×

Warning

JUser: :_load: Unable to load user with ID: 105
Print this page

ပိုမိုစိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းလာမည့္ ေျမာက္ကိုရီးယားအေရး

Wednesday, 19 December 2018 10:21 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

အေရွ႕အလယ္ပိုင္း၌ ယီမင္အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး က်ဳိးပ်က္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ကိုရီးယား ကြၽန္းဆြယ္ ၌ အဆင္ေျပေနသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ထပ္မံအဟန္႔အတားျဖစ္ေစမည့္ အေမရိကန္၏ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားက ေျမာက္ကိုရီးယား အေပၚ ထပ္မံခ်မွတ္လိုက္ၿပီျဖစ္သည္။

ေျမာက္ကိုရီးယား ထိပ္တန္း အရာရွိသုံးဦးအား သီးျခားပစ္မွတ္ထားသည့္ ယင္းအေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈကို အေမရိကန္တို႔က လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေၾကာင့္ ပိတ္ဆို႔ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ မၾကာေသးမီက ႐ုရွားက ေျမာက္ကိုရီးယား၌ ရွိေနသည့္ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ဖယ္ရွားပစ္ရန္ ကူညီမည့္ အရိပ္အေယာင္ကို ထရမ့္အစိုးရက ျပင္းထန္စြာ ကန္႔ကြက္ခဲ့ၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ ဒုတိယေျမာက္ ထပ္မံတင္းမာလာေစမည့္ လမ္းစ ျဖစ္လာသည္။

ထရမ့္ႏွင့္ကင္ဂ်ဳံအြန္တို႔ ဇြန္လက စင္ကာပူ၌ ေတြ႕ဆုံသည့္ ေဆြးေႏြးပြဲမွ ျပတ္ျပတ္သားသား ရရွိခဲ့ေသာ သေဘာတူညီခ်က္ဟူ၍ မည္မည္ရရ ခ်ျပစရာမရွိဘဲ ထရမ့္ဘက္က ၂ဝ၁၉ ခုႏွစ္ အစပိုင္းတြင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္ႏွင့္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ေတြ႕ဆံုမည္ဟု ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ထား သည္။ ကင္ဂ်ဳံအြန္ဘက္က မည္သည့္ တုံ႔ျပန္ခ်က္မွ မၾကားရေသးဘဲ ေျမာက္ကိုရီးယား အရာ ရွိတို႔က အေမရိကန္တို႔ အေနျဖင့္ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားအား ထိန္းခ်ဳပ္ ၍ မရဆိုသည္ကို သိရန္လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာထားသျဖင့္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ထရမ့္ႏွင့္ ကင္ဂ်ဳံအြန္တို႔ ေတြ႕ဆံုမည့္ အေရးက နီးလ်က္ႏွင့္ ေဝးရေတာ့မည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။

ထရမ့္အစိုးရက မၾကာေသးမီက ၿဂိဳဟ္တု ဓာတ္ပံုမ်ားကိုခ်ျပကာ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ ဒံုးအေျခ စိုက္စခန္းမ်ားကို ထပ္မံခ်ဲ႕ထြင္ေနၿပီး အဆင့္ျမႇင့္တင္ေနသည္ဟု ဆိုထားကာ ကုလသမဂၢ ဆုိင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ နစ္ကီဟာေလက ကင္ဂ်ဳံအြန္ကို ေဝဖန္ခဲ့ၿပီး ထရမ့္၏ လူၾကမ္း ႀကီး အျဖစ္ပင္ ေရာက္ရွိေနသည္။

ထရမ့္၏ လုပ္ရပ္မ်ားက အဆင္ေျပေနသည့္ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယား ဆက္ဆံ ေရးကိုပင္ သက္ေရာက္မႈရွိႏုိင္ကာ လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနသည့္ ႏွစ္ႏုိင္ငံၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ ႏ်ဴကလီးယား စြန္႔လႊတ္ေရး အစီအစဥ္မ်ားကို ေႏွာင့္ေႏွး ေစႏုိင္သည္။ လက္ရွိ ေျမာက္ကိုရီးယားက ႏ်ဴကလီးယား ပိုင္ဆုိင္သည့္ ႏုိင္ငံျဖစ္ေသာ္လည္း စမ္းသပ္သည့္ စခန္းကို ကမာၻ သိဖ်က္ျပထားသည္။

ကင္ဂ်ဳံအြန္ဆိုလွ်င္ ေတာင္ကိုရီးယား ေခါင္းေဆာင္ မြန္ေဂ်းအင္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုခဲ့သည္မွာ သံုးႀကိမ္ရွိၿပီျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္ၾကားဝင္မႈ မပါသည့္ ေတာင္ေျမာက္ သီးသန္႔စကားဝိုင္းမ်ား ျဖစ္သည္။ ယခုဆိုလွ်င္ ႏွစ္ႏုိင္ငံရထား ေျပးဆြဲရန္ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယား အစိုးရတို႔ ေဆြးေႏြးေနၾကၿပီျဖစ္သည္။

