SJ WorldNews - шаблон joomla Авто
×

Warning

JUser: :_load: Unable to load user with ID: 105

အေမရိကန္နဲ့ စစ္ေအးတိုက္ပြဲကို ေရွာင္လႊဲဖို့ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြ လိုအပ္တဲ႕တ႐ုတ္

Tuesday, 13 November 2018 09:46 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

လက္ရွိ စင္ကာပူႏုိင္ငံမွာ က်င္းပေနတဲ့ အာဆီယံ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲကဆိုရင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ရဲ႕သံတမန္ ဆက္ဆံေရးအတြက္ အခြင့္အေရးေရာ အႏၲရာယ္ ပါရရွိေစမယ့္ ပြဲတစ္ခုျဖစ္ပါ တယ္။ တ႐ုတ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ လီခခ်န္က ဒီထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲကေန အာရွႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ေထာက္ပံ့ မႈကို ရရွိႏိုင္ဖို႔ ဆဲြေဆာင္စည္း႐ံုးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္လာႏုိင္ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ အေမရိကန္က ဖိအားေပးေနတဲ့ ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲကို တုံ႔ျပန္ႏုိင္ဖို႔ အာရွႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈကို မျဖစ္မေန လိုအပ္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အေရးအျပင္ ေဒသတြင္းမွာ လုပ္ေနတဲ့ အေျခခံ အေဆာက္အအုံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔ပတ္ သက္ၿပီး တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ သံတမန္ဆက္ဆံေရး ကေျပာင္းကျပန္ ျဖစ္မႈေတြနဲ႔ ႀကံဳရႏုိင္ ပါတယ္။

၁၉၈၉ ခုႏွစ္ တီယန္မင္ရင္ျပင္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားၿပီး ေနာက္ပိုင္း အေမရိကန္ဦးေဆာင္တဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးအရ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြ ခ်မွတ္ ခဲ့ပါ တယ္။ ဒါ့ျပင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ သံတမန္ ဆက္ဆံေရးကေန တစ္ ႏွစ္ ေက်ာ္ေလာက္ ကင္းကြာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံ ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေရး တိုးတက္လာေအာင္ လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ဒီလိုသံတမန္ေရး ပိတ္ဆို႔မႈကို ေက်ာ္လႊားႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၉ဝ ျပည့္ႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔သံတမန္ဆက္ဆံေရး ရပ္ဆိုင္း ထားမႈကို ျပန္လည္စတင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလမွာပဲ စင္ကာပူနဲ႔ သံတမန္ ဆက္ဆံေရးကို ထူေထာင္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို စီးပြားေရးအရအေရး ယူပိတ္ဆို႔မႈေတြ ဖယ္ရွား ေပးခဲ့တာက ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအခ်က္ေတြကိုျပန္ၿပီး ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၃ဝ အတြင္း အေနာက္ႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ရင္ဆိုင္ႏုိင္ဖို႔ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံကို ကူညီခဲ့တာက အာရွႏုိင္ငံေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုတစ္ခါ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပႆနာက လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၃ဝ က အေျခအေနနဲ႔ ကြဲျပားသေယာင္ရွိေပမယ့္ အနည္းငယ္ ဆင္တူေနပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံတို႔ၾကားမွာ ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲတင္းမာမႈ အရွိန္ျမင့္လာတာက အဲဒီႏွစ္ႏုိင္ငံၾကား မွာ စစ္ေအးတုိက္ပြဲ အသစ္ကိုအစျပဳမႈ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက သံတမန္ ေရးအရ သီးျခားခဲြထားမႈ ပုံစံအသစ္နဲ႔လည္း ရင္ဆိုင္ရႏုိင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ အေမ ရိကန္ျပည္ေထာင္စုက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို ၿပိဳင္ဘက္လို သေဘာထားၿပီး သေဘာတရားေရးနည္း နဲ႔ ေျပာဆိုမႈေတြ လုပ္လာတာေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကို အေမရိကန္ သမၼတ ေဒၚနယ္ ထရမ့္ရဲ႕ ကုလသမဂၢ မိန္႔ခြန္းနဲ႔ ဒုတိယ သမၼတမိုက္ပန္႔ရဲ႕ ဟက္ဆန္ တကၠသိုလ္ ေျပာဆိုမႈ တို႔မွာ ေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ျဖစ္လာႏုိင္တဲ့ အေမရိကန္နဲ႔ စစ္ေအးတိုက္ပြဲကို ေရွာင္လႊဲဖို႔ ဆိုရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၃ဝ ကလိုပဲ အာရွ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြရဲ႕ လက္ကမ္းကူညီမႈကို လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ လီခခ်န္က စင္ကာပူမွာလုပ္တဲ့ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ သံုးခုကို တက္ေရာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲ သံုးခုက အာဆီယံႏွင့္ တ႐ုတ္ေဆြးေႏြးပြဲ၊ အာဆီယံႏွင့္ သံုးႏုိင္ငံ (တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယား)ေဆြးေႏြးပြဲ၊ နဲ႔ အေရွ႕အာရွထိပ္သီးညီလာခံတို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တဲ့ စစ္ေအးတိုက္ပြဲက အာရွရဲ႕အက်ဳိးစီးပြား မဟုတ္ေပမယ့္လည္း လီခခ်န္ အေနနဲ႔ အာရွေခါင္းေဆာင္ေတြကို ဆြဲေဆာင္ စည္း႐ံုးရမယ့္ အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာဆုိရင္လည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အေရးပါတဲ့ ေစ်းကြက္ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ ယံုၾကည္ စိတ္ခ် ရတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ ေျမာက္မိတ္ဖက္ ႏုိင္ငံျဖစ္တယ္ဆုိတာ ကမၻာက သိေအာင္လုပ္ရမွာ ျဖစ္ပါ တယ္။ တ႐ုတ္ တာဝန္ရွိသူေတြကေတာ့ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ အခမ္းအနားေတြ ဖြင့္လွစ္ေပး သြား မယ္လို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ကတိျပဳထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ လိုလားခ်က္က အေျပာ မဟုတ္ဘဲ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ခိုင္မာတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ တခ်ဳိ႕ျဖစ္ပါတယ္။

