SJ WorldNews - шаблон joomla Авто

လံုးတီးဆန္ ေခၚ ဆန္လံုးညိဳႏွင္႕ က်န္းမာေရး

Wednesday, 20 November 2019 10:29 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

လံုးတီးဆန္ ေခၚ ဆန္လံုးညိဳႏွင္႕ က်န္းမာေရး

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ စိုက္ပ်ဳိးေရးကို အေျခခံေသာ ႏုိင္ငံျဖစ္သည္။ ေတာင္ေပၚ၊ ေျမျပန္႔ေနထုိင္သူအားလံုး သည္ ဆန္ႏွင့္ ဆန္ထြက္ အစားအစာမ်ားကို အဓိက စားသံုးၾကသည္။   ထြက္ရွိသည့္စပါးကို   ႏုိင္ငံအႏွံ႔  ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ား၌ စိုက္ပ်ဳိးၾက သည္။ စပါးထြက္ ရွိသည့္ေဒသ၏ ေရခံ၊ ေျမခံ၊ သဘာ၀ေျမၾသဇာရရွိမႈ မ်ားေပၚမူတည္၍ စပါး၏ အရည္ အေသြးက ကြဲျပား သြားသည္။ လူတို႔၏ႀကိဳက္ႏွစ္သက္မႈမ်ားကလည္း ကြဲျပားသြားၾကသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အဓိက စားကုန္သည္ စပါးမွထြက္ရွိသည့္ ဆန္ႏွင့္ ဆန္အေျခခံ အစားအစာမ်ားသာ ျဖစ္ၾကသည္။

ေရွးယခင္က စပါးမွဆန္ျဖစ္ေအာင္ ေမာင္းဆံုႏွင့္ ထည့္ေထာင္းၾကရသည္။ စပါးကို အခြံကၽြတ္႐ံု ေထာင္း၍ နီညိဳေရာင္ လံုးတီး ဆန္မ်ားကုိ အမ်ားဆံုးစားသံုး ၾကသည္။ လံုးတီးဆန္ ေခၚ နီညိဳေရာင္ဆန္လံုးညိဳသည္ က်န္းမာေရးအတြက္ အာဟာရဓာတ္ ျပည့္၀စြာပါ၀င္သည္။ လံုးတီးဆန္၏ အျပင္ဘက္အလႊာတြင္ အမွ်င္ဓာတ္မ်ား၊ ဗီတာမင္ႏွင့္ သက္ေစာင့္ ဓာတ္မ်ား၊ ဓာတ္ တုိးဆန္႔က်င္ပစ္ၥည္းမ်ား၊ မဂနီဆီယမ္၊ ဆီလီနီယမ္ စသည့္ဓာတ္မ်ား ပါ၀င္သည္။ ေရွးလူႀကီး အေတာ္မ်ားမ်ားသည္ လံုးတီးဆန္ စားသံုးျခင္းကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ ၾကသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္  လံုးတီးဆန္စားသည့္ အေလ့ အထသည္ ျမန္မာ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း၌ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခိုင္ၿမဲအျမစ္ တြယ္ခဲ့သည္။ စားသံုးခဲ့ၾကသည္။

ေခတ္စနစ္မ်ားေျပာင္းလဲလာသည့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ စိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းမ်ားလည္း ေခတ္မီလာၾကသည္။ တစ္ႏွစ္မွ တစ္ခါသာ စိုက္ပ်ဳိးရိတ္သိမ္းႏိုင္သည့္စပါးကို တစ္ႏွစ္အတြင္း ႏွစ္ခါ၊ သံုးခါခန္႔ စိုက္ပ်ဳိးရိတ္သိမ္း လာႏိုင္ခဲ့သည္။  သီးထပ္၊  သီးညႇပ္ နည္းပညာမ်ား ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ စိုက္ပ်ဳိးေရး နည္းပညာမ်ား ဆန္းသစ္လာသည္ႏွင့္အမွ် စပါးမွ ဆန္ျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္သည့္နည္းပညာမ်ားလည္း တိုးတက္ေျပာင္းလဲ လာခဲ့သည္။ စပါးႀကိတ္ခြဲသည့္စက္မ်ား ေပၚေပါက္ လာခဲ့သည္။ ဆန္ဆိုလွ်င္ ျဖဴေဖြးေနမွ ႀကိဳက္လာၾကသည္။ ထမင္းဆိုလွ်င္လည္း ေကာ့စင္းေနမွစားသံုး လာၾကသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ လံုးတီးဆန္ စားသည့္ အေလ့အထသည္ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အတြင္းမွာ  မရွိ သေလာက္ ေပ်ာက္ကြယ္ ရွားပါးသြား ေတာ့သည္။

