SJ WorldNews - шаблон joomla Авто

ေဆးလိပ္၏ က်န္းမာေရးဆိုးက်ဳိးမ်ား

Friday, 04 January 2019 11:23 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ အဆုတ္ေရာဂါ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ေစျခင္း၊ အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါျဖစ္ေစျခင္း၊ ကင္ဆာမ်ဳိးစုံ ျဖစ္ပြားေစျခင္း၊ ခႏၶာကုိယ္က်ဆင္းေစျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို ထိခိုက္ေစျခင္း၊ မ်က္စိကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစျခင္း၊ မ်ဳိးပြားအဂၤါ အဖြဲ႕ကို ထိခိုက္ေစျခင္း စေသာ က်န္းမာေရးဆိုးက်ဳိးမ်ား ခံစားရေစေၾကာင္း ျမဝတီစာ ဖတ္ပရိသတ္မ်ား သိရွိေစရန္ ေဒါက္တာခင္ေမာင္လြင္(FAME)ႏွင့္ ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းသည္မ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

ေမး ။ ။ ဒီတစ္ပတ္မွာေတာ့ ေဆးလိပ္ရဲ႕ က်န္းမာေရး ဆိုးက်ဳိးေတြ အေၾကာင္းကို ေရြးခ်ယ္ တင္ဆက္ခ်င္ပါတယ္။ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုးတဲ့ အေလ့အထဟာ လူ႔သမိုင္းေၾကာင္းမွာ ဘယ္အခ်ိန္ ကတည္းက စတင္ခဲ့တယ္ဆိုတာ အရင္ဆံုးေျပာျပေပးပါဆရာ။

ေျဖ ။ ။ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီး ေသာက္သုံးတဲ့ အေလ့အထဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၇ဝဝဝ ေက်ာ္(BC ၅ဝဝဝ)ေလာက္ကတည္းက စတင္ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေရွးေခတ္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၊ ေတာင္အေမရိက တိုက္မွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ဂူနံရံေဆးေရး ပန္းခ်ီကားေတြမွာ လူေတြေဆးလိပ္ေငြ႕႐ွဴေနတဲ့ပံုေတြၾကည့္ျခင္းျဖင့္ သိႏိုင္ပါတယ္။ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြကိုေတာ့ ၁၆ ရာစုႏွစ္ေက်ာ္မွေရာက္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ၂ဝရာစု အစပိုင္းကေနစၿပီး ေဆးလိပ္ထုတ္လုပ္တဲ့ ကုမၸဏီႀကီးေတြ ေပၚေပါက္လာတဲ့အတြက္ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုးမႈေတြ တစ္ကမၻာလံုးမွာမ်ားျပားလာခဲ့ပါတယ္။ ပထမကမၻာစစ္ကာလအတြင္းမွာ စစ္သားေတြကို ေဆးလိပ္ေတြ ျဖန္႔ေဝေပးၿပီး ေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ စစ္ပြဲမွာ စိတ္ဓာတ္မက်ေစဖို႔ဆိုၿပီး ရည္ရြယ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ဆိုးက်ဳိးေတြကို စတင္သိတာကေတာ့ ၁၉၂ဝ ေနာက္ပိုင္းေရာက္မွ ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဆံုး အေထာက္အထားအေနနဲ႔ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံမွာ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ဲတဲ့ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ သုေတသန စာတမ္းအရ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုးမႈနဲ႔ အဆုတ္ကင္ဆာဆက္စပ္မႈကို စတင္ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဂ်ာမနီမွာ ေဆးလိပ္ ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြကို နာဇီဂ်ာမနီေခတ္မွာ စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီးၿပီးတဲ့အထိ ကမၻာေပၚမွာ ေဆးလိပ္ဆန္႔က်င္တာ ဆိုလို႔ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ တစ္ခုတည္းသာ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေၾကာင့္ က်န္းမာေရး ဆိုးက်ဳိးေတြကို ၁၉၅၄ ခုႏွစ္မွာ အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွာ စတင္ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာေတာ့ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္မွ စတင္ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ေတာ့ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ရဲ႕ ႏႈိးေဆာ္စည္း႐ံုးမႈနဲ႔ ႏိုင္ငံအားလံုးမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုးမႈ ဆန္႔က်င္ေရးေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျပဳလုပ္ေနၾကပါၿပီ။

