SJ WorldNews - шаблон joomla Авто

ရာသီ တုပ္ေကြးကို အႏိုင္ယူႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ား

Friday, 11 August 2017 12:44 font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

လူတို႔ေရာဂါရျခင္းမွာ ေရာဂါပိုးမ်ား လူ႔ခႏၶာကိုယ္အတြင္းသို႔ တစ္နည္းနည္းျဖင့္ ဝင္ေရာက္လာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ရသည္။ လူခႏၶာအတြင္း ေရာဂါပိုးမ်ား ဝင္ေရာက္ႏိုင္ေသာ လမ္းေၾကာင္း အသြယ္သြယ္ရွိရာ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းသည္  တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္သည္။ ယေန႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေရးႀကီးေရာဂါ ျဖစ္လာေနေသာ ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါႏွင့္ အမ်ားသိၾကေသာ သာမန္အေအးမိ ေရာဂါတို႔သည္ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းမွ ဗိုင္းရပ္ပိုးဝင္ေရာက္၍ရ ေသာေရာဂါမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

သာမန္အေအးမိေရာဂါ၏ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ တုပ္ေကြးေရာဂါႏွင့္ ဆင္တူေသာ္ ရာသီ တုပ္ေကြးကို အႏိုင္ယူႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ား

လူတို႔ေရာဂါရျခင္းမွာ ေရာဂါပိုးမ်ား လူ႔ခႏၶာကိုယ္အတြင္းသို႔ တစ္နည္းနည္းျဖင့္ ဝင္ေရာက္လာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ရသည္။ လူခႏၶာအတြင္း ေရာဂါပိုးမ်ား ဝင္ေရာက္ႏိုင္ေသာ လမ္းေၾကာင္း အသြယ္သြယ္ရွိရာ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းသည္  တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္သည္။ ယေန႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေရးႀကီးေရာဂါ ျဖစ္လာေနေသာ ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါႏွင့္ အမ်ားသိၾကေသာ သာမန္အေအးမိ ေရာဂါတို႔သည္ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းမွ ဗိုင္းရပ္ပိုးဝင္ေရာက္၍ရ ေသာေရာဂါမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

သာမန္အေအးမိေရာဂါ၏ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ တုပ္ေကြးေရာဂါႏွင့္ ဆင္တူေသာ္လည္း ေရာဂါျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္ ပိုးအမ်ဳိးအစားခ်င္း မတူၾကပါ။ အေအးမိေရာဂါ ျဖစ္ေစေသာ အဓိက ဗိုင္းရပ္ပိုးတို႔မွာ ႐ိုင္ႏိုဗိုင္းရပ္ႏွင့္ အက္ဒီႏိုဗိုင္းရပ္ တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ သာမန္ အေအးမိေရာဂါတြင္ ႏွာပိတ္ျခင္း၊ ႏွာရည္ယိုျခင္းတို႔ကိုပို၍ ေတြ႕ရသည္။ စစ္ေဆးၾကည့္ပါက ႏွာေခါင္းအတြင္းသားမ်ား ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ေတြ႕ႏုိင္ပါသည္။ တုပ္ေကြးေရာဂါတြင္ အဖ်ားႀကီးျခင္း 38°C အထက္ ႏွင့္ ကိုယ္လက္ကိုက္ခဲမႈျပင္းထန္ျခင္း၊ ေခြၽးထြက္မႈႏွင့္ မမွ်ေသာ ကိုယ္လက္မအီမသာ ႏံုးေခြျခင္း၊ ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုးျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ တစ္ခါတစ္ရံ ဝမ္းေလွ်ာတတ္ျခင္းတို႔ကို ေတြ႕ႏုိင္သည္။ ယခုမိုးရာသီတြင္ အျဖစ္မ်ားေသာ ေရာ ဂါမွာ သာမန္အေအးမိေရာဂါက အမ်ားစု ျဖစ္ေနပါလိမ့္မည္။ (B) အမ်ဳိးအစား တုပ္ေကြးေရာဂါလည္း ပါႏိုင္ပါသည္။

 

ရာသီတုပ္ေကြးအေၾကာင္း အက်ဥ္းတင္ျပပါမည္။ ေရာဂါျဖစ္ေစေသာ ဗိုင္းရပ္ပိုးမွာ ေအာ္သိုမစ္ဆို ဗိုင္းရပ္ပိုးျဖစ္သည္။ တုပ္ေကြးေရာဂါတြင္ အမ်ဳိးအစား သံုးမ်ဳိး (A, B, C) ရိွသည္။ (B) ႏွင့္ (C)သည္ လူ၌သာျဖစ္ပြားသည္။ (A) အမ်ဳိးအစားသည္ လူႏွင့္အျခားႏို႔ တိုက္ သတၱဝါမ်ား  ဝက္၊ ျမင္းတို႔အျပင္ ငွက္တို႔၌ပါ ျဖစ္ပြားသည္။