လံုးတီးဆန္စားသံုးမႈကို သိမ္ငယ္စရာ၊ ရွက္စရာကဲ့သို႔ပင္ျမင္လာၾကေတာ့သည္။  စပါးကို  စက္ႏွင့္ ျဖဴေအာင္ ႀကိတ္ၿပီး စက္ႀကိတ္ ဆန္ျဖဴျဖဴေဖြးေဖြးမ်ားကို ဂုဏ္ယူ စားသံုးသည့္ေခတ္သို႔ေရာက္လာၾကသည္။

စက္ႀကိတ္ဆန္မ်ားကို တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္စားသံုး လာသည့္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ထမင္းကို ေန႔စဥ္အဓိက စားသံုးသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဗီတာမင္ဘီ၀မ္း ခ်ဳိ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ ဘယ္ရီဘယ္ရီဆိုသည့္ ထံုနာေရာဂါအမ်ဳိးမ်ဳိးအား အႀကီးအက်ယ္ခံ စားလာရသည္။ Dry Beriberi ဆိုသည့္ ထံုနာေျခာက္ အမ်ဳိးအစားေရာဂါကို ခံစားရသည့္ လူနာမ်ားတြင္ လမ္းမေလွ်ာက္ ႏိုင္၊ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တို႔ ျဖစ္လာၾကသည္။ Wet Beriberi ဆိုသည့္ ထံုနာအစို အမ်ဳိးအစား ေရာဂါကို ခံစားရသူမ်ားတြင္ ႏွလံုးအားနည္း၍ ေဖာေရာင္လာကာ ႏွလုံးပံုမွန္ အလုပ္မလုပ္ေတာ့ သည့္အတြက္ အသက္ ေသဆံုးၾကရသည္။ ထုိ႔ျပင္ Infantile Beriberi ဆိုသည့္ သူငယ္နာ ဘယ္ရီဘယ္ရီ ေရာဂါခံစားရသူ လသားအရြယ္ ကေလးငယ္ မ်ားသည္လည္း ႏွလံုးအား နည္းရာမွတစ္ဆင့္ အသက္ေသဆံုးၾကရသည္။ အဆိုပါအျဖစ္မ်ားသည္  ဆန္ကိုျဖဴေဖြး ေအာင္ အခြံခၽြတ္စား သံုးျခင္း မ်ား၏ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ဳိးရလဒ္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။

လံုးတီးဆန္ ေခၚ ဆန္လံုးညိဳသည္ အမွ်င္ဓာတ္ႏွင့္ ဗီတာမင္ဓာတ္ အမ်ားအျပား ပါ၀င္ေသာေၾကာင့္ က်န္းမာေရးအတြက္   အက်ဳိး ေက်းဇူး မ်ားစြာ ရရွိေစသည္။

ဆန္ျဖဴမ်ားႏွင့္ မတူသည့္အခ်က္မွာ လံုးတီးဆန္တြင္ အျပင္ဘက္ဆံုးအလႊာရွိေနေသာေၾကာင့္ အာဟာရ တန္ဖိုးအမ်ား အျပား ကပ္ၿငိေနျခင္းျဖစ္သည္။ ဆန္ကို ျဖဴေအာင္ႀကိတ္ခြဲလိုက္ျခင္းေၾကာင့္ အဆိုပါအာဟာရ ဓာတ္မ်ားႏွင့္ အမွ်င္ ဓာတ္မ်ား အားလံုး ဆံုး႐ံႈးသြားရသည္။ လံုးတီးဆန္ႏွင့္ဂ်ဳံၾကမ္းတို႔တြင္ ပါ၀င္ေသာ အမွ်င္ဓာတ္မ်ားသည္ အဆာ ခံသည္။ မ်ားမ်ား စားေသာ္လည္း ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မတက္ပါ။