ေမး ။ ။ ေဆးလိပ္မီးခုိ႔ထဲမွာ ဘယ္လုိမ်ဳိး ဓာတ္ပစၥည္းေတြ ပါ၀င္လုိ႔  က်န္းမာေရးကုိ  ထိခုိက္ေစတာပါလဲ ဆရာ။

ေျဖ ။ ။ ေဆးလိပ္ေငြ႔ဆုိတာ အဆိပ္ဓာတ္ေငြ႔ တစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ဓာတုပစၥည္းေပါင္း ၄ဝဝဝ ေက်ာ္ ပါဝင္ေနပါတယ္။ တစ္ခုခ်င္းစီရဲ႕ က်န္းမာေရး ဆိုးက်ဳိးေတြကေတာ့ မတူပါဘူး။ အဲဒီထဲကမွ အမ်ဳိးေပါင္း ၆ဝ ေက်ာ္ဟာ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာသုေတ သနစာတမ္းေတြအရ သိရပါတယ္။ အခ်ဳိ႕က အဆုတ္ကင္ဆာ၊ အခ်ဳိ႕က ခံတြင္းကင္ဆာ၊ အခ်ဳိ႕ကေတာ့ ဆီးအိမ္ကင္ဆာ အစရွိသျဖင့္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီထဲကအေရးပါတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းအခ်ဳိ႕ကိုေျပာရရင္-

၁။ နီကိုတင္း(Nicotine)- အေရာင္အဆင္းမရွိတဲ့ အယ္ကာလိြဳက္တစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ေသာက္သံုးသူကို စိတ္ေက်နပ္မႈနဲ႔ စြဲလမ္းမႈကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ေဆးလိပ္ကို  စြဲလမ္းေစတဲ့ အေရးအပါဆံုးပစၥည္းျဖစ္ပါတယ္။

၂။ ကတၱရာ(tar) - လမ္းခင္းတဲ့ကတၱရာနဲ႔ အတူတူျဖစ္ၿပီး အဆုတ္ရဲ႕နံရံေတြမွာ တြယ္ကပ္တဲ့အတြက္ ေလျပြန္ေတြက်ဥ္းကုန္တာ၊ ေအာက္ဆီဂ်င္ေကာင္းေကာင္းမဝင္ေအာင္ ပိတ္ဆို႔ထားလို႔ ေမာတာကေနစၿပီး အဆုတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ေစတဲ့ဓာတ္ပစၥည္း ျဖစ္ပါတယ္။

၃။ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္( Carbon monoxide) အေရာင္မဲ့၊ အနံ႔မဲ့ဓာတ္ေငြ႕ျဖစ္ၿပီး ေဆးလိပ္ကိုမီး႐ႈိ႕တာနဲ႔ စထြက္ပါတယ္။ ေမာ္ေတာ္ကားအိပ ္ေဇာကေနထုတ္တဲ့ ဓာတ္ေငြ႕နဲ႔ အတူတူပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးနီဥထဲမွာရွိတဲ့ ေဟမိုဂလိုဗင္နဲ႔ ေပါင္းစပ္သြားလို႔ ေသြးနီဥထဲမွာ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္အထိ ဖဲ့ယူလိုက္လို႔ ခႏၶာကိုယ္တစ္ခုလံုးမွာ ေအာက္ဆီဂ်င္ ေလ်ာ့နည္းၿပီး ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ အဆိပ္သင့္ လကၡဏာေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။

၄။ အာဆင္းနစ္( rsenic) - ျပင္းထန္တဲ့ အဆိပ္သတၱဳ ဓာတ္ျဖစ္ၿပီး ခႏၶာကိုယ္တစ္ခုလံုးကို အဆိပ္သင့္ေစတဲ့အျပင္ ကင္ဆာေရာဂါအမ်ဳိးမ်ဳိး ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ၾကြက္သတ္ေဆးမွာ ထည့္သြင္း အသံုးျပဳတဲ့ ပစၥည္းျဖစ္လို႔ ေဆးလိပ္ေသာက္ေနသူေတြဟာ ၾကြက္သတ္ေဆးေတြ ေန႔စဥ္စားေနတယ္လို႔ ယူဆႏိုင္ပါတယ္။

