SJ WorldNews - шаблон joomla Авто

ေခတ္မီလက္နက္ အီး-စီးကရက္

Sunday, 10 November 2019 11:24 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

အီး-စီးကရက္အေၾကာင္း သတင္းစာေတြမွာ ေဖာ္ျပၾကေတာ့ ေဆာင္းပါးေရးဦးမယ္လို႔ ေတးထားမိပါတယ္။ ေရးဖို႔ဆိုရင္ အရင္ေလ့လာ၊ ဖတ္ရမွတ္ရဦးမယ္ မဟုတ္လား။ ဒါေပမဲ့ တစ္ရက္က မက္ဆင္ဂ်ာကေန ဓာတ္ပုံေလးတစ္ပုံ ေရာက္လာပါတယ္။ ေပးပို႔သူက ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပါခ်ဳပ္ႀကီး(ၿငိမ္း) ဆရာႀကီး ေဒါက္တာသိန္းေဆြျဖစ္ပါတယ္။ ေၾကးမုံသတင္းစာမွာ သူေရးခဲ့တဲ့ အီး-စီးကရက္အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးဓာတ္ပုံေလးပါ။ ဆရာႀကီးက ေဆးလိပ္ေဆးရြက္ႀကီး အႏၲရာယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြကို အားတက္သေရာ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အေတြ႕အႀကံဳလည္း မ်ားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဆရာႀကီးရဲ႕လက္ရာေလးကို ဖတ္ၾကည့္ၿပီး ျပန္ၫႊန္းတဲ့ ဖတ္ၫႊန္းပါလို႔ အရင္ဆုံးဝန္ခံထားပါရေစ။

ရြာေတြမွာေတာ့ အီး-စီးကရက္က ေခတ္မစားေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ၿမိဳ႕ေတြမွာေတာ့စမ္းသပ္ေနၾကပါၿပီ။ ဖုန္းဆိုင္ေတြမွာ ေရာင္းေနတာ ေတြ႕ပါတယ္။ အီး-အစိုးရျဖစ္ဖို႔ ခဲယဥ္းေပမယ့္  အီး-စီးကရက္သမားျဖစ္ဖို႔က အေတာ္လြယ္မယ့္ပုံ။ အီး-စီးကရက္ထြက္ေပၚလာပုံကို ေလ့လာလိုက္ေတာ့ ေဆးလိပ္စြဲ၊ စီးကရက္စြဲေနတဲ့ သူေတြ ေဆးလိပ္၊ စီးကရက္ျဖတ္ႏိုင္ေအာင္ တီထြင္ထုတ္လုပ္ထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အီး- စီးကရက္ဆိုတာ Electronic Nicotine Delivery System (ENDS)/E- cigarette ကို ေျပာတာပါ။ အီလက္ထရြန္နစ္စနစ္နဲ႔ ျပဳျပင္ဖန္တီးထားတဲ့ ေဆးလိပ္ေငြ႕ထြက္ေအာင္ လုပ္ထားတာပါပဲ။ ေဆးလိပ္တု၊ စီးကရက္တုေပါ့ေလ။

စတင္တီထြင္တဲ့သူက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသား ေဆးဝါးေဗဒပညာရွင္ ''ဟြန္လင့္''ျဖစ္ပါတယ္။ သူကိုယ္တိုင္ကလည္း ေဆးလိပ္စြဲေနတဲ့သူပါ။ သူေဆးလိပ္ျဖတ္ႏိုင္ဖို႔ စီးကရက္အစားထိုး အီး-စီးကရက္ကို တီထြင္ အသုံးျပဳခဲ့တာပါ။

ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ပစၥည္းေတြ မပါေပမယ့္ ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ဓာတ္ပစၥည္းေတြထဲက ဇာတ္လိုက္ေက်ာ္ နီကိုတင္းအရည္ကို အီလက္ထရြန္နစ္ နည္းပညာနဲ႔ အေငြ႕အျဖစ္ ေျပာင္းလဲလိုက္ၿပီး  ထြက္လာတဲ့ အေငြ႕ကို ႐ွဴလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။  ဒါကိုစီးပြားေရးပညာရွင္ေတြက အသုံးခ်တယ္။ အီး-စီးကရက္ကို ပုံစံအမ်ဳိးမ်ဳိး ထုတ္လုပ္ေတာ့တာပါပဲ။ စီးကရက္ပုံစံ၊ ေဆးတံပုံစံ၊ ေဆးျပင္းလိပ္ပုံစံ၊ ေဆး႐ွဴေျပာင္းပုံစံကေန အလြယ္တကူ သယ္ယူသြားႏိုင္ေအာင္ ကြန္ပ်ဴတာမန္မိုရီစတစ္ပုံစံအထိထုတ္လုပ္ထားပါတယ္။