(A)အမ်ဳိးအစား ဗိုင္းရပ္ပိုး၏ အကာ၌ ပဋိလံႈ႔ပစၥည္း Haemagglutinin (H)ႏွင့္ အင္ဇိုင္း Neuraminidase(N) တို႔ပါဝင္သည္။ ယင္းတို႔က လက္ခံေကာင္၏ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ဆဲလ္အလႊာတြင္ တြယ္ကပ္ၿပီးေရာဂါကို ခုခံႏိုင္ေသာ ပဋိပစၥည္းမ်ား ထြက္လာေစ ပါသည္။ ပဋိလံႈ႔ပစၥည္း H ႏွင့္ Nတို႔၏ အႀကီးစားေျပာင္းလဲမႈတို႔က  ကမၻာလံုးဆိုင္ရာကပ္ ေရာဂါျဖစ္ေစႏိုင္သည္ဟု ပညာရွင္တို႔က ဆိုသည္။

ယေန႔ ရာသီတုပ္ေကြးျဖစ္လာေသာ H1 ႏွင့္ N1 သည္ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ မကၠစီကိုစီးတီးမွ စတင္ျဖစ္ပြားလာ သည္။ ေျမာက္အေမရိကဝက္၊ လူႏွင့္ၾကက္ငွက္ဗိုင္းရပ္တို႔ ေပါင္းစပ္ဖလွယ္ၿပီး ရာသီလူတုပ္ေကြး (A H1N1 pdm 09) ျဖစ္လာသည္ဟု ယူဆၾက သည္။ ယခုအခ်ိန္၌ လူသည္ သိုေလွာင္လက္ခံရာ ျဖစ္ေနၿပီး လူမွလူသို႔ အခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ ေနၿပီျဖစ္၍ ဝက္တုပ္ေကြးမဟုတ္ေတာ့ပါ။ မကၠစီကိုစီးတီးမွ အစျပဳ၍ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ကေနဒါႏုိင္ငံသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားသည္။ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ အလယ္ပိုင္းတြင္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံေပါင္း ၄ဝ သို႔ ေရာက္ရွိျပန္႔ပြားသြားသည္။ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ (WHO) ကကမၻာ့ကပ္ေရာဂါအျဖစ္ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၁၁ ရက္တြင္ စတင္ေၾကညာခဲ့ၿပီး၂ဝ၁ဝ ျပည့္ႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၁ဝရက္ေက်ာ္မွသာ ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါအျဖစ္က ႐ုပ္သိမ္းေပးခဲ့သည္။ A H1N1 pdm 09 ဗိုင္းရပ္ပိုးသည္ အသက္႐ွဴ လမ္းေၾကာင္းေပၚရွိ ဆဲလ္လႊာမ်ားကို ေသေစသည္။ ထိုဆဲလ္လႊာမ်ား ေသဆံုးသည့္အတြက္ ဗက္တီးရီးယား ေရာဂါပိုးမ်ား ထပ္ဆင့္ဝင္ေရာက္မႈ လြယ္ကူေစရန္ အားေပးသည္။ ဝင္ေရာက္လာေသာ ဗက္တီးရီး ယားပိုးမ်ားက ထုတ္ေပး သည့္ အင္ဇိုင္းမ်ားသည္ ဗိုင္းရပ္ပိုးကို လံႈ႔ေဆာ္အားေပးေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။  ဗိုင္းရပ္ပိုးေၾကာင့္ ေလအိပ္မ်ား ပ်က္စီး မႈရွိသည့္အတြက္ အႏၲရာယ္ ႀကီးမားျခင္းျဖစ္သည္။

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါကို ေအာင္ျမင္စြာ ကာကြယ္ႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို တင္ျပပါမည္။

