SJ WorldNews - шаблон joomla Авто

အဆုတ္ကင္ဆာ ႀကိဳတင္ ရွာေဖြႏိုင္သလား

Thursday, 01 August 2019 11:59 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

ဆရာရွင့္။ ။ ကြၽန္မရဲ႕ဖခင္ဟာ အသက္ ၆ဝ ရွိပါၿပီ။ လြန္ခဲ့တဲ့ေျခာက္လေလာက္က ပံုမွန္ေဆးစစ္တဲ့ အေနနဲ႔ ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္၊ တီဗီြဓာတ္မွန္နဲ႔ ေသြးေဖာက္စစ္ေဆးျခင္းေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဘာမွထူးျခားခ်က္ မရွိပါဘူး။

အဲလိုစစ္ေဆးၿပီး ေလးလအၾကာမွာ လမ္းေလွ်ာက္ရင္ ေမာၿပီး အစားအေသာက္ ပ်က္လာတာေၾကာင့္ အီးစီဂ်ီဆြဲၿပီး ဓာတ္မွန္ျပန္႐ိုက္တဲ့အခါမွာ အဆုတ္ထဲ ေရဝင္ေနတာကိုေတြ႕ရလို႔ ကြန္ပ်ဴတာဓာတ္မွန္ ထပ္႐ိုက္ရပါတယ္။ အဲဒီမွာ အဆုတ္ကင္ဆာ အက်ိတ္ကို ရွာေတြ႕ပါတယ္ ဆရာ။ ကြၽန္မသိခ်င္တာက ဓာတ္မွန္မွာမေပၚဘဲ ေလးလအတြင္း ကင္ဆာျဖစ္လာႏိုင္လားဆရာ။ အျခားကင္ဆာေတြမွာ ေရာဂါမရွိခင္ကတည္းက ႀကိဳတင္စစ္ေဆးႏိုင္သလို အဆုတ္ကင္ဆာမွာေရာ ႀကိဳၿပီးမရွာႏိုင္ဘူးလားရွင့္။ အဆုတ္ဓာတ္မွန္ ႐ိုက္တာကေရာ မျပည့္စံုဘူးလားဆရာ။ ၿပီးေတာ့ အေဖက ေဆးလိပ္မေသာက္တတ္သူ ျဖစ္လ်က္နဲ႔ အဆုတ္ကင္ဆာ ဘာလို႔ျဖစ္ရတာပါလဲ။ အခုေတာ့ အဆုတ္ေလျပြန္ထဲ မွန္ေျပာင္းၾကည့္ၿပီး အသားစ ယူထားပါတယ္ဆရာ။ အသားစအေျဖကိုေစာင့္ေနပါတယ္။

ေျဖ။  ။ ၾကားရတာ စိတ္ေတာ့ မေကာင္းစရာပါပဲ။ အဆုတ္ကင္ဆာလူနာေတြမွာဒီလိုျဖစ္တတ္တာအႀကိမ္ႀကိမ္ ႀကံဳဖူးပါတယ္။ေဆးလိပ္ မေသာက္တတ္တဲ့သူဆိုေတာ့ ပိုဆိုးတာေပါ့။ ျမန္မာျပည္မွာ မေျပာနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္ စုမွာေတာင္ အဆုတ္ကင္ဆာ လူနာမ်ားရဲ႕ ၇ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ အဆင့္(၃)၊ အဆင့္(၄)ေရာက္မွ ေနာက္က်မွ သိၾကရတာမ်ဳိးပါ။ ဒီလိုအဆင့္မ်ဳိးဆိုရင္လည္း လူနာ ၁ဝ ဦးမွာ တစ္ဦးေလာက္ပဲ ေနာက္ထပ္ငါးႏွစ္ အသက္ရွင္ႏိုင္ေျခရွိပါတယ္။