အီး-စီးကရက္ကိုေဆးလိပ္ျဖတ္စက္၊ ေဆးလိပ္ျဖတ္ေဆးလို႔ ထင္ျမင္ယူဆေနၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အဆိပ္ကို အခ်ဳိဖုံးထားေတာ့ အဝင္ေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ လူေသေစတဲ့ အဖ်က္စြမ္းအင္ကေတာ့ ေလ်ာ့မသြားပါဘူး။

မသိနားမလည္တဲ့ မိဘေဆြမ်ဳိးေတြအေပၚ  လိမ္လို႔ေတာ့ေကာင္းတာေပါ့။

ေဆးလိပ္ျဖတ္ခ်င္လို႔ အီး-စီးကရက္ေသာက္ေနတာပါဆိုၿပီးေတာ့ေပါ့ေလ။

ေဆးရြက္ႀကီးကို အမ်ဳိးမ်ဳိးျပဳျပင္ သုံးစြဲၾကတဲ့ေဆးလိပ္၊ ေဆးျပင္းလိပ္၊ ေဆးေပါ့လိပ္၊ ပြတ္ခြၽန္း၊ ေဆးငုံျခင္း၊ ကြမ္းစားျခင္းစတာေတြက ရလာတဲ့ ဆိုးက်ဳိးေတြ အတိုင္းပဲ အီး-စီးကရက္က ေနရႏိုင္ပါတယ္။ ရရွိႏိုင္တဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ -

(၁) ခံတြင္းကင္ဆာ၊ လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာ၊ အဆုတ္ကင္ဆာစတဲ့ ကင္ဆာအမ်ဳိးမ်ဳိး၊

(၂) ႏွလုံးေသြးေၾကာက်ဥ္း၊ ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း၊ ႐ုတ္တရက္ႏွလုံးခုန္ရပ္ျခင္း၊

(၃) ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာပိတ္ၿပီး ေလျဖတ္ျခင္း၊

(၄) အဆုတ္ျပြန္ေရာင္ျခင္း( အဆုတ္ပြေရာဂါ)၊

(၅) ျပင္းထန္တဲ့ေသြးတိုးေရာဂါ၊

(၆) ေျခပုပ္လက္ပုပ္ေရာဂါ (ေျခ၊ လက္ျဖတ္ပစ္ရသည္အထိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္)၊

(၇) ပန္းေသပန္းညိႇဳးေရာဂါတို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ဆိုရင္ေတာ့

          (၁) သားပ်က္သားေလွ်ာျခင္း (ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်ျခင္း)၊

          (၂) လမေစ့ေပါင္မျပည့္တဲ့ကေလးမ်ား ေမြးဖြားျခင္း၊

          (၃) ေမြးရာပါကိုယ္အဂၤါ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ပါလာျခင္း၊

          (၄) ေမြးကင္းစကေလး ႐ုတ္တရက္ေသဆုံးျခင္း၊

          (၅) ကေလးအေသ ေမြးဖြားျခင္းတို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

တစ္ဆင့္ခံ ေဆးလိပ္ေငြ႕႐ွဴ႐ႈိက္ ရသလိုပါပဲ၊ အီး-စီးကရက္ကေန ထြက္လာတဲ့ အေငြ႕ေတြကလည္း ေဘးပတ္ဝန္းက်င္က လူေတြကို ဒုကၡေပးႏိုင္ပါတယ္။ သိပၸံပညာရွင္ေတြ ကေတာ့ ေရရွည္သုံးစြဲရင္ ဘာေတြျဖစ္လာမလဲ

လို႔ ေလ့လာေနတုန္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုသိရသေလာက္ကေတာ့-