ထိေရာက္ေသာ နည္းလမ္းတစ္ခုမွာ ကာကြယ္ေဆး ထုိးျခင္းျဖစ္သည္။ ကာကြယ္ေဆးမ်ားတြင္ ပိုးတစ္မ်ဳိးတည္းအတြက္ ထုတ္လုပ္ေသာေဆး၊ ပိုးသံုးမ်ဳိးအတြက္ ထုတ္လုပ္ေသာ ေဆးစသည္တို႔ ရွိပါသည္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးထား သူ လူဦးေရ ၁ဝဝ တြင္ ၇ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းအတြက္ ထိေရာက္မႈရွိၿပီး  ကာကြယ္မႈသက္တမ္း တစ္ႏွစ္ရွိသည္ဟု သိရသည္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးရန္ လိုအပ္သူမ်ားမွာ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ား၊ အသက္ ၆၅ ႏွစ္အထက္ သက္ႀကီးမ်ား၊ ကိုယ္ဝန္ ေဆာင္မိခင္မ်ား၊ နာတာရွည္ေရာဂါ အခံရွိသူမ်ား၊ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ အပါအဝင္ ကိုယ္ခံစြမ္းအားက်ေရာဂါ ခံစားေန ရသူမ်ားႏွင့္ ကိုယ္အဂၤါအစားထိုးထားသူတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးရန္အတြက္ ေဆးပညာရွင္တို႔ႏွင့္ တိုင္ပင္ရန္လိုသည္။

 ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ တုပ္ေကြးေရာဂါ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ ကပ္ျဖစ္ေပၚခ်ိန္က လူထုအားပညာေပးခဲ့ေသာ စာပေဒသာမဂၢဇင္းပါ မွတ္သားဖြယ္ရာ အခ်က္မ်ားကို အက်ဥ္းခ်ံဳး တင္ျပလိုက္ပါသည္။

၁။ လက္ေဆးပါ၊ မၾကာခဏေဆးႏိုင္လွ်င္ ပိုိုေကာင္းပါသည္။ အေမရိကန္ေရတပ္ သုေတသန၏ စစ္တမ္းအရ တပ္ သားသစ္ ၄ဝဝဝဝ အားတစ္ေန႔လွ်င္ ငါးႀကိမ္ လက္ေဆးေစသည့္အတြက္ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ မက်န္းမာမႈ မ်ား   ၄၅  ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ေလ်ာ့က်သြားသည္ကို ေတြ႕ရသည္ဟု ဆိုပါသည္။ တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ နမ္း႐ႈပ္ျခင္းတို႔မွ ကူးစက္ႏိုင္ေသာ္လည္း အဓိကကူးစက္ျခင္းသည္ လက္ခ်င္းထိေတြ႕ျခင္း၊ ေရာဂါပိုးကပ္ၿငိေနေသာ အရာဝတၴဳမ်ား (တံခါးလက္ကိုင္၊ ေလွကားလက္ရန္း၊ နံရံ၊ အစားအေသာက္ထည့္ရာ ပန္းကန္၊ အိုးခြက္)စသည္တို႔ႏွင့္ လက္ထိေတြ႕ၿပီး ေရာဂါပိုး ကပ္ၿငိေနေသာ လက္ႏွင့္ပါးစပ္၊ ႏွာေခါင္းတို႔ကို ထိမိ၊ကိုင္မိပါက ကူးစက္သြားႏိုင္သည္ဟု သိရသည္။ ထို႔အတြက္ လက္ေဆးျခင္းသည္ အဓိက က်ေနျခင္းျဖစ္သည္။ ေရႏွင့္ဆပ္ျပာမလို ေသာ Hand Sanitiser Gel မ်ားသည္လည္း  အိပ္ေဆာင္အျဖစ္ အသံုးျပဳရန္ သင့္ေလ်ာ္သည္။ ေရာဂါပိုးမ်ားသည္ အရာဝတၴဳမ်ားေပၚ၌ နာရီ ႏွင့္ခ်ီ၍ၾကာေအာင္ အသက္ရွင္ႏိုင္သည္ဟု သိရသည္။

 

၂။ လက္သည္းထိပ္မ်ားကို ညစဥ္ေဆးေၾကာေပးရန္၊ လက္သည္းထိပ္မ်ားသည္ ေရာဂါပိုးမ်ား ခိုေအာင္းရာေနရာ ျဖစ္ ပါသည္။

 ၃။ သြားပြတ္တံမ်ားကို ႏွစ္လ သို႔မဟုတ္ သံုးလတစ္ခါ လဲပါ။ အေအးမိေရာဂါရၿပီးေနာက္  သြားပြတ္တံ အသစ္လဲရန္ လည္း အႀကံျပဳသည္။

 ၄။ မ်က္စိအား ပြတ္လိုပါက လက္ေခါက္ကို အသံုးျပဳပါ။ လက္ဖ်ားထိပ္ႏွင့္စာလွ်င္ ေရာဂါပိုးကပ္ၿငိမႈနည္းပါသည္။ မ်က္ စိမွ ေရာဂါပိုးဝင္ႏုိင္သည္။ လူတစ္ဦးတစ္ေန႔လွ်င္ မ်က္စိ၊ ႏွာေခါင္း ပြတ္ေသာအႀကိမ္ ၂ဝ မွ ၅ဝ အထိ ရွိသည္ဟု သိရ သည္။