ျဖဴေအာင္၊ ႏုေအာင္ ႀကိတ္ခြဲထားေသာဆန္ႏွင့္ ဂ်ဳံတို႔တြင္ ကစီဓာတ္မွတစ္ပါး သတၱဳဓာတ္၊ ဗီတာမင္ဘီ အုပ္စုႏွင့္ အမွ်င္ ဓာတ္မ်ား မရွိေတာ့ပါ။ အမွ်င္ဓာတ္သည္ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းကိုကာကြယ္ႏိုင္သည္။ ၀မ္းေလွ်ာ ျခင္းကို ျပယ္ေစႏိုင္သည္။ ထို႔ျပင္ အမွ်င္ဓာတ္သည္ အူလမ္းေၾကာင္းကင္ဆာျဖစ္ျခင္းကိုလည္း ကာကြယ္ႏိုင္သည္။ အမွ်င္ဓာတ္သည္ အစာအိမ္ အတြင္း ပိုမို အခ်ိန္ၾကာရွည္စြာ ေနႏိုင္သျဖင့္ အဆာခံသည္။ ကယ္လိုရီအပူဓာတ္ျဖစ္မႈနည္းသျဖင့္ ခႏာကိုယ္ အေလးခ်ိန္ ကို ထိန္း ထားႏိုင္သည္။   ဆီးခ်ဳိေရာဂါကိုလည္း  ထိန္းထားႏိုင္သည္။   ကိုလက္စထေရာႏွင့္ အဆီတို႔ကို ခႏာကိုယ္မွ စုပ္ယူ ျခင္း ကိုလည္း ကာကြယ္ေပးသည္။

အမွ်င္ဓာတ္တြင္ ေရတြင္ေပ်ာ္၀င္ေသာ ဓာတ္ႏွင့္ မေပ်ာ္၀င္ေသာဓာတ္ဟူ၍ႏွစ္မ်ဳိးရွိသည္။ေရတြင္ ေပ်ာ္၀င္ေသာ အမွ်င္ ဓာတ္ သည္ ေသြးတြင္းအခ်ဳိဓာတ္ႏွင့္  ကိုလက္စထေရာကို  ေလ်ာ့နည္းေစႏိုင္သည္။

ယင္းကို လံုးတီးဆန္၊ ဂ်ဳံၾကမ္း၊ ပဲအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ႏွင့္  သစ္သီးမ်ဳိးစံုတို႔မွ ရရွိသည္။  ေရတြင္မေပ်ာ္၀င္ႏိုင္ ေသာ အမွ်င္ဓာတ္ သည္ ၀မ္းကိုေပ်ာ့ေစႏိုင္ၿပီး ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးႏိုင္သည္။ ယင္းကို လံုးတီးဆန္၊ ဂ်ဳံၾကမ္းႏွင့္ ဟင္းသီး ဟင္းရြက္တို႔မွ ရရွိႏိုင္သည္။

ေဆးကုသမႈဆိုင္ရာေတြ႕ ရွိခ်က္မ်ားအရ အူလမ္းေၾကာင္း ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားသူမ်ားသည္ အသားစားၾကဴးၿပီး ဆန္ေခ်ာႏွင့္ ဂ်ဳံႏုတို႔ျဖင့္ ျပဳလုပ္ေသာ မုန္႔မ်ဳိးစံုကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္သူမ်ားသာျဖစ္ၾကသည္ဟုသိရသည္။ အေၾကာင္းမွာ အသား၊ ဆန္ေခ်ာႏွင့္ ဂ်ဳံႏုတို႔သည္ အမွ်င္ဓာတ္လံုး၀မပါ၀င္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