မဟာဗ်ဴဟာ နည္းအရဆိုရမယ္ဆိုရင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ေဒသတြင္းမွာျဖစ္ေပၚေနတဲ့ မယံု သကၤာမႈေတြနဲ႔ ျမင့္တက္လာတဲ့ သူ႔ရဲ႕စီးပြားေရးနဲ႔ စစ္ေရးအင္အားေပၚ စိုးရိမ္မႈေတြကို ေျဖ ေလွ်ာ့ေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ အာဆီယံအဖဲြ႕ဝင္ ေလးႏုိင္ငံၾကား ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အျငင္းပြားမႈကဆိုရင္ ေဒသတြင္းလုံၿခံဳေရးအရ စိုးရိမ္ေနရတဲ့ အေျခ အေနျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက လုပ္ေနတဲ့ လြတ္လပ္စြာ ေရေၾကာင္းသြား လာမႈ စစ္ဆင္ေရးေတြကလည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕လက္ရွိ ေရေၾကာင္း ပိုင္ဆုိင္မႈကို ၿခိမ္း ေျခာက္ေန႐ံုသာမက ေဒသတြင္း တင္းမာမႈေတြကို မီးေလာင္ရာ ေလပင့္ျဖစ္ေစပါတယ္။ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အတြင္း အျငင္းပြားမႈေတြကို ေျဖေလွ်ာ့ႏုိင္ေရး လုပ္ေဆာင္ေနစဥ္ သူ႔ရဲ႕ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားကို ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ ဆိုတဲ့အခ်က္က တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ အေရွ႕ ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ ေဒသတြင္း ယံုၾကည္မႈကို ရရွိဖို႔ အဓိက က်တဲ့အခ်က္ ျဖစ္ေနပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက သံတမန္ေရးနည္းနဲ႔ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အေကာင္း ဆံုးေတြ မရခင္ အဆုိးဆံုးေတြနဲ႔ အရင္ေတြ႕ႀကံဳရႏုိင္ပါတယ္။ လက္ရွိ အာဆီယံထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ကေတြ႕ ႀကံဳရမယ့္ စိန္ေခၚမႈ ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ ပထမစိန္ေခၚမႈ တစ္ခုကေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တြန္းအားေပးမႈျဖစ္ပါတယ္။

ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အေရးက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားႏုိင္ငံေတြၾကားမွာ အရင္ က ထက္စာရင္ ပိုၿပီးၿငိမ္းခ်မ္းမႈေတြ ရွိလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက သူ႔ရဲ႕လြတ္လပ္စြာ ေရေၾကာင္း သြားလာမႈ စစ္ဆင္ေရးကို ဆက္လုပ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ တ႐ုတ္တို႔ၾကားက ေရတပ္တင္းမာမႈေတြကဆုိရင္ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အတြင္းမွာ ပုံမွန္ကိစၥ တစ္ခုလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေရွ႕အာရွ ထိပ္သီး ညီလာခံမွာ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အေရးက အေမရိကန္ ဒုတိယသမၼတ မိုက္ပန္႔ရဲ႕ မိန္႔ခြန္း ထဲမွာ မျဖစ္မေန ပါဝင္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ညီမွ်မႈမရွိတဲ့ကုန္သြယ္ ေရးစနစ္ က်င့္သံုးမႈ ေတြကလည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို ထိုးႏွက္တိုက္ခိုက္မယ့္ မိုက္ပန္႔ရဲ႕ ေနာက္ထပ္ လက္ညႇိဳး ထုိးစရာ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။