 ၅။ တုပ္ေကြးရာသီခ်ိန္၌ မ်က္ႏွာသုတ္ပဝါ၊ တဘက္မ်ားကို သံုးရက္တစ္ခါလဲပါ။ ေလွ်ာ္ဖြပ္လွ်င္ ေရေႏြးကိုအသံုးျပဳပါ။

 ၆။ အခန္းထဲသို႔ သန္႔ရွင္းလတ္ဆတ္ေသာေလ ဝင္ေရာက္ႏိုင္ေစရန္ ျပတင္းမ်ားကို စီမံထားပါ။

 ၇။ ႏွာေခ်၊ ေခ်ာင္းဆိုးရန္ တစ္႐ွဴးစကၠဴ အလြယ္မပါရွိပါက တံေတာင္ဆစ္ေကြးႏွင့္ အုပ္ကာၿပီး ႏွာေခ်၊ ေခ်ာင္းဆိုးရန္။

 ၈။ တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ ေဆာင္နာေရေႏြးေငြ႕ လံႈခန္းဝင္ပါ။ ေဆာင္နာေလပူမ်ားသည္ ေရာဂါပိုးမ်ားကို ေသေစႏုိင္ သည္။

 ၉။ အားကစား ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ အားကစား မလုပ္သူမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက အေအးမိခံရျခင္းမွ ႏွစ္ဆ၊သံုးဆ သက္သာေစႏိုင္သည္။

 ၁ဝ။ စိတ္ဖိစီးမႈနည္းေစရန္ တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္ တရားထိုင္၊ တရားမွတ္ျခင္း ျပဳလုပ္ပါ။ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားသူတို႔၌ အေအးမိ ျခင္းႏွစ္ဆ ပိုမ်ားေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

 ၁၁။ အခန္းတြင္း စိုထိုင္းဆတိုင္းရန္ Hygrometer တပ္ဆင္ပါ။ စိုထိုင္းဆ ၅ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ သည္။ ၄ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖစ္ပါက ဗိုင္းရပ္ပိုးမ်ား ျမန္ျမန္ပ်ံ႕လြယ္သည္။ ေရေႏြးေငြ႕လႊတ္ ကိရိယာကို သံုးႏိုင္သည္။ စိုထိုင္းဆ ၆ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းအထက္ ျဖစ္ပါက မိႈ၊ ဖားဥစြဲတတ္သည္။

 ၁၂။ အေအးမိသက္သာ၊ ကာကြယ္ေစေသာ အစားအစာမ်ား

 (က) ဒိန္ခ်ဥ္ တစ္ေန႔တစ္ခြက္ ေသာက္ျခင္း

 (ခ) ၾကက္သြန္ျဖဴ အစိမ္း သို႔မဟုတ္ Oven ျဖင့္ မီးကင္စားျခင္း

 (ဂ) အိခ်ိနားစီးယား ေဆးေျပာင္းပန္း အဆီအႏွစ္ ေသာက္ျခင္း (စကားခ်ပ္/ Fame ေဆးဝါးလုပ္ငန္းမွ ထုတ္လုပ္ထား သည္ကို ေတြ႕ရသည္။)

 (ဃ) ဇင့္ပါငံုေဆးမ်ားသံုးျခင္း

 (င) Probiotic သဘာဝပိုးမ်ားပါေသာ ေဆးေတာင့္၊ ေဆးမႈန္႔မ်ား ေသာက္သံုးျခင္း စာပေဒသာမဂၢဇင္းပါ လမ္းၫႊန္ အႀကံေပးခ်က္မ်ားတြင္ ႏွာေခါင္းစည္း (Mask) အသံုးျပဳျခင္းကို ၫႊန္းမထားပါ။ သို႔ေသာ္ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္တို႔က သာမန္ျပည္သူမ်ား အေနျဖင့္ အသံုးျပဳလိုပါလွ်င္ ခြဲစိတ္ခန္းသံုးႏွာေခါင္းစည္းမ်ားကို ၫႊန္းသည္။ အထူး Mask N-95 သည္ ေရာဂါပိုးရွိသူမ်ားအား ေစာင့္ေရွာက္ရသူ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ားအတြက္ ပိုမိုသင့္ေလ်ာ္လိမ့္မည္ဟု ဆိုပါသည္။