အမွ်င္ဓာတ္သည္    အူကိုလႈပ္ရွားေစသည့္အတြက္ အစာမ်ား အူမွျဖတ္သြားေသာအခ်ိန္ကို တိုေစသည္။ အစာမွပါလာ ေသာ အမိုနီယမ္ႏိုက္ ထရိတ္ကဲ့သို႔ ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ ပစည္းမ်ားကို    အူမႀကီးမွ ျပင္ပသို႔ စြန္႔ထုတ္ရန္ကူညီ ေပးသည္။   အမွ်င္ဓာတ္သည္ အမုိနီယမ္ျဒပ္ေပါင္း၊ ကိုလက္စထေရာႏွင့္ အဆီ စသည့္ ခႏာကိုယ္အတြက္ အႏရာယ္ ျဖစ္ ေစႏိုင္ေသာအရာမ်ားကိုစုပ္ယူၿပီး ခႏာ ကိုယ္ျပင္ပသို႔စြန္႔ထုတ္ေပးသည္။

ထို႔ျပင္ လံုးတီးဆန္တြင္အထူးပါ၀င္သည့္ အက်ဳိးျပဳ ဓာတ္တစ္မ်ဳိးမွာ မဂနိစ္ဓာတ္ျဖစ္သည္။ လံုးတီးဆန္ တစ္ခြက္စာ ပမာဏတြင္ တစ္ေန႔တာ အတြက္လိုအပ္ေသာ   မဂနိစ္ဓာတ္  ၈၈  ရာခိုင္ႏႈန္းပါ၀င္သည္။

ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ နာ့ဗ္ေၾကာစနစ္က်န္းမာျခင္း၊ လိင္ေဟာ္မုန္းအထြက္ တိုးျခင္းႏွင့္ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ႏိုင္ သည့္အစြမ္း မ်ားစြာ ရရွိႏိုင္သည္။ ထို႔ျပင္ လံုးတီးဆန္ မွာပါ၀င္သည့္အမွ်င္ဓာတ္သည္ သည္းေျခရည္စီးဆင္းမႈ မတိုးေအာင္ ကာကြယ္ ေပးေသာေၾကာင့္ သည္းေျခေက်ာက္မတည္ေအာင္လည္း ကာကြယ္ေပးႏိုင္သည္။

လံုးတီးဆန္စားသံုးျခင္းျဖင့္ ကေလးဘ၀တြင္ အျဖစ္မ်ားသည့္ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါကို ၅၀ရာခိုင္ႏႈန္းေလ်ာ့က်ေစေၾကာင္း သိရသည္။ ထို႔ျပင္ ဆီလီနီယမ္ ဓာတ္သည္ သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းရဲ႕လုပ္ငန္းေဆာင္တာ၊ ကိုယ္ခံစြမ္းအားစနစ္ႏွင့္     အင္တီ ေအာက္ဆီဒင့္ စသည္တို႔ကို တိုးပြားေစသည္။ ခႏာကိုယ္အတြင္း၌ ဆီလီနီယမ္ဓာတ္ ရွိေနျခင္းသည္   ကင္ဆာ ေရာဂါကို ကင္းေ၀းေစၿပီး  ႏွလံုးေရာဂါႏွင့္ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါတို႔ကို ျဖစ္ႏိုင္ေျခေလ်ာ့ က်ေစႏိုင္သည္။

ထို႔ျပင္ ေလ့လာေတြ႕ရွိမႈမ်ားအရ လံုးတီးဆန္တြင္ မဂနီဆီယမ္ဓာတ္ မ်ားစြာပါရွိေနေသာေၾကာင့္ အမ်ဳိးအစား(၂) ဆီးခ်ဳိ ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခကို ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ ခႏာကိုယ္၏ ဂလူးကို႔စ္ အသံုးျပဳမႈႏွင့္ အင္ဆူလင္ ထုတ္လုပ္မႈ အား ေကာင္း ေစေၾကာင္း  သိရသည္။  မဂနီဆီယမ္ ဓာတ္သည္  အ႐ိုးသန္မာေရးအတြက္ အေရးပါေသာ သတၱဳဓာတ္တစ္ မ်ဳိး ျဖစ္သည္။

