SJ WorldNews - шаблон joomla Авто

ေႏြရယ္ ေနရယ္ အပူဒဏ္ရယ္ ခရမ္းလြန္ ေရာင္ျခည္ေတြရယ္ ...

Friday, 15 March 2019 09:44 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

မဟာဘုတ္ႀကီးေလးပါးေတြက ေျမ၊ ေရ၊ ေလ၊ မီး ဆိုတာ လူတိုင္း သိရိွနားလည္ၿပီးသားပါ။ အေျခခံ အေရးႀကီးတဲ့ ဓာတ္ႀကီးေတြပါပဲ။ တစ္ပါးနဲ႔တစ္ပါး အမီွသဟဲျပဳေနၾကပါတယ္။ ဒီထဲက တစ္ပါးပါးေဖာက္ျပန္တာနဲ႔ လူေတြမွာဆို ေရာဂါျဖစ္တယ္။ သဘာဝေလာကမွာဆို  သဘာဝေဘးသင့္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ပန္းကေလးေတြ ပြင့္ဖို႔၊ သစ္သီးဝလံေတြ  ရင့္မွည့္ ခ်ဳိၿမိန္ဖို႔ ေနေရာင္ျခည္လိုပါတယ္။ လူသားအပါအဝင္ သတၱဝါေတြအားလံုး အလင္းေရာင္နဲ႔ အေႏြးဓာတ္ ရရိွေစဖို႔သာမက အသက္ရွင္သန္ႏိုင္ဖို႔လည္း ေနေရာင္ျခည္ဟာ မရိွမျဖစ္ လိုအပ္တာပါပဲ။

ဘယ္အရာမဆို အဆိုးနဲ႔အေကာင္း ဒြန္တြဲေနတတ္သလို ေနေရာင္ျခည္မွာလည္း အဆိုးသံုးေဖာ္ ပါဝင္ေနပါတယ္။ သူတို႔ကေတာ့  အမ်ားသိေတာ္ မူၾကတဲ့အတိုင္း ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္လို Ultraviolent rays (UV rays) လို႔ေခၚၾကၿပီး  UVA, UVB  နဲ႔ UVC ဆိုၿပီး ရိွပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ ကမၻာေျမႀကီးကို ဒီေရာင္ျခည္ေတြ မေရာက္လာႏိုင္ေအာင္ အိုဇုန္းလႊာနဲ႔ ကာကြယ္ေပးထားႏိုင္ပါသတဲ့။ စထရာတိုစဖီးယား အလႊာထဲမွာ ၉ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ အိုဇုန္းဓာတ္ေငြ႕ေတြဟာ သဘာဝအတိုင္း ရိွေနၾကတာေပါ့။ ဒီလို ေလထုအလႊာေတြထဲမွာ ဒီလိုဓာတ္ေငြ႕ေတြရိွေနတာကိုက သက္ရိွသတၱဝါေတြ အသက္ရွင္သန္ ေနထိုင္ႏိုင္ၾကဖို႔ အခြင့္အလမ္း ျဖစ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့   စက္မႈလုပ္ငန္းေတြ ဖြ႕ံၿဖိဳးတိုးတက္ လာတာနဲ႔အမွ် ဓာတ္ေငြ႕မ်ဳိးစံုေတြ ထုတ္လႊတ္မႈေၾကာင့္ ကမၻာ့ အိုဇုန္းလႊာဟာ ပါးလ်ပ်က္စီးလာရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ CFC (Chlorofluorocarbons) နဲ႔Halon   ဓာတ္ေငြ႕ေတြေၾကာင့္ပါပဲ။

ခုဆိုရင္လိႈင္းအလ်ားအတိုဆံုးနဲ႔ အျပင္းထန္ဆံုး ျဖစ္တဲ့ UVC ခရမ္းလြန္ ေရာင္ျခည္ေတြေတာင္    ကမၻာ့ေျမျပင္အေရာက္ ထိုးေဖာက္လာႏိုင္ပါၿပီ။  ေနမင္းက ေနျဖာထြက္လာတဲ့  လိႈင္းအလ်ား အတိုအရွည္ေပၚ မူတည္ၿပီး နာမည္ခြဲျခား ထားတာပါ။  100- 280 nm ရွည္တဲ့  ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ကို UVC ၊ 280- 315 nm ကို ႕ UVB ၊ 315- 400 nm ကို UVA လို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

ဒီခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေတြထဲမွာ UVB ကေတာ့ အေရျပားအေပၚယံ အလႊာေတြကို ထိခိုက္ဖ်က္ဆီးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အသားအေရ ရဲတာ၊ မည္းတာ၊ ေနပူေလာင္တာ၊ အေရျပား ကင္ဆာေတြ ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