 ေအာက္ပါ လကၡဏာမ်ား ေပၚေပါက္လာပါက နီးစပ္ရာေဆး႐ံု၊ေဆးခန္းမ်ားသို႔ ျပသကုသမႈ ခံယူရန္လိုပါသည္။

 (၁) အဖ်ားႀကီးျခင္း

 (၂) အသက္႐ွဴက်ပ္ျခင္း

 (၃) စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခအေန ေျပာင္းလဲျခင္း

 နိဂံုးခ်ဳပ္အေနျဖင့္ အမိုးအကာတို႔ျဖင့္ ဝန္းရံထားေသာေနရာမ်ား- ဥပမာ- ဘားတိုက္ ၊ သေဘၤာ၊ ေက်ာင္းဘတ္စ္ကား၊ ဟိုင္းေဝးဘတ္စ္ကား၊ ႐ုပ္ရွင္႐ံု စသည္တို႔တြင္ လူစုလူေဝးျဖင့္ ေနထိုင္အလုပ္လုပ္သူမ်ား၊ ခရီးသြားသူမ်ား အထူးသတိျပဳ ကာကြယ္ရန္ လိုမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပအပ္ပါသည္။  ေဒါက္တာ ေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

 

လည္း ေရာဂါျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္ ပိုးအမ်ဳိးအစားခ်င္း မတူၾကပါ။ အေအးမိေရာဂါ ျဖစ္ေစေသာ အဓိက ဗိုင္းရပ္ပိုးတို႔မွာ ႐ိုင္ႏိုဗိုင္းရပ္ႏွင့္ အက္ဒီႏိုဗိုင္းရပ္ တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ သာမန္အေအးမိေရာဂါတြင္ ႏွာပိတ္ျခင္း၊ ႏွာရည္ယိုျခင္းတို႔ကိုပို၍ ေတြ႕ရသည္။ စစ္ေဆးၾကည့္ပါက ႏွာေခါင္းအတြင္းသားမ်ား ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ေတြ႕ႏုိင္ပါသည္။ တုပ္ေကြးေရာဂါတြင္ အဖ်ားႀကီးျခင္း 38°C အထက္ ႏွင့္ ကိုယ္လက္ကိုက္ခဲမႈျပင္းထန္ျခင္း၊ ေခြၽးထြက္မႈႏွင့္ မမွ်ေသာ ကိုယ္လက္မအီမသာ ႏံုးေခြျခင္း၊ ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုးျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ တစ္ခါတစ္ရံ ဝမ္းေလွ်ာတတ္ျခင္းတို႔ကို ေတြ႕ႏုိင္သည္။ ယခုမိုးရာသီတြင္ အျဖစ္မ်ားေသာ ေရာ ဂါမွာ သာမန္အေအးမိေရာဂါက အမ်ားစု ျဖစ္ေနပါလိမ့္မည္။ (B) အမ်ဳိးအစား တုပ္ေကြးေရာဂါလည္း ပါႏိုင္ပါသည္။

ရာသီတုပ္ေကြးအေၾကာင္း အက်ဥ္းတင္ျပပါမည္။ ေရာဂါျဖစ္ေစေသာ ဗိုင္းရပ္ပိုးမွာ ေအာ္သိုမစ္ဆို ဗိုင္းရပ္ပိုးျဖစ္ သည္။ တုပ္ေကြးေရာဂါတြင္ အမ်ဳိးအစား သံုးမ်ဳိး (A, B, C) ရိွသည္။ (B) ႏွင့္ (C)သည္ လူ၌သာျဖစ္ပြားသည္။ (A) အ မ်ဳိးအစားသည္ လူႏွင့္အျခားႏို႔တိုက္ သတၱဝါမ်ား  ဝက္၊ ျမင္းတို႔အျပင္ ငွက္တို႔၌ပါ ျဖစ္ပြားသည္။

(A)အမ်ဳိးအစား ဗိုင္းရပ္ပိုး၏ အကာ၌ ပဋိလံႈ႔ပစၥည္း Haemagglutinin (H)ႏွင့္ အင္ဇိုင္း Neuraminidase(N) တို႔ပါဝင္ သည္။ ယင္းတို႔က လက္ခံေကာင္၏ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ဆဲလ္အလႊာတြင္  တြယ္ကပ္ၿပီးေရာဂါကို ခုခံႏိုင္ေသာ ပဋိပစၥည္းမ်ား ထြက္လာေစပါသည္။ ပဋိလံႈ႔ပစၥည္း H ႏွင့္ Nတို႔၏ အႀကီးစားေျပာင္းလဲမႈတို႔က  ကမၻာလံုးဆိုင္ရာကပ္ ေရာဂါျဖစ္ေစႏိုင္သည္ဟု ပညာရွင္တို႔က ဆိုသည္။