၅။ ဟိုက္ဒ႐ိုဂ်င္ဆိုင္ယာႏိုက္ (Hydrogen cyanide) - အလြန္ျပင္းထန္တဲ့ အဆိပ္ျဖစ္ၿပီး ပမာဏမ်ားမ်ားဝင္လာရင္ မူးေစျခင္း၊ သတိေမ့ေစျခင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

၆။ ခဲဓာတ္(Lead) - ဘက္ထရီအိုးေတြထဲမွာ အသံုးျပဳတဲ့ ခဲနဲ႔အတူတူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရရွည္ေသာက္ရင္ ခဲဆိပ္သင့္ေစၿပီး ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာ႐ံုေၾကာေတြကို ထိုင္းမႈိင္းေစပါတယ္။ ဥာဏ္ရည္ဥာဏ္ေသြးက်ဆင္းေစပါတယ္။

၇။ ကက္မီယမ္(Cadmium) - အဆိပ္အာနိသင္ရွိတဲ့ သတၱဳဓာတ္ျဖစ္ၿပီး ခႏၶာကိုယ္ထဲ အနည္းငယ္ရွိ႐ံုနဲ႔ ဒုကၡေပးႏိုင္ပါတယ္။

၈။ ပိုလိုနီယမ္-၂၁ဝ(Polonium-210) - ေရဒီယိုသတိၱၾကြဓာတ္ပစၥည္း တစ္ခုျဖစ္ၿပီး အပူစြမ္းအင္ေတြ ထုတ္ေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဆးလိပ္မီးဟာ အျခားပစၥည္းေတြ မီး႐ႈိ႕တာထက္ ပိုပူပါတယ္။ ေဆးလိပ္မီးနဲ႔တို႔ရင္ အသားေတြပိုၿပီး ေလာင္ကြၽမ္းပါတယ္။ ႐ွဴရင္

ကင္ဆာျဖစ္ေစပါတယ္။

၉။ တိုလူရင္း(Toluene) - အလြန္ျပင္းထန္တဲ့ အဆိပ္တစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး စက္မႈလုပ္ငန္း ေတြကေန ထြက္ရွိေလ့ရွိပါတယ္။ ဥပမာ- ေၾကးခြၽတ္ေဆး၊ မင္ထုတ္လုပ္ျခင္း၊ ဆိုးေဆးမ်ား ထုတ္လုပ္ျခင္း၊ ေကာ္ထုတ္လုပ္ငန္း၊ ေရာ္ဘာလုပ္ငန္းနဲ႔ ေဖာက္ခြဲေရး ပစၥည္းေတြ ထုတ္လုပ္ရာမွာ ထြက္ရွိေလ့ ရွိပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ တစ္ခုလံုးကို အဆိပ္သင့္ ပ်က္စီး ေစပါတယ္။

၁ဝ။ ဘင္ဇင္း(Benzene) - ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ဓာတ္ပစၥည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေသြးကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ဓာတ္ပစၥည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ က်န္တဲ့ပစၥည္း ေတြကလည္း အကုန္ဒုကၡေပးႏိုင္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဆရာ ခုနကေျပာသြားတဲ့အထဲမွာ နီကိုတင္း ဆိုတာ စြဲလမ္းေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲဒါ ဘယ္လိုေၾကာင့္ စြဲလမ္းေစတယ္ဆိုတာ ရွင္းျပေပးပါဆရာ။