အဆုတ္ကင္ဆာေတြကိုႀကိဳသိေအာင္ ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္နဲ႔ ခန္႔မွန္းဖို႔ သတ္မွတ္ထားတာ မရွိေသးပါ။ ေရာဂါလကၡဏာေတြရွိမွ ဓာတ္မွန္႐ိုက္ၾကေလ့ ရွိပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားမွာေတာ့ ကြန္ပ်ဴတာ ဓာတ္မွန္(CTScan) နဲ႔ အဆုတ္ကင္ဆာကို ႀကိဳတင္ရွာေဖြဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။ ထင္သေလာက္ မေအာင္ျမင္ပါ။ကင္ဆာမဟုတ္တဲ့ အျခားအက်ိတ္အလုံးေတြသာ ေတြ႕ရေလ့ရွိၿပီး မလိုအပ္ဘဲ ေဆးကုသခံရၿပီး မ်ားျပားတဲ့ ျပႆနာနဲ႔ႀကံဳေတြ႕ ရပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာဓာတ္မွန္ထဲမွာ အဆုတ္ထဲ အက်ိတ္ကေလးေတြ႕ရလို႔ အဲဒီအက်ိတ္ဟာ တစ္စင္တီမီတာေအာက္ ေသးရင္  ကင္ဆာျဖစ္ႏုိင္ေျခ ၁ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ရွိပါသတဲ့။

ကင္ဆာေရာဂါမ်ားဟာ သူတို႔သေႏၶတည္လာတဲ့ ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ား အေပၚမူတည္ၿပီး သေဘာသဘာဝ မတူညီၾကပါဘူး။ အခ်ဳိ႕ကင္ဆာမ်ားဟာ ကင္ဆာေရာဂါ ပီပီျပင္ျပင္ျဖစ္လာဖို႔ သံုး၊ ေလးႏွစ္ေလာက္ အခ်ိန္ယူရတယ္။ အခ်ဳိ႕ကင္ဆာမ်ား က်ေတာ့ လအနည္းငယ္ပဲ အခ်ိန္ယူရပါတယ္။

ႀကီးထြားမႈႏႈန္းျမန္တဲ့ ကင္ဆာေတြေပါ့ေလ။ အဲဒီလ အနည္းငယ္အတြင္းမွာကိုပဲ တစ္ကိုယ္လံုးကို ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားတတ္ၾကပါတယ္။ Screening ေခၚတဲ့ ႀကိဳတင္ရွာေဖြႏိုင္တဲ့ ကင္ဆာအခ်ဳိ႕ကိုေဖာ္ျပရရင္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာနဲ႔ အူမႀကီး ကင္ဆာေတြျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီကင္ဆာေတြဟာ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျဖစ္လာတတ္တာမို႔ တစ္ႏွစ္မွာ တစ္ႀကိမ္စစ္ေဆးရင္ေတာင္  ကင္ဆာကိုမိပါတယ္။  အဆုတ္ကင္ဆာလို ေရာဂါမ်ဳိးက်ေတာ့ တစ္ႏွစ္မွာ တစ္ႀကိမ္ေရာဂါရွာရင္ အဲဒီတစ္ႏွစ္ အတြင္းမွာကို ကင္ဆာက ပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြား သြားတတ္တာမ်ဳိးပါ။ မမီႏိုင္ဘူးေပါ့ေလ။ ကင္ဆာ ပီပီျပင္ျပင္ႀကီးျဖစ္ဖို႔ လအနည္းငယ္ပဲလိုတဲ့ သေဘာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္လည္း အခုလူနာမွာ ဓာတ္မွန္႐ိုက္ၿပီး လအနည္းငယ္အတြင္းမွာပဲ ကင္ဆာျဖစ္သြားတာေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လည္း အဆုတ္ကင္ဆာေတြကို ႀကိဳတင္ရွာေဖြလို႔ မရတာ၊ မေအာင္ျမင္ႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။