ယေန႔ ရာသီတုပ္ေကြးျဖစ္လာေသာ H1 ႏွင့္ N1 သည္ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ မကၠစီကိုစီးတီးမွ စတင္ျဖစ္ပြားလာ သည္။ ေျမာက္အေမရိကဝက္၊ လူႏွင့္ၾကက္ငွက္ဗိုင္းရပ္တို႔ ေပါင္းစပ္ဖလွယ္ၿပီး ရာသီလူတုပ္ေကြး (A H1N1 pdm 09) ျဖစ္လာသည္ဟု ယူဆၾကသည္။ ယခုအခ်ိန္၌ လူသည္ သိုေလွာင္လက္ခံရာ ျဖစ္ေနၿပီး လူမွလူသို႔ အခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ ေနၿပီျဖစ္၍ ဝက္တုပ္ေကြးမဟုတ္ေတာ့ပါ။ မကၠစီကိုစီးတီးမွ အစျပဳ၍ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ကေနဒါႏုိင္ငံသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားသည္။ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ အလယ္ပိုင္းတြင္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံေပါင္း ၄ဝ သို႔ ေရာက္ရွိျပန္႔ပြားသြားသည္။ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ (WHO) ကကမၻာ့ကပ္ေရာဂါအျဖစ္ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၁၁ ရက္တြင္ စတင္ေၾကညာခဲ့ၿပီး၂ဝ၁ဝ ျပည့္ႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၁ဝရက္ေက်ာ္မွသာ ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါအျဖစ္က ႐ုပ္သိမ္းေပးခဲ့သည္။ A H1N1 pdm 09 ဗိုင္းရပ္ပိုးသည္ အသက္႐ွဴ လမ္းေၾကာင္းေပၚရွိ ဆဲလ္လႊာမ်ားကို ေသေစသည္။ ထိုဆဲလ္လႊာမ်ား ေသဆံုးသည့္အတြက္ ဗက္တီးရီးယား ေရာဂါပိုး မ်ား ထပ္ဆင့္ဝင္ေရာက္မႈ လြယ္ကူေစရန္ အားေပးသည္။ ဝင္ေရာက္လာေသာ ဗက္တီးရီးယားပိုးမ်ားက ထုတ္ေပး သည့္ အင္ဇိုင္းမ်ားသည္ ဗိုင္းရပ္ပိုးကို လံႈ႔ေဆာ္အားေပးေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။  ဗိုင္းရပ္ပိုးေၾကာင့္ ေလအိပ္မ်ား ပ်က္စီး မႈရွိသည့္အတြက္ အႏၲရာယ္ ႀကီးမားျခင္းျဖစ္သည္။

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါကို ေအာင္ျမင္စြာ ကာကြယ္ႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို တင္ျပပါမည္။

ထိေရာက္ေသာ နည္းလမ္းတစ္ခုမွာ ကာကြယ္ေဆး ထုိးျခင္းျဖစ္သည္။ ကာကြယ္ေဆးမ်ားတြင္ ပိုးတစ္မ်ဳိးတည္း အတြက္ ထုတ္လုပ္ေသာေဆး၊ ပိုးသံုးမ်ဳိးအတြက္ ထုတ္လုပ္ေသာ ေဆးစသည္တို႔ ရွိပါသည္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးထား သူ လူဦးေရ ၁ဝဝ တြင္ ၇ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းအတြက္ ထိေရာက္မႈရွိၿပီး  ကာကြယ္မႈသက္တမ္း တစ္ႏွစ္ရွိသည္ဟု သိရသည္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးရန္ လိုအပ္သူမ်ားမွာ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ား၊ အသက္ ၆၅ ႏွစ္အထက္ သက္ႀကီးမ်ား၊ ကိုယ္ဝန္ ေဆာင္မိခင္မ်ား၊ နာတာရွည္ေရာဂါ အခံရွိသူမ်ား၊ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ အပါအဝင္ ကိုယ္ခံစြမ္းအားက်ေရာဂါ ခံစားေန ရသူမ်ားႏွင့္ ကိုယ္အဂၤါအစားထိုးထားသူတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးရန္အတြက္ ေဆးပညာရွင္တို႔ႏွင့္ တိုင္ပင္ ရန္လိုသည္။

၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ တုပ္ေကြးေရာဂါ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ ကပ္ျဖစ္ေပၚခ်ိန္က လူထုအားပညာေပးခဲ့ေသာ စာပေဒသာမဂၢဇင္းပါ မွတ္သားဖြယ္ရာ အခ်က္မ်ားကို အက်ဥ္းခ်ံဳး တင္ျပလိုက္ပါသည္။

