SJ WorldNews - шаблон joomla Авто

ေဆးလိပ္တာရွည္ေသာက္ျခင္းႏွင့္ အသားပုပ္ေဆြးနာ

Tuesday, 19 March 2019 11:22 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

ယခုေခတ္၏ ေနထိုင္မႈပံုစံတြင္ ေယာက္်ားေလးအမ်ားစု၊ မိန္းကေလးမ်ား အပါအဝင္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းႏွင့္ ရင္းႏွီးလ်က္ရွိေနသည္။ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ရင္းႏွီးလာသူမ်ားတြင္ အသားပုပ္ေဆြးနာဆိုေသာ ဆိုးက်ဳိးတစ္ခု ခံစားရသည္ကို မၾကာခဏျမင္ေတြ႕ေနရသည္။ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုးမႈမ်ားရာမွ ေသြးေၾကာနံရံမ်ား ထူပိန္းကြၽပ္တက္ကာ  ေသြးေၾကာက်ဥ္းရာမွ  အသားပုပ္ေဆြးနာ ျဖစ္လာျခင္းျဖစ္သည္။ အသားပုပ္ေဆြးနာကို  Gangrene  ဟုေခၚဆိုၿပီး Gangrene သည္ Vascular disorder မ်ားကို အေျခခံ၍ျဖစ္ေသာ အနာျဖစ္သည္။

အသားပုပ္ေဆြးနာဆိုသည္   အနာျဖစ္ပြားသည့္ေနရာရွိ   မ်က္စိျဖင့္ ျမင္ေတြ႕ရေသာ အသားစတစ္သွ်ဴးမ်ား ရွင္သန္မႈမရွိဘဲ ေသဆံုးပုပ္ေဆြးေနျခင္းကို ေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ ေသြးလႊတ္ေၾကာအတြင္း ေသြးလွည့္ပတ္မႈမရွိဘဲ ပိတ္ဆို႔ ကာ အသားစတစ္သွ်ဴးမ်ား ေသဆံုးေျခာက္ေသြ႕ ပုပ္ေဆြးလာျခင္းကို အသားပုပ္ေဆြးနာ အေျခာက္ဟု သတ္မွတ္ၿပီး အသားစတစ္သွ်ဴးမ်ား ပုပ္ေဆြးလ်က္ ေသြးလႊတ္ေၾကာေရာ ေသြးျပန္ေၾကာပါ ပ်က္စီးေနေသာအေျခအေနကို အသားပုပ္ေဆြးနာ အစိုဟု သတ္မွတ္သည္။

သမားစဥ္အရ အသားပုပ္ေဆြးနာ အေျခာက္ကို ခူေျခာက္နာဟု ေခၚသည္။ အသားပုပ္ေဆြးနာ အေျခာက္သည္ ေသြးလႊတ္ေၾကာေရာဂါ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည္ကိုေတြ႕ရသည္။   အသားပုပ္ေဆြးနာ ျဖစ္ပြားေနေသာ အစိတ္အပိုင္းရွိ အေရျပားအေရာင္အဆင္းသည္ မည္းနက္ေနျခင္း၊ စူးရွျပင္းထန္ေသာ အနံ႔အသက္မရွိျခင္း၊ Forceps ႏွင့္ ေခါက္ၾကည့္ေသာအခါ ေဂါက္ေဂါက္ဟူ၍ အသံထြက္ျခင္း၊ တစ္ခါတစ္ရံ အသံမထြက္ျခင္း၊ ေသြးလႊတ္ေၾကာခုန္ႏႈန္းကို စမ္းသပ္မရျခင္းတို႔သည္ အသားပုပ္ေဆြးနာ အေျခာက္၏ လကၡဏာမ်ားျဖစ္သည္။