UVAကေတာ့ အေရျပားအတြင္းပိုင္းထိ ထိုးေဖာက္ ဝင္ေရာက္ႏိုင္ၿပီး အရြယ္မတိုင္မီ အိုမင္းရင့္ေရာ္တာ၊ အေရးအေၾကာင္းေတြ ေပၚလာတာ၊ အေရျပားရဲ႕ ခုခံအား က်ဆင္းေစတာမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ထိေတြ႕မႈ ၾကာလာရင္ မ်က္စိတိမ္စြဲတာ၊ ွ Snow Blindness လို႔ေခၚတဲ့ ဆီးႏွင္းကြယ္ မ်က္မျမင္ေရာဂါ၊ မ်ဳိးပြားဗီဇပ်က္စီးလို႔ သားသမီး မရႏိုင္တာေတြျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔လုိ႔ ဒီေရာင္ျခည္ေတြနဲ႔ မထိေတြ႕ရေအာင္ ေရွာင္ရွားသင့္ပါတယ္။ တစ္ေနကုန္ အဲယားကြန္း အခန္းထဲမွာေနတဲ့သူေတြ၊ ေနေရာင္ျခည္ မရိွတဲ့ ညပိုင္းအလုပ္လုပ္တဲ့ သူမဟုတ္ဘူးဆိုရင္ ေနေရာင္နဲ႔ တစ္ခ်ိန္မဟုတ္ တစ္ခ်ိန္ ထိေတြ႕ရမွာပါပဲ။ အဲဒီအခါမွာ  ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေတြရဲ ေဘးရန္ကို နည္းႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္ ကာကြယ္ထားသင့္ပါတယ္။ ေနပူထဲမွာ အလုပ္လုပ္ရမယ္ဆိုရင္ ေနရိပ္ထဲ မၾကာခဏဝင္နားရမယ္။ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ေပးရမယ္။ ေနေရာင္ျခည္ မေဖာက္ႏိုင္တဲ့ ခ်ည္ထည္ထူထူ၊ အေရာင္ေဖ်ာ့ေဖ်ာ့၊ လက္ရွည္အဝတ္အစားေတြ ဝတ္ရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေနပူထဲသြားလာလႈပ္ရွားရတာမ်ဳိးဆိုရင္ မ်က္ႏွာ၊ လည္ပင္း၊ ပခံုးေတြပါ လံုၿခံဳတဲ့ ထီးတို႔၊ ခေမာက္တို႔၊ ဦးထုပ္တို႔ ေဆာင္းသြားရပါမယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ေနေရာင္ခံလိမ္းေဆးကို ေနပူထဲမထြက္ခင္ ၁၅ မိနစ္ ႀကိဳလိမ္းထားရပါမယ္။

သနပ္ခါးထူထူလိမ္းရင္လည္း ကာကြယ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုေပမယ့္ ဘယ္သူမွ ေျခစြန္းေခါင္းစြန္း ထူပိန္းေနေအာင္ မလိမ္းၾကပါဘူး။ မ်က္ႏွာကိုသာ ခပ္ထူထူလိမ္းၾကတာ မဟုတ္လား။ ဒါေၾကာင့္ တစ္ကိုယ္လံုး ကာကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ ေနေရာင္ခံ လိမ္းေဆးေတြကိုသာ ၫႊန္းေလ့ရိွပါတယ္။

ေနေရာင္နဲ႔ မကင္းကြာႏိုင္ဘူး ဆိုရင္ေတာင္ ဘယ္အခ်ိန္၊ ဘယ္လိုအေနအထားနဲ႔ ရင္ဆိုင္မလဲဆိုတာ ႀကိဳတင္ေလ့လာ တြက္ခ်က္ထားဖို႔ လိုပါတယ္။ ေနေရာင္ျခည္မွာ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ ပါဝင္မႈ (႕ UV Strength) ဟာ တည္ေနရာ၊ ရာသီဥတု၊ တစ္ေန႔တာ အခ်ိန္ကာလ၊ ေရာင္ျပန္ဟပ္ျခင္း၊ အျမင့္၊ တိမ္အေျခအေန စတဲ့အခ်က္ေတြအေပၚ မူတည္ေနပါတယ္။

မိမိေနထိုင္ရာ ေဒသၿမိဳ႕ရြာဟာ အီေကြတာမ်ဥ္းနဲ႔နီးေလ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ က်ေရာက္ႏႈန္း ျမင့္မားေလလို႔ ဆိုပါတယ္။ အီေကြတာ အရပ္ေဒသေတြဟာ ေနေရာင္ျခည္တည့္တည့္ က်ေရာက္ၿပီး အိုဇုန္းလႊာ ပါးလႊာတယ္လို႔ မွတ္သားရပါတယ္။