ေျဖ ။ ။ နီကိုတင္းဆိုတာ ေဆးရြက္ႀကီးမွာပါဝင္တဲ့ အယ္ကာလိြဳက္တစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ေဆးလိပ္မီးခိုးနဲ႔အတူ ႐ွဴသြင္းလိုက္ရင္ အဆုတ္ကေနတစ္ဆင့္ ေသြးထဲကို စကၠန္႔ပိုင္းအတြင္းမွာ ေရာက္သြားပါတယ္။ ေသြးကေနတစ္ဆင့္ ဦးေႏွာက္ကိုေရာက္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ထဲမွာရွိတဲ့ Acetylcholine Receptor မွာသြားၿပီး ေပါင္းကပ္လိုက္တဲ့အတြက္ ဦးေႏွာက္ထဲမွာ လႈံ႔ေဆာ္မႈေတြျဖစ္ေပၚေစၿပီး ေဟာ္မုန္းႏွစ္မ်ဳိး ထုတ္ေစပါတယ္။ တစ္ခုက Dopamine ျဖစ္ၿပီး ေနာက္တစ္ခုက Noradrenaline ျဖစ္ပါတယ္။ Dopamine ေၾကာင့္ လူဟာ ေနရထိုင္ရတာ ပိုေကာင္းၿပီး စိတ္ကို ရႊင္လန္းေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီအရသာကို စြဲလမ္းသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ေလေလ Dopamine ပိုထြက္ေလ ပိုၿပီးစြဲေလ

ျဖစ္ပါတယ္။ Dopamine Receptor ေတြ ပိုမ်ားလာေလ နီကိုတင္းက ပိုလိုေလ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဥပမာ-ေဆးလိပ္တစ္လိပ္ေသာက္လို႔ Receptor တစ္ခုဆိုရင္ Receptor ႏွစ္ခုရွိလာရင္ ေဆးလိပ္ႏွစ္လိပ္ေသာက္ဖို႔ ေတာင္းဆိုပါတယ္။ Receptor ၁ဝ ခုရွိလာရင္ ေဆးလိပ္ ၁ဝ လိပ္မွာပါတဲ့ နီကိုတင္းကိုရမွ လူကေနသာထိုင္သာ ရွိလာပါမယ္။ အဲဒီလိုနဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္တဲ့ သူေတြရဲ႕ အေရအတြက္ဟာ တျဖည္းျဖည္းတိုးလာျခင္း ျဖစ္ပါ

တယ္။ အဲဒီလို တိုးလာေလေလ Noeadreanaline ေတြပိုထြက္ေလေလ၊ သူ႔ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြ ပိုမ်ားေလေလ၊ အျခားဓာတ္ပစၥည္း ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြ ပိုမ်ားေလေလ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ Noeadreanaline ရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးက

ဘာလဲဆိုတာ သိပါရေစ။

ေျဖ ။ ။ အဓိကအေနနဲ႔ ေသြးေၾကာေတြ က်ဥ္းေစတဲ့ အာနိသင္ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ကိုယ္လံုးမွာ ရွိတဲ့ ေသြးေၾကာေတြ က်ဥ္းကုန္လို႔ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါေတြျဖစ္ေစပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ ႏွလံုးကို ေအာက္ဆီဂ်င္ ေကာင္းေကာင္းမရေတာ့ ႏွလံုးခုန္ျမန္တာ၊ ႏွလံုးခုန္မမွန္တာ၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္လို႔ Heart Attack ရတာေတြျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာပိတ္ရင္ ေလျဖတ္တာ(Stroke)ျဖစ္ပါမယ္။ လက္ဖ်ားေလးေတြ ကိုသြားတဲ့ ေသြးေၾကာေတြက်ဥ္းကုန္လို႔ ျဖဴေဖြးသြားတာ၊ မည္းသြားတာ၊ ပုပ္သြားတာေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ေျခေထာက္ကိုသြားတဲ့ေသြးေၾကာေတြက်ဥ္းေတာ့ ၾကြက္သားေတြမွာ ေအာက္ဆီဂ်င္ ေလ်ာ့နည္းသြားလို႔ လမ္းေလွ်ာက္ရင္ ေျခသလံုးၾကြက္သားေတြ နာတာျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေျခေထာက္မွာရွိတဲ့ ေသြးေၾကာေတြ ပိတ္သြားရင္ေတာ့ ေျခေထာက္ပုပ္သြားလို႔ ျဖတ္ရတဲ့အေျခအေနထိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေတြရဲ႕အဓိက တရားခံကေတာ့ ေဆးလိပ္မွာပါဝင္တဲ့ နီကိုတင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဒါဆိုရင္ နီကိုတင္းဟာ အေတာ္ဆိုးတာေပါ့

