွစ္တြင္ Eli Lilly ဆိုသူက အင္ဆူလင္ကို  စီးပြားျဖစ္ ထုတ္လုပ္ခဲ့သည္။ ႏြားမွထုတ္လုပ္ေသာ အင္ဆူလင္သည္ ဓာတ္မတည့္မႈျဖစ္စဥ္ အျဖစ္မ်ားသည့္အတြက္ ၁၉၅ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္  ဝက္၏မုန္႔ခ်ိဳအိတ္မွ အင္ဆူလင္စတင္ ထုတ္လုပ္ရန္ႀကဳိးစားခဲ့သည္။ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္တြင္ လူ႔ခႏၶာကိုယ္မွ ထုတ္လုပ္ေသာ အင္ဆူလင္ႏွင့္ ထပ္တူညီေသာ လူလုပ္အင္ဆူလင္ကို ဓာတ္ခြဲခန္းတြင္ စတင္ထုတ္လုပ္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္တြင္ အီးကိုလိုင္ဗက္တီးရီးယား ပိုးမွ လူလုပ္ အင္ဆူလင္ကို စတင္ထုတ္လုပ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၈၂ ခုႏွစ္တြင္ ကာကူငည ဆိုေသာအမည္ျဖင့္ ေစ်းကြက္အတြင္းသို႔ စတင္ျဖန္႔ခ်ိခဲ့သည္။ ယေန႔ေခတ္ကာလတြင္  အင္ဆူလင္ကို ပုံစံမ်ိဳးစုံ၊ တံဆိပ္မ်ိဳးစုံျဖင့္ ေစ်းကြက္တြင္း ရရွိႏိုင္ၿပီျဖစ္သည္။

အင္ဆူလင္သည္ႏွစ္ဖက္ခြၽန္ဓားႏွင့္ အလားသဏၭာန္ တူေပသည္။ သုံးတတ္လွ်င္ေဆး မသုံးတတ္လွ်င္ေဘးျဖစ္တတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ နားလည္တတ္ကြၽမ္းေသာ ဆရာဝန္မ်ားႏွင့္   စနစ္တက်ကုသရန္ လိုအပ္သည္။ ထို႔ျပင္အင္ဆူလင္၏ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကိုလည္း သိရွိထားရန္ လိုအပ္သည္။၎တို႔မွာ  (၁)ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ ႐ုတ္တရက္ေလ်ာ့နည္းျခင္း၊ (၂) ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တက္လာႏိုင္ျခင္း၊ (၃) ဓာတ္မတည့္ျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ပြားႏိုင္ျခင္း စသည္တို႔ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း အင္ဆူလင္၏ ေကာင္းက်ဳိးမ်ားႏွင့္ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကိုႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ပါက ေကာင္းက်ဳိးကပိုမ်ားသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ထို႔ျပင္ အင္ဆူလင္ျဖင့္ ကုသရန္ လိုအပ္ခ်ိန္တြင္ စနစ္တက် မကုသပါက အသက္ဆုံး႐ႈံးသည္အထိ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အင္ဆူလင္ကို ဆီးခ်ဳိေဝဒနာရွင္မ်ား အတြက္ မရွိမျဖစ္ အသက္ကယ္ေဆးအျဖစ္ တင္စားခ်င္သည္။

ဆီးခ်ဳိေရာဂါသည္ ေဆးကုသမႈစရိတ္ အလြန္ႀကီးေသာ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္သည္။ ေရာဂါကုသစရိတ္သာမက ေရာဂါရွင္ကို ျပဳစုရသည့္အတြက္ မိသားစု ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးမ်ားကိုပါ ျဖစ္ေစသည္။ ယေန႔ကမၻာေပၚတြင္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ ၁ဝ စကၠန္႔တိုင္း လူတစ္ဦး ေသဆုံးေနၿပီး စကၠန္႔ ၃ဝ တိုင္းတြင္ လူတစ္ဦး မစြမ္းမသန္ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။  ထို႔ေၾကာင့္  ဆီးခ်ဳိေရာဂါကို ၂၁ ရာစု၏  အသံတိတ္ လူသတ္သမားအျဖစ္ တင္စား လိုက္ခ်င္ပါေတာ့သည္။ 

ေဒါက္တာသ္ိန္းစုိးထြန္း

Read 233 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Wednesday, 06 March 2019 10:34