၁။ လက္ေဆးပါ၊ မၾကာခဏေဆးႏိုင္လွ်င္ ပိုိုေကာင္းပါသည္။ အေမရိကန္ေရတပ္ သုေတသန၏ စစ္တမ္းအရ တပ္ သားသစ္ ၄ဝဝဝဝ အားတစ္ေန႔လွ်င္ ငါးႀကိမ္ လက္ေဆးေစသည့္အတြက္ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ မက်န္းမာမႈ မ်ား   ၄၅  ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ေလ်ာ့က်သြားသည္ကို ေတြ႕ရသည္ဟု ဆိုပါသည္။ တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ နမ္း႐ႈပ္ျခင္းတို႔မွ ကူးစက္ႏိုင္ေသာ္လည္း အဓိကကူးစက္ျခင္းသည္ လက္ခ်င္းထိေတြ႕ျခင္း၊ ေရာဂါပိုးကပ္ၿငိေနေသာ အ ရာဝတၴဳမ်ား (တံခါးလက္ကိုင္၊ ေလွကားလက္ရန္း၊ နံရံ၊ အစားအေသာက္ထည့္ရာ ပန္းကန္၊ အိုးခြက္)စသည္တို႔ႏွင့္ လက္ထိေတြ႕ၿပီး ေရာဂါပိုး ကပ္ၿငိေနေသာ လက္ႏွင့္ပါးစပ္၊ ႏွာေခါင္းတို႔ကို ထိမိ၊ကိုင္မိပါက ကူးစက္သြားႏိုင္သည္ဟု သိရသည္။ ထို႔အတြက္ လက္ေဆးျခင္းသည္ အဓိက က်ေနျခင္းျဖစ္သည္။ ေရႏွင့္ဆပ္ျပာမလို ေသာ Hand Sanitiser Gel မ်ားသည္လည္း  အိပ္ေဆာင္အျဖစ္ အသံုးျပဳရန္ သင့္ေလ်ာ္သည္။ ေရာဂါပိုးမ်ားသည္ အရာဝတၴဳမ်ားေပၚ၌ နာရီ ႏွင့္ခ်ီ၍ၾကာေအာင္ အသက္ရွင္ႏိုင္သည္ဟု သိရသည္။

၂။ လက္သည္းထိပ္မ်ားကို ညစဥ္ေဆးေၾကာေပးရန္၊ လက္သည္းထိပ္မ်ားသည္ ေရာဂါပိုးမ်ား ခိုေအာင္းရာေနရာ ျဖစ္ ပါသည္။

၃။ သြားပြတ္တံမ်ားကို ႏွစ္လ သို႔မဟုတ္ သံုးလတစ္ခါ လဲပါ။ အေအးမိေရာဂါရၿပီးေနာက္  သြားပြတ္တံ အသစ္လဲရန္ လည္း အႀကံျပဳသည္။

၄။ မ်က္စိအား ပြတ္လိုပါက လက္ေခါက္ကို အသံုးျပဳပါ။ လက္ဖ်ားထိပ္ႏွင့္စာလွ်င္ ေရာဂါပိုးကပ္ၿငိမႈနည္းပါသည္။ မ်က္ စိမွ ေရာဂါပိုးဝင္ႏုိင္သည္။ လူတစ္ဦးတစ္ေန႔လွ်င္ မ်က္စိ၊ ႏွာေခါင္း ပြတ္ေသာအႀကိမ္ ၂ဝ မွ ၅ဝ အထိ ရွိသည္ဟု သိရ သည္။

၅။ တုပ္ေကြးရာသီခ်ိန္၌ မ်က္ႏွာသုတ္ပဝါ၊ တဘက္မ်ားကို သံုးရက္တစ္ခါလဲပါ။ ေလွ်ာ္ဖြပ္လွ်င္ ေရေႏြးကိုအသံုးျပဳပါ။

၆။ အခန္းထဲသို႔ သန္႔ရွင္းလတ္ဆတ္ေသာေလ ဝင္ေရာက္ႏိုင္ေစရန္ ျပတင္းမ်ားကို စီမံထားပါ။

၇။ ႏွာေခ်၊ ေခ်ာင္းဆိုးရန္ တစ္႐ွဴးစကၠဴ အလြယ္မပါရွိပါက တံေတာင္ဆစ္ေကြးႏွင့္ အုပ္ကာၿပီး ႏွာေခ်၊ ေခ်ာင္းဆိုးရန္။