ဆရာ။ နီကိုတင္းအေနနဲ႔ အျခားဆိုးက်ဳိးေတြရွိေသး

ရင္လည္း သိပါရေစဆရာ။

ေျဖ ။ ။ နီကုိတင္းက ႏွလုံးေသြးေၾကာကုိ အဓိက ထိ႐ံုမကဘဲ က်န္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြကိုလည္း ထိခိုက္ေစပါတယ္။ အဲဒီထဲက အခ်ဳိ႕ကိုေဖာ္ျပရင္-

(၁) အဆုတ္ေရာဂါအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ေစပါတယ္။ နီကိုတင္းဟာ အဆုတ္ကို ထိခိုက္ေစတဲ့ နည္းလမ္းႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ ပထမနည္းလမ္းကေတာ့ အဆုတ္မွာရွိတဲ့ ေလအိတ္ေလးေတြကို ေဖာင္းျခင္းက်ဳံ႕ျခင္းျဖစ္ေစတဲ့ Elastin လို႔ေခၚတဲ့ ဆဲလ္ေလးေတြကို ပ်က္စီးေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေလကို႐ွဴသြင္းလိုက္တဲ့အခါ ပူေဖာင္းလိုေဖာင္းမလာ ေတာ့ဘဲ တင္းၿပီးေပါက္သြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေလအိတ္ကေလးေတြ ပ်က္စီးကုန္တဲ့ေရာဂါ (Emphysema) လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒုတိယနည္းလမ္းကေတာ့ နီကိုတင္းဟာ Vagus Nerve ကို လႈံ႔ေဆာ္လိုက္တဲ့အတြက္ Vagal Reflex ျဖစ္ၿပီး ေလျပြန္ေတြကို က်ဥ္းေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေလဝင္တာလည္းနည္းမယ္။ ဝင္လာတဲ့ေလထဲမွာပါတဲ့ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို စုပ္ယူႏိုင္တဲ့ Alveoli လို႔ေခၚတဲ့ ဆဲလ္ေလးေတြလည္း ပ်က္စီးကုန္မယ္ဆိုရင္ အသက္႐ွဴက်ပ္တာ၊ ေမာတာေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။နဂိုတည္းက ပန္းနာရင္က်ပ္လိုေရာဂါရွိရင္ ပိုၿပီးဆိုးပါတယ္။

(၂) အစာအိမ္နဲ႔ အူလမ္းေၾကာင္းေရာဂါေတြ ရေစပါတယ္။ နီကိုတင္းဟာ အစာအိမ္ အက္စစ္ေတြ အေပၚကိုျပန္ထြက္ၿပီး အစာေရမ်ဳိျပြန္ကို ေရာင္ရမ္းေစတဲ့ေရာဂါ (GERD- Gastro Esophageal Refl ux Disorder) ကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ အစာအိမ္ေရာဂါ ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့အျပင္ အရင္တည္းက အစာအိမ္ေရာဂါ အခံရွိခဲ့ရင္ ပိုၿပီးဆိုးေစပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ရတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းကေတာ့ နီကိုတင္းဟာ အစာအိမ္အက္စစ္(HCL)၊ ပက္ဆီႏိုဂ်င္(Pepsinogen) နဲ႔ ေဗဆိုပရက္ဆင္ (Vasopressin) ေဟာ္မုန္းေတြကို ပိုထြက္ေအာင္ လႈံ႔ေဆာ္လိုက္လို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစာအိမ္ထဲက အက္စစ္ေတြကို အစာေရမ်ဳိျပြန္ထဲကို ျပန္အန္မထြက္ေအာင္ ထိန္းထားေပးတဲ့ၾကြက္သား (Lower Esophageal Sphincter Pressure) ေတြကို ေပ်ာ့ေစတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္လည္း အေပၚကိုျပန္ဆန္ၿပီး GERD ရေစတာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၃) ကင္ဆာမ်ဳိးစံုျဖစ္ေစျခင္း- နီကိုတင္းဟာ အဆုတ္ကင္ဆာကိုသာမက က်န္တဲ့ ကင္ဆာ အမ်ဳိးမ်ဳိးကိုလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အဓိကအျဖစ္မ်ား ႏိုင္တာကေတာ့ ရင္သားကင္ဆာ၊ ပန္ကရိယကင္ဆာ၊ အစာအိမ္နဲ႔အူလမ္းေၾကာင္းကင္ဆာတို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