ေဆးလိပ္အေသာက္မ်ားတဲ့သူေတြက ေငြေၾကးတတ္ႏိုင္လြန္းလို႔ ကြန္ပ်ဴတာ ဓာတ္မွန္ပံုမွန္႐ိုက္ၿပီး အဆုတ္ကင္ဆာကို စစ္ေဆးသင့္သလားလို႔ ေမးလာရင္ ျမန္မာျပည္လက္ရွိ အေျခအေနနဲ႔ မ႐ိုက္သင့္ေသးပါလို႔ပဲ ေျဖရပါမယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ သုေတသနတစ္ခုမွာ  ကြန္ပ်ဴတာ ဓာတ္မွန္႐ိုက္တဲ့လူနာ ၆၉ဝဝ မွာ ရင္ဘတ္ထဲ သံသယျဖစ္ဖြယ္ အက်ိတ္ေတြ ေတြ႕တဲ့အခါ လူနာ ၆၇ဝဝ ေက်ာ္က အဆုတ္ကင္ဆာ တကယ္မရွိသူေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္တဲ့။ သေဘာက ကြန္ပ်ဴတာဓာတ္မွန္ဟာ အဆုတ္ကင္ဆာ မရွိဘဲ ရွိတယ္လို႔ အျမင္မွားမႈေတြျဖစ္ေစတာကို ျပပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔ ယေန႔ေခတ္မွာ အဆုတ္ကင္ဆာ လူနာအားလံုးကို အသားစ အေျဖရေအာင္ ယူၾကရတာပါ။ လည္ပင္းမွာ အက်ိတ္ရွိေနရင္ အဲဒီအက်ိတ္က အသားစယူမယ္။ ေလျပြန္ထဲကို မွန္ေျပာင္းထည့္ၿပီး ေလျပြန္အသားစယူမယ္။ အဆုတ္အေျမႇးပါးေတြထဲမွာ  ေရရွိေနရင္ အဆုတ္အေျမႇးပါးကို ေဖာက္ၿပီး အသားစယူမယ္။  အသားစရမွသာလွ်င္ ကင္ဆာလို႔ ေသခ်ာၿပီး ေဆးကုေနၾကပါတယ္။ ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္၊ ကြန္ပ်ဴတာ ဓာတ္မွန္အေျဖေတြနဲ႔ပဲ ေဆးကုဖို႔ မည္သည့္ကင္ဆာကိုမဆို အခက္အခဲရွိပါတယ္။ အသားစအေျဖေတြအေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ ေဆးကုသမႈ ပံုစံေတြ၊ လူနာအသက္ရွင္မႈႏႈန္းေတြ အမ်ားႀကီး ကြာျခားသြားႏိုင္ပါတယ္။

အဆုတ္ကင္ဆာလူနာ ၁ဝ ဦးမွာ တစ္ဦး သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ဦးက ေဆးလိပ္မေသာက္သူေတြ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။  ဒီကေန႔ေခတ္မွာ  ကိုယ္တိုင္က ေဆးလိပ္မေသာက္ေသာ္လည္းပဲ ေဘးပတ္ဝန္းက်င္က ေဆးလိပ္ေငြ႕ေတြေၾကာင့္ Second hand smoke လည္း အဆုတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ သက္ေသေတြရွိေနပါၿပီ။    ေဆးလိပ္ေငြ႕ေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ    အေရွ႕ေတာင္အာရွသားေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ အဆုတ္ကင္ဆာ တစ္မ်ဳိးရွိပါတယ္။ Adenocarcinoma လို႔   အသားစအေျဖမွာ ထြက္ပါတယ္။   အဲဒီလို ကင္ဆာမ်ဳိးဆိုရင္ေတာ့ အေသးပိုစိတ္တဲ့ စစ္ေဆးမႈ(EGFR)ဆိုတာကို လုပ္ရပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ လုပ္လို႔ရေနပါၿပီ။ ေငြက်ပ္ ၁ဝဝဝဝဝ ဝန္းက်င္ခန္႔ က်သင့္ပါတယ္။ အဲဒီလိုကင္ဆာမ်ဳိးဆိုရင္ေတာ့ အသက္ကို ႏွစ္ႏွစ္မွ ေလးႏွစ္ေလာက္အထိ ပိုရွည္ေအာင္ ကုသတဲ့ေဆးဝါးသစ္ေတြ ရွိေနပါတယ္လို႔  ေျဖၾကားလိုက္ပါရေစ။   

ေဒါက္တာ လႊမ္းမုိ္းဟန္

Read 67 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Thursday, 01 August 2019 12:00