တစ္ေန႔ထမင္းသုံးနပ္ စားၾကရာတြင္ လံုးတီးဆန္ ထမင္းကို ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္း သို႔မဟုတ္ ၆၀ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိစားႏိုင္လွ်င္  က်န္းမာေရးအတြက္ မ်ားစြာေကာင္းမြန္သည္။ ဆီးခ်ဳိေရာဂါသည္မ်ားသည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဗီတာမင္ဘီ-၆ႏွင့္ သတၱဳ ဓာတ္မ်ားခ်ဳိ႕တဲ့ တတ္သည္။

လံုးတီးဆန္တြင္ ေပါႂကြယ္၀ေသာ ဗီတာ မင္ဘီအုပ္စုႏွင့္ မဂနီဆီယမ္ သတၱဳ ဓာတ္မ်ား ပါ၀င္သည့္အတြက္  လံုးတီးဆန္ အဓိကျဖစ္ေသာ ေကာက္ပဲ သီးႏွံမ်ားစားသံုး ပါက ဆီးခ်ဳိ ေရာဂါေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္သည္။

လံုးတီးဆန္၏အာဟာရဓာတ္သည္ ဆန္ျဖဴဆန္ေခ်ာ ထက္ မ်ားစြာသာသည္။ လံုးတီးဆန္တြင္ ကယ္စီယမ္  ၁ ဒသမ ၇ ဆ၊ သံဓာတ္ ၂ ဒသမ ၇၅ ဆ၊ ဘီ၀မ္း  ၁၂ ဆ၊ ဗီတာမင္အီး ၁၀ ဆ၊ အမွ်င္ဓာတ္ ၁၄ ဆတို႔ပါ၀င္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း လံုးတီးဆန္၏ အားနည္း ခ်က္မွာ ဆန္ကုန္သည္မ်ား အတြက္ ေရာင္းပန္းမလွျခင္းျဖစ္သည္။ ဆန္ျဖဴမ်ားကဲ့သို႔ ၾကာၾကာ အထားမခံပါ။

အနံ႔ေအာက္တာျမန္သည္။  ပိုးထိုးတာလြယ္သည္။  ထို႔ျပင္ စားသံုးရတာ ထမင္းၾကမ္းသည္။ ကေလး၊  လူႀကီး ႀကိဳက္ႏွစ္ သက္မႈ နည္းၾကသည္။ သို႔ေသာ္လည္း  လံုးတီးဆန္ကို သာမန္ ဆန္ေခ်ာမ်ားထက္ ေရပိုထည့္၍ အခ်ိန္ပိုၾကာစြာ ခ်က္ျပဳတ္ လိုက္လွ်င္ ေမႊးႀကိဳင္၍ ႏူးညံ့ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းေသာ ထမင္းျဖစ္လာသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အာဟာရဓာတ္ပစည္းမ်ားစြာ ပါ၀င္ၿပီး ေရာဂါဘယမ်ားစြာကို ကာကြယ္ႏိုင္သည့္အျပင္ ေငြကုန္ ေၾကးက် သက္သာေသာ လံုးတီးဆန္ကို မၾကာခဏ မွ်တစြာ စားသံုးေပးျခင္းအားျဖင့္ က်န္းမာႀကံ့ခိုင္ေသာ လူသားအရင္း အျမစ္မ်ားႏွင့္ ေပ်ာ္ရႊင္စရာ ေကာင္းေသာ လူမႈ၀န္းက်င္ကို ဖန္တီးတည္ေဆာက္ႏိုင္ၾက ပါေစေၾကာင္း ဆႏျပဳေရးသား တင္ျပလိုက္ရပါ သည္။  

ေဆာင္းပါးရွင္-ေဖႏွင္းေငြ

Read 43 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Wednesday, 20 November 2019 10:30

Latest from စကား၀ါ