သမားစဥ္အရ အသားပုပ္ေဆြးနာ အစိုကို ခူစိုနာဟု ေခၚၾကသည္။ အသားပုပ္ေဆြးနာ အစိုကို ဆီးခ်ဳိသမားမ်ားတြင္ အေတြ႕ရမ်ားသည္။ အသားပုပ္ေဆြးနာအစိုသည္ အာ႐ံုေၾကာမ်ား ပ်က္၍ အသားအေရထံုျခင္း၊ နာက်င္မႈမရွိျခင္း၊ ေသြးေၾကာအတြင္းသားမ်ား   ထူပိန္းေဖာင္းပြ လာရာမွတစ္ဆင့္   ျဖစ္ပြားျခင္းျဖစ္သည္။ အသားပုပ္ေဆြးနာ ျဖစ္ေနေသာ အစိတ္အပိုင္းရွိ အေရျပား အေရာင္သည္ ေရညႇိစိမ္းေရာင္ျဖစ္ေနျခင္း၊ စူးရွျပင္းထန္ေသာ မစင္ပုပ္န႔ံ ကဲ့သို႔ေသာ အနံ႔ထြက္ေနျခင္း၊ Forceps  ႏွင့္ ဂြမ္းစယူၿပီး ဖိၾကည့္ေသာအခါ အိဝင္သြားျခင္း၊ အေရျပား ေရြ႕လ်ားရျခင္း၊ အရည္မ်ား စိုရႊဲထြက္က်ျခင္းတို႔သည္ အသားပုပ္ေဆြးနာ အစို၏လကၡဏာျဖစ္သည္။

အသားပုပ္ေဆြးနာသည္ ျမန္မာ့တိုင္းရင္းေဆးပညာအရ ေတေဇာ၊ ဝါေယာအားနည္းၿပီး အာေပါပထဝီဖြဲ႕စည္းျခင္း၊ အာကာသမရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေသြးေၾကာမ်ား ပိတ္ဆို႔ျခင္းႏွင့္ ေတေဇာ၊ ဝါေယာလြန္ကဲျခင္း၊ အာေပါပထဝီ ခန္းေျခာက္ပ်က္စီးၿပီး အာကာသပ်က္စီးျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ေသြးေၾကာမ်ား ပိတ္ဆို႔ပ်က္စီးကာ အသားပုပ္ေဆြးနာ ျဖစ္လာျခင္းျဖစ္သည္။

ေဆးပညာ သေဘာတရားအရ အသားပုပ္ေဆြးနာျဖစ္ေသာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ေလ့လာၾကည့္ေသာအခါ အူသိမ္အေခြ၊ အူအတက္၊ သည္းေျခအိတ္၊ ပန္ကရိယ၊ ေဝွးေစ့၊ လက္၊ ခါးပိုင္းတို႔တြင္ေတြ႕ရသည္။ ေျခေထာက္ပိုင္း၊ လက္ပိုင္းႏွင့္ ခါးပိုင္းတို႔သည္ အေတြ႕ရအမ်ားဆံုး ေနရာမ်ားျဖစ္သည္။

(က) အသားပုပ္ေဆြးနာျဖစ္ရျခင္း အေၾကာင္း

ေအး၊ ခ်ဳိ၊ စိမ့္၊ ငန္အစားအစာမ်ား အစားမ်ားျခင္း၊ အဆီအေစးရွိေသာ အစာမ်ားကို အစားမ်ားျခင္း၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ နည္းပါးျခင္း၊ အလြန္ေအးေသာ အရပ္ေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ျခင္း၊ ေဆးလိပ္၊ အရက္မ်ား လြန္မင္းစြာ သံုးစြဲျခင္း၊ အပူလြန္ကဲျခင္း၊ ပူလြန္းေသာ ႐ုပ္ဝတၴဳမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ျခင္း၊

ထိခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္း၊ နာတာရွည္ေရာဂါမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ေရာဂါေထြျပား ေဖာက္ျပန္ျခင္း၊ မသင့္ေသာေဆးဝါးမ်ား သံုးစြဲမိျခင္း၊ ပတ္တီး၊ ပလတ္စတာမ်ား   တင္းက်ပ္စြာ ခ်ည္ေႏွာင္ျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။   ေသြးလႊတ္ေၾကာတြင္ ဒဏ္ရာရ၍ ေသြးခဲပိတ္ဆို႔ျခင္း၊ ႏွလံုးဦးခန္းတုန္ခါျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ေသြးစမ်ားသည္ အျခားတစ္ေနရာသို႔ ေရာက္ရွိကာ သြားေရာက္ပိတ္ဆို႔ရာမွလည္း အသားပုပ္ေဆြးနာျဖစ္ႏိုင္သည္။ ဆီးခ်ဳိေရာဂါ ျဖစ္သူမ်ားတြင္လည္း အသားပုပ္ ေဆြးနာျဖစ္ႏိုင္သည္။