ဒုတိယစိန္ေခၚမႈတစ္ခုက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ပိုးလမ္းမသစ္ စီမံကိန္းမွာပါဝင္တဲ့ စီးပြားဖက္ ႏုိင္ငံ ေတြဆီကျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ မေလးရွား ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မဟာသီယာ မိုဟာမက္က ပိုးလမ္းမသစ္ စီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂ဝ ဘီလီယံေက်ာ္ တန္ဖိုးရွိတဲ့ စီမံကိန္းႏွစ္ခုကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။ ပိုးလမ္း မသစ္စီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကေန ႀကီးမားတဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ လက္ခံတဲ့ ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ အေၾကြးေထာင္ေခ်ာက္မွာ ပိတ္မိမွာကို စိုးရိမ္ ေနၾကပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းကဆိုရင္လည္း အေရွ႕အာရွ ထိပ္သီးညီလာခံမွာ အေမရိကန္ ျပည္ ေထာင္စုရဲ႕ေနာက္ထပ္ အျပစ္တင္ ေဝဖန္မႈ တစ္ခုျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အာရွႏုိင္ငံေတြက အေမရိကန္ ဘက္ကေန မရပ္တည္ႏုိင္တဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ ႏွစ္ရပ္ ရွိပါတယ္။ တစ္ခုကေတာ့ အာဆီယံ အဖဲြ႕ဝင္ႏုိင္ငံေတြက ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အတြင္းမွာ အေမရိကန္နဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတို႔ၾကား စစ္ေရး အရတင္းမာမႈေတြကို မလုိခ်င္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အျငင္းပြား ေရပိုင္နက္မွာ ပူးတဲြကင္းလွည့္မႈ လုပ္ဖို႔ေခၚတဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ ကမ္းလွမ္းခ်က္ကို အာဆီယံအဖြဲ႕က ဘယ္လိုတုံ႔ျပန္မႈမွ မလုပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အာရွႏုိင္ငံ အားလံုးနီးပါးရဲ႕ အႀကီးမားဆံုး ကုန္သြယ္ဖက္ ႏုိင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ပိုးလမ္းမသစ္ စီမံကိန္းက ေကာင္းမြန္မွန္ကန္တဲ့ စီမံကိန္းျဖစ္တယ္လို႔ တခ်ဳိ႕ အာရွႏုိင္ငံေတ ကယူဆေပမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ အေျခခံ အေဆာက္အအုံေတြထဲမွာ အလိုအပ္ဆံုးေသာ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈအတြက္ အခြင့္အလမ္းကို ေမ့ပစ္လုိက္ရမွာလည္း ခ်ီတုံခ်တုံျဖစ္ေနပါတယ္။ ကုန္သြယ္ ေရးနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို ဆန္႔က်င္ၿပီး အေမရိကန္ဘက္ကေန ရပ္တည္တယ္လို႔ လူသိရွင္ၾကား ေၾကညာလိုက္တာက အာဆီယံ ႏုိင္ငံေတြအတြက္ သူတို႔ရဲ႕ကုိယ္က်ဳိးစီးပြားနဲ႔ အံဝင္ခြင္က် ကိုက္ညီမႈမရွိပါဘူး။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ သူ႔ရဲ႕အာရွ အိမ္နီးခ်င္းေတြၾကား စီးပြားေရးနဲ႔မဟာ ဗ်ဴဟာ က်တဲ့ အျပန္အလွန္ မွီခိုမႈေတြ ပိုမိုတိုးတက္လာပါတယ္။ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ပိုင္နက္ အျငင္းပြားမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္ရဲ႕  အာဆီယံနဲ႔ ဆက္ဆံမႈက ပိုမိုၿငိမ္းခ်မ္းမႈကို ရရွိေစတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာျဖစ္ပါတယ္။ အာဆီယံေဒသကို အဓိက ပစ္မွတ္ထားတဲ့ ႏုိင္ငံေပါင္းစုံ ပါအဖြဲ႕ အစည္းေတြထဲကမွ တ႐ုတ္နဲ႔ အင္အားႀကီးႏုိင္ငံေတြကို ဘယ္လိုေရာေရာ ေႏွာေႏွာ ရင္းရင္း ႏွီးႏွီး ဆက္ဆံရမယ္ဆိုတာကို သင္ယူတာက အာဆီယံအဖဲြ႕အေနနဲ႔ အနာဂတ္ေဒသတြင္း အစီအစဥ္တက်ရွိမႈမွာ ေခါင္းေဆာင္ေနရာက ဆက္လက္တည္ရွိေနႏုိင္ဖို႔ ပဓာနက်တဲ့ အခ်က္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပ လိုက္ရပါတယ္။ ။

Ref: SCMP

မင္းခန္႔တင္

Read 150 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Tuesday, 13 November 2018 09:48

Latest from