ရာသီဥတုအရ ၾကည့္ရရင္လည္း ေႏြဦးေပါက္၊ ေႏြရာသီ၊ ေဆာင္းဦးေပါက္ေတြမွာ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ ပိုမိုက်ေရာက္ပါတယ္။

တစ္ေန႔တာအတြင္းမွာလည္း နံနက္ ၁ဝ နာရီမွ ညေန ၄ နာရီထိလို႔ ဆိုပါတယ္။ ေနမြန္းတည့္ခ်ိန္ကေတာ့ အျမင့္ဆံုးလို႔ သိရိွရပါတယ္။

ေရာင္ျပန္ဟပ္မႈေတြေၾကာင့္လည္း ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ ျဖာထြက္မႈကို အားေကာင္း လာေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။သဲေသာင္ေတြေၾကာင့္  ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ေရျပင္ေတြေၾကာင့္ ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္းပိုဆိုးလာပါသတဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ေရေပၚရြက္တိုက္ ကစားတဲ့ အားကစားသမားေတြ၊ ပင္လယ္ငါးဖမ္းသမားေတြ၊ သႀကၤန္ေရကစားတဲ့ သူေတြဟာ သတိႀကီးႀကီးထားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

Altitude အျမင့္ေရာက္ေလ အိုဇုန္းလႊာ ပါးေလျဖစ္တာေၾကာင့္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ ဒဏ္ ပိုခံရ ပါမယ္။ ေပ ၁ဝဝဝ အျမင့္ေရာက္တိုင္း ေရာင္ျခည္သင့္မႈဟာ ၁ဝ- ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုတိုးလာတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေတာင္တက္ သမားေတြ၊ ေတာင္ေပၚေဒသမွာ ေနထိုင္သူေတြကလည္း ဒီအခ်က္ကို နားလည္ေနဖို႔ လိုပါတယ္။

တိမ္ကင္းစင္ေနရင္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ က်ေရာက္မႈ ပိုလာႏိုင္ပါတယ္။ဒါေပမဲ့   တိမ္ေတြ ရိွေနရင္လည္း   ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေတြဟာ  ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ထိုးေဖာက္ လာႏိုင္ တာေၾကာင့္ မေပါ့ဆသင့္ပါဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္မသင့္ေအာင္  ထီး၊ ခေမာက္ ေဆာင္းတာ၊ အဝတ္အစား လံုလံုၿခံဳၿခံဳ ဝတ္တာ၊ ေနေရာင္ခံလိမ္းေဆးေတြ လိမ္းတာအျပင္ ေနကာမ်က္မွန္တပ္ၿပီး မ်က္စိေတြကို ကာကြယ္သင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေနကာမ်က္မွန္တပ္တဲ့အခါ  အလွသက္သက္ မ်က္မွန္မ်ဳိး မတပ္ဘဲ SPF 30+ ကာကြယ္ေပးတဲ့မ်က္မွန္မ်ဳိး တပ္ရမယ္လို႔ သိမွတ္ရပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ မ်က္စိသူငယ္အိမ္ေတြဟာ အလင္းေရာင္ က်ေရာက္လာရင္ က်ံဳ႕ၿပီး အလင္းစူးရွမႈကို သဘာဝအားျဖင့္ ကာကြယ္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အလွသက္သက္ ေနကာမ်က္မွန္ေၾကာင့္ အလင္းစူးရွမႈ မရိွေတာ့ပါဘူး။ ဒီအခါမွာ သူငယ္အိမ္ေတြ မက်ံဳ႕ေတာ့ဘဲ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ ဝင္ေရာက္မႈ ပိုမ်ားလာၿပီး မ်က္စိထိခိုက္မႈ ပိုျဖစ္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္  မ်က္မွန္မတပ္ရင္လည္း လံုးဝမတပ္ပါနဲ႔၊ တပ္ရင္လည္း ေနေရာင္ျခည္ ကာကြယ္ေပးတဲ့ မ်က္မွန္မ်ဳိးပဲ တပ္သင့္ပါသတဲ့။