(ခ) ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

အနာျဖစ္ရာ အစိတ္အပိုင္းတြင္ ေသြးလႊတ္ေၾကာခုန္မႈ စမ္းသပ္မရျခင္း၊ ေသြးျပန္ေၾကာမွ ေသြးျပန္႔မႈမရွိျခင္း၊ ဆံျခည္မွ်င္ ေသြးေၾကာမ်ားကို ဖိၾကည့္ပါက ေသြးေရာင္ျပန္႔လာမႈမရွိျခင္း၊ ျဖစ္ပြားရာ အစိတ္အပိုင္းတြင္ အေရျပား ေအးစက္၍ အပူဓာတ္ကင္းမဲ့ျခင္း၊ ျဖစ္ပြားရာအစိတ္အပိုင္း၏ အေရျပားသည္ အေျခအေနအရ ေျပာင္းလဲေနျခင္းတို႔ ေတြ႕ရမည္။

ေရွ႕ေျပးလကၡဏာမ်ားအရ ကိုက္ခဲျခင္း၊ နာက်င္ျခင္း၊ လႈပ္ရွားလွ်င္ပို၍ နာက်င္ျခင္း၊  အေတြ႕အထိေအးျခင္း၊  ရံဖန္ရံခါပူျခင္း၊  ၾကြက္သားမ်ား သိမ္လာျခင္း၊ အေရျပား အေပၚယံေျခာက္လာျခင္း၊ အနာျဖစ္ျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။

ျဖစ္ဆဲလကၡဏာမ်ားအရ ထံုက်ဥ္ျခင္း၊ ကိုက္ခဲနာက်င္ျခင္း၊ လႈပ္ရွားက ပို၍နာက်င္ျခင္း၊ အေတြ႕အထိေအးျခင္း၊ ရံဖန္ရံခါမသိျခင္း၊ အေရျပားေျခာက္လာျခင္း၊ အေရာင္ေျပာင္းလာျခင္း၊ အရည္ယိုစီးျခင္း၊ တစ္ခါတစ္ရံ ေျခာက္ေသြ႕ျခင္း၊ အန႔ံျပင္းျခင္း၊ အဖ်ားဝင္လာတတ္ျခင္း၊ လ်င္ျမန္စြာ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာတတ္ျခင္း၊ အခ်ဳိ႕ တစ္ေနရာတည္းတြင္မပ်ံ႕ႏွံ႔ဘဲ ၾကာရွည္စြာျဖစ္ေနျခင္း၊ ေသြးလႊတ္ေၾကာခုန္မႈကို စမ္း၍မေတြ႕ရျခင္း၊ အေရျပားကိုဖိၾကည့္ပါက ေသြးအေရာင္ မျပန္ျခင္း၊ ျဖစ္ပြားရာ အစိတ္အပိုင္းကိုေျမႇာက္ထားလွ်င္ ေဝဒနာသက္သာၿပီး ခ်ထားပါက ေဝဒနာတိုးလာျခင္းတို႔ကို ခံစားရႏိုင္သည္။

(ဂ) အသားပုပ္ေဆြးနာေရာဂါကုထံုး

အာ႐ံုေၾကာမ်ား ျပန္လည္အလုပ္လုပ္လာေစရန္    ေဆးအမွတ္(၂၃) ေဆးပုလဲကလာပ္ ၂ ပဲသားႏွင့္   ေဆးအမွတ္(၂၇) ျပည္လံုးခ်မ္းသာ ေဆး၂ ပဲသားကို ေရေႏြးႏွင့္ တစ္ေန႔သံုးႀကိမ္ တိုက္ေကြၽးႏိုင္သည္။ ဆီးဝမ္းမွန္ေစရန္ ညအိပ္ရာဝင္ခ်ိန္တြင္ ေဆးအမွတ္(၁၂)စကၡဳပါကေဆး ၄ ပဲသားကို ေရေအးႏွင့္ တိုက္ေကြၽးႏိုင္သည္။ ဖန္ေဆးအေနျဖင့္ ထိက႐ုန္း၊ ကန္စြန္းျပဳတ္ ေဆးရည္တြင္ ေက်ာက္ခ်ဥ္မႈန္႔ေရာစပ္ၿပီး တစ္ေန႔ႏွစ္ႀကိမ္ ဖန္ေဆးေပးႏိုင္သည္။ ဆင့္ပြားေရာဂါမ်ားမွ ကာကြယ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ေဆးအမွတ္(၂၅) မတဲျမင့္မိုရ္ကုန္း ၁ ပဲသားကို ေရေႏြးႏွင့္ ေသာက္ေပးႏိုင္သည္။