(၁) အီး-စီးကရက္မွာ နီကိုတင္းပါတာပဲ၊ အဲဒီနီကိုတင္းေၾကာင့္ လူကိုစြဲလမ္းေစပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ ကေလးေတြရဲ႕ ဦးေႏွာက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို ေႏွာင့္ယွက္ပါတယ္။ 

(၂) အီး-စီးကရက္ကထြက္လာတဲ့အေငြ႕ထဲမွာ  လူကိုဒုကၡေပးႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းေတြပါလာပါေသးတယ္။  ေဆးလိပ္ကထြက္လာတဲ့  ဓာတုပစၥည္းေတြေလာက္  မဆိုးရြားဘူးဆိုေပမယ့္ အနံ႔အမ်ဳိးမ်ဳိး၊  အရသာအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ဆြဲေဆာင္ေနေတာ့  က်န္းမာေရး မထိခိုက္ေလာက္ပါဘူး အထင္ကလည္းရွိေနေတာ့ အီး-စီးကရက္ေတြကို ပိုေသာက္မိလာၿပီး က်န္းမာေရး ပိုဆိုးရြားလာႏိုင္ပါတယ္။

(၃) ေနာက္ထပ္ အီး-စီးကရက္ကေပးတဲ့ ဒဏ္ရာအနာတရေတြလည္း ရလာႏိုင္ပါတယ္။ အီး-စီးကရက္ရဲ႕ဘက္ထရီက အားသြင္းရတယ္ မဟုတ္လား။ အားသြင္းရင္း မီးေလာင္တာ၊ ေပါက္ကြဲတာမ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ျပင္းထန္တဲ့ ဒဏ္ရာေတြရလာႏိုင္ပါတယ္။ အီး-အရည္ေတြကို ေသာက္မိရင္၊ ႐ွဴမိရင္၊ စုပ္ယူမိရင္ ကေလးေတြသာမက လူႀကီးေတြလည္း နီကိုတင္းအဆိပ္သင့္ႏိုင္ပါတယ္။

ေဆးလိပ္ေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း လူခုနစ္သန္းေက်ာ္ ေသေက်ပ်က္စီးရပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္တဲ့သူေတြဟာ စည္းမရွိကမ္းမရွိ လူသူေလးပါးၾကားထဲမွာ မေသာက္သုံးသင့္ပါဘူး။ အျပစ္မဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ၊ ကေလးငယ္ေတြမွာ အလကားဒုကၡေရာက္ရပါတယ္။   တကယ္လို႔သာ  ေဆးလိပ္ေဆးရြက္ႀကီးသုံးစြဲမႈေတြကို  ပီပီျပင္ျပင္ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ လာမယ့္ ၂ဝ၃ဝ ျပည့္ႏွစ္ေရာက္ရင္ တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ လူရွစ္သန္းအထိ ေဆးရြက္ႀကီးေၾကာင့္ ေသဆုံးရဖြယ္ရွိပါတယ္။ ႏူရာဝဲစြဲဆိုသလို ေဆးရြက္ႀကီးျပႆနာကို ေကာင္းေကာင္းမထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေသးခင္ အီး-စီးကရက္က တေထာင္ေထာင္ျဖစ္လာပါၿပီ။

ေခတ္မီတိုးတက္ေသာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးျဖစ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးမွာ တိုးတက္ၿပီးတဲ့ႏိုင္ငံေတြလို ကူးစက္ေရာဂါေတြထက္ မကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြ ပိုမိုျဖစ္ေပၚလာရပါၿပီ။ ေဆးလိပ္၊ ေဆးရြက္ႀကီး စားသုံးမႈေၾကာင့္  ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါေတြျဖစ္တဲ့  ခံတြင္းကင္ဆာ၊ လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာ၊ အဆုတ္ကင္ဆာအပါအဝင္ နာတာရွည္အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ား  ျဖစ္ပြားေသဆုံးမႈေတြ  တျဖည္းျဖည္း တိုးတက္မ်ားျပားလာပါၿပီ။