မၾကာေသးမီက ေတာင္ကိုရီးယား ရထားတစ္စင္း နယ္စပ္ကိုျဖတ္ေက်ာ္ကာ ေျမာက္ကိုရီးယား ထဲဝင္လာခဲ့ရာ ႏုိင္ငံႏွစ္ျခမ္းကြဲၿပီး ႏွစ္ေပါင္းဆယ္ႏွင့္ ခ်ီၾကာသည့္အခ်ိန္တြင္ ပထမဆံုး အႀကိမ္ ဝင္ေရာက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုလမ္းစက ကိုရီးယား ကြၽန္းဆြယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အေရး ပါလြန္းလွၿပီး အဆက္မျပတ္သည့္ တစ္ႏုိင္ငံႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံ ထိေတြ႕မႈမ်ားက ယံုၾကည္မႈကို ပိုမိုခုိင္မာ လာေစသည္။ ထို႔ျပင္ ေတာင္ကိုရီးယား ျပည္သူမ်ားပင္ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံထဲသို႔ ဝင္ထြက္ သြားလာရန္ စတင္ေနၿပီျဖစ္ရာ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယား အေရးက အတိုး တက္ဆံုးၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္အျဖစ္ သတ္မွတ္၍ရကာ ထရမ့္က လက္ရွိတြင္ ၾကားေန လူအျဖစ္ ခပ္ေရွာင္ေရွာင္ ေနသည့္ ပံုစံေတြ႕ေနရသည္။

ေနာက္ဆံုးတြင္ အိတ္ႏွင့္လြယ္ၿပီး အျပတ္တုိက္မည့္ ထရမ့္၏ဗ်ဴဟာလားဟူ၍ ႏုိင္ငံေရး ေဝဖန္ေရးသမား တို႔က ပံုစံတစ္မ်ဳိးျဖင့္ ေတြးေနၾကကာ ကင္ဂ်ဳံအြန္ႏွင့္မြန္ေဂ်းအင္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးအတြက္ ခုိင္မာသည့္ အေနအထား တစ္ခုကိုေရာက္၊ ထိုအခ်ိန္က်မွ ထရမ့္ေျမာက္ ကိုရီးယား ႏ်ဴကလီးယား အေရးႏွင့္ဝင္လာလွ်င္ လႈပ္မရသည့္ အေနအထားတစ္ခုကို ပံုသြင္း ေနျခင္း ျဖစ္သည္။

ၾကားထဲတြင္ ၎ျဖစ္ေစခ်င္သည့္ ပံုစံမ်ားအား မြန္ေဂ်းအင္ကို ထရမ့္ဗ်ဴဟာခင္းျပမည္ျဖစ္ကာ လက္ရွိတြင္ ေတာင္ကိုရီးယားက ေျမာက္ကိုရီးယားအတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာ မိတ္ေဆြဆို သည့္ အဆင့္တစ္ခုကုိ ထရမ့္လိုခ်င္ ေနသည့္ ပံုရသည္။ အကယ္၍ ထရမ့္သာ ထိုဗ်ဴဟာကို ခင္းေနသူဆိုပါက ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚ ၎၏ဗ်ဴဟာမ်ား ထိေရာက္ေနၿပီဟု ဆိုရမည္ျဖစ္ သည္။

ယခု ကင္ဂ်ဳံအြန္က မြန္ေဂ်းအင္ကို ထရမ့္ထက္ ယံုၾကည္ေနၿပီျဖစ္ကာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရး ကလည္း မျပတ္ရွိေနသည္။ ထိုအခ်က္က ထရမ့္လိုခ်င္သည့္ အခ်က္တစ္ခ်က္ လည္းျဖစ္ႏိုင္ သည္။

ယခု ေျမာက္ကိုရီးယားအေရးကို ထရမ့္ လွည့္မၾကည့္သည္မွာ ကာလအနည္းငယ္ ၾကာေနၿပီ ျဖစ္ကာ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ပင္ လႊတ္ထားၿပီး မြန္ေဂ်းအင္က ကင္ဂ်ဳံအြန္ႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရး အထိပါ ေဆြးေႏြးေနၿပီ ျဖစ္သည္။ တကယ္တမ္းဆိုလွ်င္ အေမရိကန္တို႔ ေျမာက္ကိုရီးယားကို အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ခ်မွတ္ထားသည့္အတြက္ ေတာင္ကိုရီးယားအေနျဖင့္ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏွင့္ကုန္သြယ္ရန္ ဆိုသည္မွာ မျဖစ္ႏုိင္ေပ။

ထိုအခ်က္ကို ထရမ့္က သီးျခားျခြင္းခ်က္အေနျဖင့္ လက္ခံေပးထားသည့္ အတြက္ေၾကာင့္သာ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာတို႔ကို ေဆြးေႏြး၍ ရျခင္းျဖစ္ သည္။ တကယ္တမ္း ထရမ့္က ေျမာက္ကိုရီးယား အေရးကို လွည့္မၾကည့္ခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ေနေသာ္လည္း အေမရိကန္သမုိင္းတြင္ မွတ္ေက်ာက္ တင္ခံရႏုိင္သည့္ ေျမာက္ကိုရီး ယား ႏ်ဴကလီးယား အေရးကိုေတာ့ အေရးတယူ ရွိလွသည္။

