Print this page

သတိတစ္လုံးအရွိသုံး အားလုံးက်န္းမာေစ

Saturday, 06 July 2019 12:36 font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

မုိးတြင္းကာလအတြင္း ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ (H1N1 pdm 09) သည္ လူဦးေရထူထပ္ၿပီး ျဖစ္ပြားမႈလြယ္ကူေသာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားရွိ ေဆး႐ုံႀကီးရွစ္႐ုံ၌ ေစာင့္ၾကည့္လ်က္ရွိရာမွ တုိင္းေဒသႀကီးမ်ားႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားရွိ ေဆး႐ုံႀကီးမ်ားတြင္ တုိးခ်ဲ႕၍ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး၊ ကုသေရး၊ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးႏွင့္ သုေတသနျပဳျခင္းကုိ ေဆး႐ုံ ၁၅  ႐ုံအထိ  ေဆာင္ရြက္ရန္ စီစဥ္ထားေၾကာင္း ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန ဗဟိုကူးစက္ေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးဌာနခြဲမွ သိရသည္။

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး၊  ကုသေရး၊ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးႏွင့္ သုေတသနျပဳျခင္းကုိ ယေန႔အထိ ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ေဆး႐ုံႀကီးမ်ားမွာ  ေနျပည္ေတာ္ခုတင္-၁ဝဝဝ၊ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံႀကီးႏွင့္ သဃၤန္းကြၽန္းျပည္သူ႔ေဆး႐ုံ၊ မႏၲေလးျပည္သူ႔ေဆး႐ုံ၊ ျမစ္ႀကီးနားျပည္သူ႔ေဆး႐ုံ၊ စစ္ေတြျပည္သူ႔ေဆး႐ုံ၊ ျမဝတီျပည္သူ႔ေဆး႐ုံ၊   မူဆယ္ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံတုိ႔ ျဖစ္သည္။  အဆုိပါေဆး႐ုံႀကီးမ်ား၌   ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါကို ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာရာတြင္ ႐ုိး႐ုိးရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ (Influenza) ႏွင့္ Influenza B ျဖစ္ပြားမႈ ရွိေသာ္လည္း ေသဆုံးမႈ မရွိေသးေၾကာင္း သိရသည္။ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ (H1N1 pdm 09) ျဖစ္ပြားမႈမ်ားမွ ကုိယ္ခံအားနည္းေသာ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ကုိယ္ခံအားနည္းၿပီး နာတာရွည္ေရာဂါ အခံရွိသည့္ အသက္ ၆၅ ႏွစ္အထက္ လူႀကီးမ်ား ေသဆုံးမႈ ရွိၾကသည္။ ေဆး႐ုံႀကီးမ်ားတြင္  ေဆာင္ရြက္ေနေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားသည္ လအလုိက္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားသူဦးေရ၊  အသက္အရြယ္အလုိက္ျဖစ္ပြားမႈ၊ ေရာဂါျပင္းထန္ႏုိင္သည့္ပမာဏ၊ လူအစုအၿပံဳလုိက္ျဖစ္ပြားမႈ၊ ကာကြယ္ကုသမႈ အေျခအေန၊ တုပ္ေကြးေရာဂါ အမ်ဳိးအစားႏွင့္ ကာကြယ္ေဆး ထုတ္လုပ္ရမည့္ အေျခအေန၊ ယခုႏွစ္ႏွင့္ လာမည့္ႏွစ္တုိ႔အတြက္ ကာကြယ္ေဆးထုတ္ရမည့္ အေျခအေနတုိ႔ကုိ သိရွိႏုိင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ (H1N1 pdm 09)ဗုိင္းရပ္စ္သည္ ေလထဲမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါ ျဖစ္သည္။ ကမၻာ့အေနာက္ဘက္ရွိ ႏုိင္ငံမ်ား၌ ႏုိဝင္ဘာ၊ ဒီဇင္ဘာ၊ ဇန္နဝါရီ၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလတုိ႔တြင္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ အျဖစ္မ်ားသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ တစ္ႏွစ္ပတ္လုံး ျဖစ္တတ္ေသာ္လည္း   မုိးတြင္းကာလတြင္အျဖစ္မ်ားေၾကာင္း  ပညာရွင္မ်ားက  သတိေပးထားၾကသည္။   ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကူးစက္ေစေသာ ဗုိင္းရပ္စ္သည္ ႏွစ္နာရီခန္႔ အသက္ရွင္ႏုိင္ေသာ္လည္း ေနပူလွ်င္ျမန္ျမန္ေသသြားသည္။ ေရာဂါကူးစက္မႈတြင္ ေလထဲမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္းႏွင့္ လူအခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ျခင္းဟူ၍ ရွိသည္။ လူအခ်င္းခ်င္းကူးစက္မႈတြင္ ႏွာေခ်၊ ေခ်ာင္းဆုိးရာမွတစ္ဆင့္ တုိက္႐ုိက္ကူးစက္ျခင္းႏွင့္ အသုံးအေဆာင္ပစၥည္းမ်ားမွတစ္ဆင့္ သြယ္ဝုိက္ကူးစက္ျခင္းတုိ႔ျဖစ္သည္။ ေရာဂါမကူးစက္ ေစရန္ မိမိပတ္ဝန္းက်င္၌ ေရာဂါျဖစ္သူရွိေနလွ်င္ ေရာဂါျဖစ္သူေရာ ျပဳစုေနသူပါ ႏွစ္ဦးစလုံး လက္ေဆးရမည္။ ပတ္ဝန္းက်င္ရွိ အျခားသူမ်ားလည္း လက္ေဆးရမည္ျဖစ္သည္။ သုိ႔မွသာ အသုံးအေဆာင္ပစၥည္းမ်ား မွတစ္ဆင့္ ေရာဂါသြယ္ဝုိက္ ကူးစက္ျခင္းကုိ ကာကြယ္ႏုိင္မည္။

ေလထဲမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္းကို ကာကြယ္ရန္ အိမ္မွာကိုယ္တုိင္ျပဳလုပ္ေသာ ႏွာေခါင္းစည္း အသုံးျပဳျခင္းက မထိေရာက္သျဖင့္ စနစ္တက်ခ်ဳပ္ထားေသာ တစ္ခါသုံးႏွာေခါင္းစည္းကုိ သုံးသင့္သည္။ တစ္ခါသုံးႏွာေခါင္းစည္း မ်ားသည္ အထဲမွပုိးအျပင္ မထြက္ႏုိင္ေစရန္ႏွင့္  အျပင္မွပုိးအထဲ မဝင္ႏုိင္ေစရန္ ကာကြယ္ေပးႏုိင္သည္။

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါျဖစ္ေနသူသည္ မိမိထံမွပုိးမ်ား အျပင္မထြက္ေအာင္ အစိမ္းကုိအျပင္မွာထားရၿပီး ေရာဂါမရွိသူ အေနျဖင့္ အျခားသူမ်ားထံမွ ေရာဂါပုိး မိမိထံမဝင္ႏုိင္ေအာင္ အျဖဴေရာင္ကို အျပင္မွာ ထားရမည္ျဖစ္သည္။ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးထုိးၿပီး ၁၄ ရက္ခန္႔ၾကာမွ ေရာဂါပုိးကုိခံႏုိင္ရည္ရွိေသာ ပဋိပစၥည္း (Antibody) ထြက္သျဖင့္ ရာႏႈန္းျပည့္စိတ္ခ်ရေသာ္လည္း ကာကြယ္ေဆးထုိးၿပီးစဆုိလွ်င္ ၅ဝ မွ ၆ဝ ရာခုိင္ႏႈန္း ခန္႔သာ စိတ္ခ်ရေၾကာင္း သိရသည္။ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕(WHO)၏ သတ္မွတ္ခ်က္အရ ကာကြယ္ေဆးထုိးရာတြင္ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ကထုတ္ေသာ ေဆးသည္ ယခုႏွစ္အတြက္ မထိေရာက္ဘဲ ၂ဝ၁၉ ခုႏွစ္အတြက္ထုတ္ေသာ ကာကြယ္ေဆးကသာ ထိေရာက္ႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးအတြက္  က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ေသာ ပညာေပး အစီအစဥ္မ်ားကုိ သတိထားေစာင့္ၾကည့္ၿပီး လက္ေတြ႕လုိက္နာျခင္း၊ ႏွာေခါင္းစည္းကို စနစ္တက် တပ္ဆင္ျခင္း၊ လက္ေဆးရန္သတိရွိျခင္း တုိ႔သည္ လူတုိင္းတတ္ႏုိင္သည့္ အေနအထား ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္က ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကူးစက္ခံရသူ ၄ဝ၆ ဦးရွိသည့္အနက္ ၃၈ ဦး ေသဆုံးသည္။ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကူးစက္ခံရသူ ရွိေသာ္လည္း ေသဆုံးသူမရွိေၾကာင္း အဏုဇီဝေဗဒပညာရွင္ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။ ယခုႏွစ္တြင္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ (H1N1 pdm 09) ျဖစ္ပြားၿပီး ဇူလုိင္ ၄  ရက္အထိ  ေသဆုံးသူ ၂၉  ဦးရွိေၾကာင္း သိရေလရာ ကာကြယ္ကုသေရး မေႏွာင့္ေႏွးေစရန္ တုိင္းရင္းသားျပည္သူအားလုံး သတိတစ္လုံးအရွိ သုံးၾကပါရန္  ျမဝတီက တုိက္တြန္းႏႈိးေဆာ္ လုိက္ရပါသည္။ 

Read 85 times Last modified on Saturday, 06 July 2019 12:37