အရင္ေခတ္ေတြတုန္းကေတာ့ အသားဝါျဖစ္တဲ့ ကေလးေတြကို ေနပူစာလံႈခိုင္းတာ၊ ဗီတာမင္ဒီ ရေအာင္ ေနပူစာလံႈခိုင္းတာေတြ ရိွခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့  ေၾကးနီေရာင္ အသားအေရာင္ရေအာင္ Sun Bath ပင္လယ္ကမ္းစပ္မွာ  ေနလႈံတာမ်ဳိးလည္း  ေခတ္စားခဲ့ပါတယ္။  ခုေခတ္ေတာ့ ေနပူထဲ ထြက္မယ္ဆိုရင္ ေနေရာင္ခံ လိမ္းေဆးေတြ လိမ္းရတာ အေမာပါပဲ။ ေနေရာင္နဲ႔ထိေတြ႕ရင္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဒဏ္ သင့္႐ံုတင္မကပါဘူး၊ ေခြၽးထြက္လြန္ၿပီး ေရနဲ႔ဓာတ္ဆားဓာတ္ေတြ ဆံုး႐ႈံးႏိုင္ပါတယ္။အပူဒဏ္ေၾကာင့္ ေဖာေရာင္တာ၊ မိတ္နဲ႔ ယားနာေတြ ထြက္တာ၊ ၾကြက္တက္တာေတြ ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။ Heat Exhaustion လို႔ေခၚတဲ့  အပူဒဏ္ေၾကာင့္ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္တာနဲ႔ ံ Heat Stroke လို႔ေခၚတဲ့ အပူဒဏ္ေၾကာင့္ သတိလစ္ျခင္းေတြအထိ ေတြ႕ႀကံဳႏိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းပါပဲ။ ပ်ဳိ႕ျခင္း သို႔မဟုတ္ ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္ျခင္း၊ ၾကြက္သားမ်ား ၾကြက္တက္ျခင္းႏွင့္ အားေပ်ာ့ျခင္း၊  ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊  မူးေနာက္ျခင္း၊ ေရဆာျခင္း၊ မူးမိုက္ျခင္း၊ ႏုံးခ်ည့္ျခင္း၊ ကိုယ္အပူခ်ိန္ ျမင့္တက္ျခင္း၊ ေခြၽးအလြန္အကြၽံထြက္ျခင္း စတဲ့ လကၡဏာေတြက အပူဒဏ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္မႈေတြပါ။

အေရျပားပူၿပီး ေျခာက္ေသြ႕ျခင္း၊ စိတ္႐ႈပ္ေထြးျခင္း၊ သတိလစ္ျခင္း၊ တက္ျခင္း၊ ကိုယ္အပူခ်ိန္ အလြန္အကြၽံ ျမင့္တက္ျခင္းတို႔ဟာ Heat strokeရဲ႕ လကၡဏာေတြပါပဲ။

ဒီလိုလူနာေတြ ႀကံဳေတြ႕ရၿပီဆိုရင္ အရိပ္ရေအးျမၿပီး ေလဝင္ေလထြက္ ေကာင္းတဲ့ေနရာမွာ ထားေပးရပါမယ္။ ေရနဲ႔ဓာတ္ဆားရည္ တိုက္ရပါမယ္။ ကိုယ္အပူခ်ိန္ ျမန္ျမန္က်ဆင္းေစဖို႔ နဖူး၊ လည္ပင္း၊ ခ်ဳိင္းၾကားႏွစ္ဖက္၊ ေပါင္ၿခံႏွစ္ဖက္ေတြမွာ ေရေအးဖတ္တိုက္ေပးရပါမယ္။ ၿပီးေတာ့ နီးစပ္ရာ ေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္း၊ က်န္းမာေရးဌာနကို ပို႔ေဆာင္ေပးသင့္ပါတယ္။

ေႏြရာသီေရာက္လာၿပီဆိုေတာ့ မီးေဘးေရွာင္  မေလာင္ခင္တား ဆိုသလိုအပူဒဏ္၊  ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဒဏ္ မသင့္ရေလေအာင္  ႀကိဳတင္ သတိေပးထားတာပါ။  ၿပီးေတာ့  တန္ခူးလမွာ  ႏွစ္ကူးသႀကၤန္ကာလ ေရကစားၾကမွာ မဟုတ္လား။ ဒီအခ်ိန္မွာ ေရကစားရင္း အေပ်ာ္ကေန အပ်က္မျဖစ္ေစခ်င္ပါဘူး။   ဒါေၾကာင့္   က်န္းမာေရးမွဴး တစ္ဦးအေနနဲ႔ သိသေလာက္၊ မွတ္သေလာက္ ရွာေဖြေတြ႕ရိွ သေလာက္ေလး ထပ္ဆင့္မွ်ေဝ လိုက္ရပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ေဇာ္သစ္ၾကည္

Read 99 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Friday, 15 March 2019 09:45