(၄) ခႏၶာကိုယ္ခုခံအား စနစ္ကို က်ဆင္းေစပါတယ္။ ခုခံအားစနစ္မွာ အေရးပါပါတယ္။ ေသြးျဖဴဥတစ္မ်ဳိးျဖစ္တဲ့ 'T' cell အေရအတြက္ကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။ ေရာဂါပိုးေတြ အလြယ္တကူဝင္ေရာက္ေစပါတယ္။ တီဘီေရာဂါလို ပိုးမ်ဳိးေတြ အလြယ္တကူ ဝင္ေရာက္ေစပါတယ္။

မၾကာခဏ ဖ်ားနာတတ္ပါတယ္။ အနာျဖစ္ရင္ အက်က္ေႏွးေစပါတယ္။

(၅) ေက်ာက္ကပ္ရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ ထိခိုက္ ပ်က္စီးဖို႔ အားေပးပါတယ္။ နဂိုတည္းက ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိ၊ ေသြးတိုးေရာဂါရွိတဲ့ သူဆိုရင္ ေဆးလိပ္ေသာက္ရင္ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္ဖို႔ ေသခ်ာသေလာက္ရွိပါတယ္။ ျဖစ္ၿပီးရင္လည္း ကုသဖို႔ မလြယ္ကူပါဘူး။

(၆) မ်က္စိထိခိုက္ပ်က္စီးျခင္း - နီကိုတင္းဟာ မ်က္စိရဲ႕ အတြင္းပိုင္းမွာရွိတဲ့ ေသြးေၾကာ ေလးေတြကို ပ်က္စီးေစတဲ့အတြက္ အျမင္အာ႐ံုကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။

အသက္ႀကီးတဲ့ အခါျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ (AMD- Age- related Macular Degeneration)ကို ေစာေစာစီးစီး ျဖစ္ေစပါတယ္။ အတြင္းတိမ္၊ ေရတိမ္ေတြပို ျဖစ္ေစပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိေရာဂါအခံရွိရင္ အျဖစ္ပိုျမန္ပါတယ္။

(၇) မ်ဳိးပြားအဂၤါအဖြဲ႕ကို ထိခိုက္ေစျခင္း - အမ်ဳိးသားေတြမွာဆိုရင္ ပန္းေသပန္းညႇိဳး ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့အျပင္ သုက္ပိုးေတြ အေရအတြက္က်ဆင္းတာ၊ သုက္ပိုးေတြ မသန္စြမ္း ျဖစ္တာေတြေၾကာင့္ ကေလးမရဘဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

အမ်ဳိးသမီးေတြ ေဆးလိပ္ေသာက္ရင္လည္း နီကိုတင္းေၾကာင့္ မ်ဳိးဥအိမ္ေတြထိခိုက္လို႔ ကေလးရဖို႔အလားအလာ နည္းေစပါတယ္။ ရာသီေသြးေပၚ မမွန္တာေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အကယ္၍ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္မွာ ေသာက္သံုးရင္ေတာ့ အထဲက သေႏၶသားကို ဆိုးဆိုးရြားရြား ထိခိုက္ေစပါတယ္။ ဥာဏ္ရည္မျပည့္ဘဲေမြးတာ၊ ကေလးက ေသးေသးေလး ျဖစ္ေနတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အခုေျပာခဲ့တာ ေတြကေတာ့ ေဆးလိပ္မွာ ပါဝင္တဲ့ နီကိုတင္း တစ္ခုတည္းရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးျဖစ္ ၿပီး က်န္တဲ့ဓာတ္ပစၥည္းေတြပါ ေပါင္းလိုက္ရင္ေတာ့ ဆိုးက်ဳိးေတြ အလြန္႔အလြန္ကို မ်ားလာပါတယ္။

ျမဝတီ

Read 99 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Friday, 04 January 2019 13:44