ထရမ့္ကို ေနာက္ပိုင္း အေမရိကန္၌ လူႀကိဳက္မ်ားလာသည့္ အဓိက အေၾကာင္းရင္းကလည္း ေျမာက္ကိုရီးယား ႏ်ဴကလီးယား အေရးေၾကာင့္ျဖစ္ကာ ၎ကို မေထာက္ခံသူမ်ားကပင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္ႏွင့္ ထရမ့္တို႔၏ အရိပ္အျခည္ကို ေစာင့္ၾကည့္ေနရသည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် ထရမ့္က ကိုရီးယား ကြ်န္းဆြယ္အေရးကို ေနာက္ဆုတ္ လိမ့္မည္မဟုတ္ေပ။ ထို႔ျပင္ ထရမ့္အစိုးရ ဝန္ႀကီးမ်ား စကားကြၽံထားသည္မ်ားလည္း ရွိေနျပန္ သည္။ တစ္ႏွစ္အတြင္း ေျမာက္ကိုရီးယား ႏ်ဴကလီးယား စြန္႔လႊတ္ေရး အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ႏုိင္သည္ဟု ေျပာထားကာ ယခုေတာ့ ၂ဝ၁၉ ခုႏွစ္ထဲသို႔ ေရာက္ရွိလာေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ ထရမ့္က ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ကို ႏ်ဴကလီးယား ကစားပြဲ အေျပာင္းအလဲလုပ္ခဲ့သည့္ အဓိကလူျဖစ္ သည္။

အိုဘားမား အစိုးရႏွင့္ရခဲ့သည့္ အီရန္-ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္ကို ထရမ့္ဖ်က္သိမ္းခဲ့ကာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းကို  ႏ်ဴကလီးယား ကစားပြဲတစ္ခု ထပ္မံဖန္တီးေပးခဲ့ၿပီး ကိုရီးယား ကြၽန္းဆြယ္ကိုေတာ့  ႏ်ဴကလီးယား ကင္းစင္နယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္ရန္ ထရမ့္ႀကိဳးစား ေနျခင္းျဖစ္သည္။

အီရန္-ႏ်ဴကလီးယား အေရးကိုေတာ့ ထရမ့္ကစီးပြားတြက္ တြက္တတ္သည့္ ဦးေႏွာက္ေၾကာင့္ ႏ်ဴကလီးယား မီး ထပ္မံေမႊးေပးလုိက္သည္ဟု အမ်ားစုက ေဝဖန္ၾကကာ ယခုေတာ့ ထရမ့္က ၎၏စီးပြားေရးကို ရာႏႈန္းျပည့္ တာဝန္မယူႏုိင္သည့္ ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ တဝဲလည္လည္ျဖစ္ေန သည္။ ထိုအျဖစ္မ်ိဳး မေရာက္ရန္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ သတိထားေနၾကကာ ထရမ့္ကို ကင္ဂ်ံဳအြန္ ပို၍ မယံုရဲေသးသည္ကလည္း အလြန္ေတာ့မဟုတ္။

ထရမ့္ဆိုသည္မွာ သမၼတအျဖစ္ တက္လာလာခ်င္း အီရန္-ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္မွ အေမရိကန္ကို ဆြဲထုတ္သည္။၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ကုလသမဂၢရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဆုိင္ရာ ညီလာခံ မွ အေမရိကန္ကို ထပ္မံဆြဲထုတ္သည္။ ပစိဖိတ္ျဖတ္ေက်ာ္ စီးပြားေရး စီမံကိန္း (TPP) မွ ထပ္မံဆြဲထုတ္ျပန္သည္။ ထို႔ေနာက္ အိုဘားမားအစိုးရ၏ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ အစီ အစဥ္ မ်ားကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္ျပန္ကာ ေက်ာက္မီးေသြး စက္႐ုံမ်ားကိုပင္ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ ေနသူျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ကင္ဂ်ဳံအြန္က ထရမ့္ကို သတိႏွင့္ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ပထမဆံုး အဆင္ေျပမည့္ ေသခ်ာသည့္ ဘက္ကို အေလးသာသြားျခင္းျဖစ္၍ ထိုအကြက္မ်ားကသာ ထရမ့္ခ်ထားသည့္ ဗ်ဴဟာအတုိင္း ဆိုလွ်င္ေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏ်ဴကလီးယားအေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္မ်ားက ပံုမွန္ထက္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ပိုေကာင္းလာမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပလုိက္ ရပါသည္။ ။

ရွိန္းထက္

Ref;CNN

Read 141 times
Rate this item
(0 votes)
Last modified on Wednesday, 19 December 2018 10:24

Latest from