အနာကို အသားႏုတက္ေစရန္ အတြက္ အသားႏုတက္ေဆး၊  အနာသန္႔ေဆး၊ အနာက်က္ေဆးမ်ား သံုး၍လည္း ျပဳလုပ္ေပးရမည္။ အာကာသ ရေစရန္အလို႔ငွာ အသားပုပ္ေဆြးနာကို ပၪၥကမၼကုထံုးျဖင့္ ကုသမည္ဆိုလွ်င္  abhyanga  ဆီလိမ္း ကုသေပးျခင္း၊   nadi sweda ေဆးေငြ႕ေပး၍ ေခြၽးထုတ္ေပးျခင္းတို႔ျဖင့္ ကုသေပးႏိုင္သည္။ abhyanga ဆီလိမ္းကုသျခင္း ဆိုသည္မွာ အသံုးျပဳမည့္ ေဆးအဆီကို ၉၇ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္အထိ အပူေပးၿပီး   ခႏၶာကိုယ္အတြင္းသို႔ ေရာက္ရွိေစရန္ လိမ္းျခင္းျဖစ္သည္။ သင့္ေလ်ာ္ေသာ အဆီမ်ားမွာ ေရႊတံတိုင္းဆီ၊ လင္းေန၊ ေၾကာင္ပန္းတို႔ျဖစ္သည္။

Nadi sweda ေဆးေငြ႕ေပး၍ ေခြၽးထုတ္ျခင္းဆိုသည္မွာ ခႏၶာကိုယ္ကို ေဆးအဆီမ်ား လိမ္းက်ံၿပီး ကိရိယာအကူအညီျဖင့္ ေဆးေငြ႕ေပးကုသျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ေဆးေငြ႕ေပး ကုသရာတြင္ အသံုးျပဳေသာ အခန္းမွာ ေလလံုေသာ အခန္းျဖစ္ရမည္။ ေဆးေငြ႕မ်ားေပးၿပီးေသာအခါ ထြက္ရွိလာေသာ ေခြၽးမ်ားကို သန္႔စင္ေသာ အဝတ္ျဖင့္ ေျပာင္ေအာင္ သုတ္ေပးရမည္။ ထုိသို႔ျပဳလုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းအျပင္ရွိ အညစ္အေၾကးမ်ားသည္ ေခြၽးအျဖစ္ ထြက္ကာ အာကာသရသြားၿပီး အခိုးမ်ား ပြင့္သြားမည္ျဖစ္သည္။

အသားပုပ္ေဆြးနာကို ဆီလိမ္းျခင္း၊ ေခြၽးထုတ္ျခင္း ျပဳလုပ္ရာတြင္ ဆီအပူခ်ိန္ကို အထူး သတိျပဳရမည္။

အသားပုပ္ေဆြးနာတြင္ ေဆးစည္းျခင္းကိုျဖင့္ မျပဳလုပ္သင့္ပါ။ လိမ္းေဆးအေနျဖင့္  ေဆးအမွတ္(၄၃) အကင္းဆယ္ပါးကို   သနပ္ခါးေရက်ဲျဖင့္ လိမ္းေပးႏိုင္သည္။ အကယ္၍ လူနာသည္ ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိ ရွိေနပါကလည္း ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိကို အရင္ခ်ေပးရမည္။ ပထမဦးစြာ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ ျမင့္မားေနမႈကို ေလ်ာ့က်ေစရန္ တိုင္းရင္းေဆးခန္းသံုး ေဆးနံပါတ္(၃၂) နန္းတြင္းလွ်ာပြတ္ေဆး ၁ ပဲသားႏွင့္  တိုင္းရင္းေဆးခန္းသံုး ေဆးနံပါတ္(၁၇) ေသြးေဆးနီ ၂ ပဲသားတို႔ကို ေရေႏြးျဖင့္ နံနက္ႏွင့္ ေန႔အခ်ိန္တြင္ တိုက္ေကြၽးရမည္။