၈။ တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ ေဆာင္နာေရေႏြးေငြ႕ လံႈခန္းဝင္ပါ။ ေဆာင္နာေလပူမ်ားသည္ ေရာဂါပိုးမ်ားကို ေသေစႏုိင္ သည္။

၉။ အားကစား ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ အားကစား မလုပ္သူမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက အေအးမိခံရျခင္းမွ ႏွစ္ဆ၊သံုးဆ သက္သာေစႏိုင္သည္။

၁ဝ။ စိတ္ဖိစီးမႈနည္းေစရန္ တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္ တရားထိုင္၊ တရားမွတ္ျခင္း ျပဳလုပ္ပါ။ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားသူတို႔၌ အေအးမိ ျခင္းႏွစ္ဆ ပိုမ်ားေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

၁၁။ အခန္းတြင္း စိုထိုင္းဆတိုင္းရန္ Hygrometer တပ္ဆင္ပါ။ စိုထိုင္းဆ ၅ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ သည္။ ၄ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖစ္ပါက ဗိုင္းရပ္ပိုးမ်ား ျမန္ျမန္ပ်ံ႕လြယ္သည္။ ေရေႏြးေငြ႕လႊတ္ ကိရိယာကို သံုးႏိုင္သည္။ စိုထိုင္းဆ ၆ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းအထက္ ျဖစ္ပါက မိႈ၊ ဖားဥစြဲတတ္သည္။

၁၂။ အေအးမိသက္သာ၊ ကာကြယ္ေစေသာ အစားအစာမ်ား

(က) ဒိန္ခ်ဥ္ တစ္ေန႔တစ္ခြက္ ေသာက္ျခင္း

(ခ) ၾကက္သြန္ျဖဴ အစိမ္း သို႔မဟုတ္ Oven ျဖင့္ မီးကင္စားျခင္း

(ဂ) အိခ်ိနားစီးယား ေဆးေျပာင္းပန္း အဆီအႏွစ္ ေသာက္ျခင္း (စကားခ်ပ္/ Fame ေဆးဝါးလုပ္ငန္းမွ ထုတ္လုပ္ထား သည္ကို ေတြ႕ရသည္။)

(ဃ) ဇင့္ပါငံုေဆးမ်ားသံုးျခင္း

(င) Probiotic သဘာဝပိုးမ်ားပါေသာ ေဆးေတာင့္၊ ေဆးမႈန္႔မ်ား ေသာက္သံုးျခင္း စာပေဒသာမဂၢဇင္းပါ လမ္းၫႊန္ အႀကံေပးခ်က္မ်ားတြင္ ႏွာေခါင္းစည္း (Mask) အသံုးျပဳျခင္းကို ၫႊန္းမထားပါ။ သို႔ေသာ္ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္တို႔က သာ မန္ျပည္သူမ်ား အေနျဖင့္ အသံုးျပဳလိုပါလွ်င္ ခြဲစိတ္ခန္းသံုးႏွာေခါင္းစည္းမ်ားကို ၫႊန္းသည္။ အထူး Mask N-95 သည္ ေရာဂါပိုးရွိသူမ်ားအား ေစာင့္ေရွာက္ရသူ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ားအတြက္ ပိုမိုသင့္ေလ်ာ္လိမ့္မည္ဟု ဆိုပါသည္။

ေအာက္ပါ လကၡဏာမ်ား ေပၚေပါက္လာပါက နီးစပ္ရာေဆး႐ံု၊ေဆးခန္းမ်ားသို႔ ျပသကုသမႈ ခံယူရန္လိုပါသည္။

(၁) အဖ်ားႀကီးျခင္း

(၂) အသက္႐ွဴက်ပ္ျခင္း

(၃) စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခအေန ေျပာင္းလဲျခင္း

နိဂံုးခ်ဳပ္အေနျဖင့္ အမိုးအကာတို႔ျဖင့္ ဝန္းရံထားေသာေနရာမ်ား- ဥပမာ- ဘားတိုက္ ၊ သေဘၤာ၊ ေက်ာင္းဘတ္စ္ကား၊ ဟိုင္းေဝးဘတ္စ္ကား၊ ႐ုပ္ရွင္႐ံု စသည္တို႔တြင္ လူစုလူေဝးျဖင့္ ေနထိုင္အလုပ္လုပ္သူမ်ား၊ ခရီးသြားသူမ်ား အထူးသတိ ျပဳ ကာကြယ္ရန္ လိုမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပအပ္ပါသည္။  ေဒါက္တာ ေက်ာ္ေက်ာ္မင္း

Read 83 times Last modified on Friday, 11 August 2017 12:47