ဒီလိုလူအမ်ားစုရဲ႕ အသက္ကို ၿခိမ္းေျခာက္လာေနၿပီျဖစ္တဲ့ ေဆးလိပ္၊ေဆးရြက္ႀကီးသုံးစြဲမႈျပႆနာ ေလ်ာ့နည္းေရး အတြက္ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီးက ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္ ေမလမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ (၅၂)ႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ့က်န္းမာေရး ညီလာခံမွာ ေဆးရြက္ႀကီးသုံးစြဲမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရး လုပ္ငန္းအတြက္ အဓိကထား ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ မဟာဗ်ဴဟာ လုပ္ငန္းစဥ္(၆)ရပ္ ကိုလည္း လမ္းၫႊန္ခ်က္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ အတိုေကာက္အားျဖင့္ (M-Power)လို႔ မွတ္သားႏိုင္ပါတယ္။

(၁) Monitor - ေဆးလိပ္၊ ေဆးရြက္ႀကီးသုံးစြဲမႈ ျပႆနာ အတိမ္အနက္၊ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္တဲ့ အတိုင္းအတာစတာေတြကို စိစစ္ႀကီးၾကပ္ျခင္း၊

(၂) Protect - ေဆးလိပ္ေငြ႕အႏၲရာယ္ဟာ  ႀကီးမားတာေၾကာင့္ လူအမ်ားအား အကာအကြယ္ေပးႏိုင္ေရးအတြက္ ေဆးလိပ္ေငြ႕ကင္းစင္နယ္ေျမမ်ား ထူေထာင္ျခင္း၊

(၃) Offer to quit- ေဆးလိပ္ေသာက္သုံးသူမ်ား ေဆးလိပ္ျဖတ္ေရးအတြက္ ေဆးလိပ္ျဖတ္ေရး အစီအစဥ္မ်ား၊ ဌာနမ်ားဖြင့္လွစ္ေပးေရး၊

(၄) Warning- ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးပစၥည္းမ်ား   သုံးစြဲျခင္းေၾကာင့္  ရရွိႏိုင္တဲ့ေရာဂါမ်ားကို အသိေပးျခင္း၊  ပညာေပးပိုစတာမ်ား စိုက္ထူျခင္းႏွင့္ ေဆးလိပ္ထုပ္မ်ား၊ ဘူးမ်ားတြင္ ေဆးလိပ္ေၾကာင့္ ရရွိႏိုင္တဲ့ေရာဂါပုံမ်ားကို ေဖာ္ျပလ်က္ သတိေပးျခင္း၊

(၅) Enforcement - ေဆးလိပ္ေဆးရြက္ႀကီးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား နဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရး၊ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရး အတြက္ စီမံေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ အေရးယူျခင္း၊ သတိေပးျခင္း စေသာလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊

(၆) Raise the Tax- ေဆးလိပ္၊  ေဆးရြက္ႀကီးဟာ  လူအမ်ားကို က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေစျခင္း၊ ေသာက္သုံးသူသာမက အနီးအနားရွိ ျပည္သူတို႔အား  တစ္ဆင့္ခံေဆးလိပ္ေငြ႕ေၾကာင့္ေရာဂါမ်ား  ရရွိႏိုင္တဲ့အတြက္ ေဆးလိပ္ေစ်းတက္ျခင္းေၾကာင့္  ေဆးလိပ္ကို  စတင္ေသာက္ရန္ လက္တည့္စမ္းမယ့္ လူငယ္မ်ား လြယ္လြယ္ဝယ္ယူ မေသာက္ႏိုင္ေရး၊ ေသာက္သူမ်ားလည္း ေလွ်ာ႔ေသာက္ရာမွ ေဆးလိပ္ကို ျဖတ္လာေစျခင္းအတြက္ ေဆးလိပ္၊ေဆးရြက္ႀကီးေပၚတြင္   အခြန္ကို တိုးျမႇင့္ေကာက္ယူျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ေဆးရြက္ႀကီးသုံးစြဲမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးလုပ္ငန္းမဟာဗ်ဴဟာမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ အေနျဖင့္ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ေမ ၄ ရက္ေန႔တြင္  ေဆးလိပ္ႏွင့္  ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ပစၥည္းသုံးစြဲမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးဥပေဒကို ျပ႒ာန္းခဲ့ပါတယ္။      

ေဇာ္သစ္ၾကည္

Read 16 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Sunday, 10 November 2019 11:25