(ဃ) သံုးစြဲႏိုင္ေသာ ေဆးဖက္ဝင္ အပင္မ်ား

အသားပုပ္ေဆြးနာ အေျခာက္တြင္ ဆင္တံုးမႏြယ္၊ ေရွာက္၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ဒန္႔သလြန္၊ နႏြင္း၊ နႏြင္းခါး၊ ျမင္းခြာ၊ သံပရာ၊ သက္ရင္းႀကီး၊ ေခြးေတာက္ တို႔ကို သံုးစြဲႏိုင္သည္။ အသားပုပ္ေဆြးနာအစိုတြင္ တမာ၊ ေလာက္ေသ၊ ဆင္တံုးမႏြယ္၊ ရွားေစာင္းလက္ပပ္၊ မာလကာ၊ ေခြးေတာက္၊ နႏြင္း၊ နႏြင္းခါးတို႔ကို  သံုးစြဲႏိုင္သည္။

(င) အသားပုပ္ေဆြးနာမ်ားတြင္ ေရွာင္ရန္ေဆာင္ရန္မ်ား

အသားပုပ္ေဆြးနာ အေျခာက္တြင္ စပ္ေသာ ေဆးဝါးမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ ပူခါး၊ ငန္ခ်ဥ္ေသာအစာ၊ ေဆးဝါးတို႔ကို စားသံုးေပးရမည္။ ပူလြန္း၊ေအးလြန္းေသာ အစားအစာမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ ေရာဂါသက္သာေစရန္ ျဖစ္ပြားရာ အစိတ္အပိုင္းအား နိမ့္ရာတြင္ တစ္လွည့္၊ ျမင့္ရာတြင္ တစ္လွည့္ ထားေပးႏိုင္သည္။အသားပုပ္ေဆြးနာအစိုတြင္ ေအးခ်ဳိစိမ့္အစားမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ ပူခါးစပ္အရသာရွိေသာ အစာႏွင့္ေဆးဝါးတို႔ကို သံုးစြဲေပးရမည္။ အေအးစာမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ၿပီး အပူစာမ်ားသာ စားသံုးေပးရမည္။  ေရာဂါသက္သာ ေစရန္ ျဖစ္ပြားရာ အစိတ္အပိုင္းအား  နိမ့္ရာတြင္သာ ထားေပးရမည္။ ျပင္းထန္စြာ အသက္႐ွဴသြင္းၿပီး ျဖည္းျဖည္းမွန္မွန္ ႐ွဴထုတ္သည့္ ေလ့က်င့္ခန္းကို လုပ္ေပးသင့္သည္။

မည္သည့္အသားပုပ္ေဆြးနာမဆို ျပင္းထန္ေသာ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ မ်ဳိးကိုမဆို ေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ အနင္းခံျခင္း၊ အႏွိပ္ခံျခင္းကိုလည္း ေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ စိတ္တည္ၿငိမ္ေစရန္ တရားထိုင္ျခင္း၊ ပုတီးစိပ္ျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးရမည္။ ညီညာျပန္႔ျပဴးၿပီး ေလဝင္ေလထြက္ ေကာင္းေသာ ေနရာတြင္သာ အိပ္သင့္သည္။ ျဖစ္ပြားေသာ ေနရာမ်ားကို ေလဝင္ေလထြက္ မရွိေသာ ထူထဲေသာအဝတ္မ်ား၊ ပတ္တီးမ်ားစည္းျခင္းကို အထူးေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ ျမန္မာ့ တိုင္းရင္း ေဆးပညာအရ အသားပုပ္ေဆြးနာ အေျခာက္သည္ ကုသရာတြင္ လြယ္ကူစြာ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ေသာ္လည္း   အသားပုပ္ေဆြးနာ အစိုသည္ လြယ္ကူစြာ မေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါ။     ေဆးလိပ္ေသာက္သူမ်ား အေနျဖင့္ ေဆးလိပ္ကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျဖတ္သင့္သည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ေဆးလိပ္တာရွည္ေသာက္သူမ်ား ခံစားရေလ့ရွိေသာ အသားပုပ္ေဆြးနာ အေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါသည္။   

မုဒိတာ (ေတာင္သာ)

Read 126 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Tuesday, 19 March 2019 11:23