Print this page

ပ်က္ျပားခဲ့သည့္ ယီမင္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ေရွ႕ဆက္ ဘယ္လုိ ျဖစ္လာမလဲ

Saturday, 22 December 2018 13:34 Written by  font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size

ယီမင္ႏုိင္ငံ၌ အစိုးရတပ္မ်ားႏွင့္ ဟူသီသူပုန္အဖြဲ႕တုိ႔ၾကား အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာ တူညီခ်က္တစ္ရပ္ကုိ ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ ခ်မွတ္ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း ယင္းသေဘာ တူညီခ်က္မွာ နာရီပုိင္းသာခံၿပီး အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္မႈ မ်ား၊ ေပါက္ကြဲမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ႏုိင္ငံအတြင္း အဓြန္႔ရွည္တည္တံ့သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ႏုိင္မည့္ အလားအလာႏွင့္ အလွမ္းေဝးကြာလာသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။

ဟူသီသူပုန္အဖြဲ႕ႏွင့္ ယီမင္အစိုးရတုိ႔ၾကား အဆုိပါ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီ ခ်က္ကုိ ကုလသမဂၢ၏ ၾကားဝင္ဖ်န္ေျဖမႈေၾကာင့္ ခ်မွတ္ႏုိင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ယင္းသေဘာတူညီ ခ်က္သည္ ဒီဇင္ဘာ ၁၈ ရက္ သန္းေခါင္ယံအခ်ိန္မွ စတင္အသက္ဝင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ႏွစ္ဖက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားၾကား ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္အရ သူပုန္မ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားရာ ေဒသတစ္ခုျဖစ္ေသာ ဟူဒီ ဒါၿမိဳ႕မွ ႏွစ္ဖက္စလံုးမွတပ္မ်ားကုိ ျပန္လည္ဆုတ္ခြာေစျခင္း အပါအဝင္ အက်ဥ္းသားမ်ား အျပန္အလွန္လဲလွယ္ျခင္း၊ တုိင္ယက္ဇ္ၿမိဳ႕သုိ႔ လူသားခ်င္းစာနာသည့္ အကူအညီမ်ား ေပး ပုိ႔ျခင္းတုိ႔ကုိ လုပ္ေဆာင္မည္ျဖစ္သည္။

ထုိ႔ျပင္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်၏ ဗံုးႀကဲတုိက္ခုိက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္အတြင္းက ပိတ္ထားခဲ့ရသည့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ဆာနာရွိ ေလဆိပ္ကုိ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ရန္ ႏွစ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက သေဘာတူညီခဲ့ၾကသည္။ အဆုိပါ လုပ္ေဆာင္ ခ်က္မ်ားကုိ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕က ေစာင့္ၾကည့္ မည္ျဖစ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဟူသီသူပုန္အဖြဲ႕သည္ အယ္လ္ဟူေဒဒါၿမိဳ႕ရွိ အစိုးရတပ္မ်ားအား အေျမာက္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္ခဲ့သည္ဟု ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ပုိင္ အယ္လ္အာေရဗ် သ တင္းဌာနက သေဘာတူညီခ်က္စတင္ အသက္ဝင္ၿပီး မိနစ္အနည္းငယ္အၾကာတြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ သည္။ ထုိ႔ျပင္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ပ်က္ျပားၿပီး ေနာက္ပုိင္းေပါက္ကြဲမႈ ေလးႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

သုိ႔ရာတြင္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ကုိ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ဦးေဆာင္သည့္ ၫြန္႔ေပါင္း အဖြဲ႕က စတင္ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ၿမိဳ႕၏ဆင္ေျခဖံုးေဒသ အတြင္းသို႔ အေျမာက္ မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဟူသီသူပုန္ အဖြဲ႕က စြပ္စြဲထားသည္။ ယီမင္လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡတြင္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ပါဝင္ေနရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမွာ ျဖဳတ္ခ်ခံ ယီမင္သမၼတ ေဟာင္း အဗၺဒယ္ရက္ဘူမန္ဆူအာဟာဒီက ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ ေတာင္း ဆုိမႈေၾကာင့္ ပါဝင္ေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆုိႏုိင္ေသာ္လည္း ယီမင္ရွိ ဟူသီသူပုန္အဖြဲ႕သည္ အီရန္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္လ်က္ရွိၿပီး ၎တုိ႔သည္ အီရန္တို႔ထံမွ အေထာက္အပံ့ရရွိ ႏုိင္သည္ဟု ေဆာ္ဒီအစိုးရက ယူဆေနျခ င္းေၾကာင့္ ယီမင္ႏုိင္ငံ၌ ဟူသီတုိ႔ ဆက္လက္စုိးမုိး ေနပါက အီရန္အေနျဖင့္ ကုိယ္စားစစ္ပြဲဆင္ႏႊဲႏုိင္မည့္ အလားအလာကုိ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်က ေကာင္းစြာရိပ္မိေသာေၾကာင့္ အဆုိပါအဖြဲ႕အား အျမစ္ပါမက်န္ ေခ်မႈန္းရန္ ဆႏၵရွိေနျခ င္းျဖစ္ သည္ဟုလည္း ဆုိႏုိင္သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ေဆာ္ဒီဦးေဆာင္သည့္ ၫြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕သည္ ယီမင္ႏုိင္ငံအေပၚ အဆက္မျပတ္ဗံုးမုိး ရြာသြန္းေနျခင္းျဖစ္သည္။ ၎တုိ႔၏ ေလေၾကာင္းမွတိုက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ အျပစ္မဲ့အရပ္သားမ်ား ေသဆံုးေနရေသာ္လည္း ဂ႐ုမစိုက္ဘဲ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ျဖစ္သည့္ ဟူသီတုိက္ဖ်က္ေရးကုိ သာတစုိက္မတ္မတ္ လုပ္ေဆာင္လာသည္။ သုိ႔ေသာ္ ေလေၾကာင္းမွတုိက္ခုိက္မႈမ်ားႏွင့္ ပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ျခင္းေၾကာင့္ ယီမင္ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ကေလးသူငယ္မ်ား အပါအဝင္ အရပ္ သားေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ အသက္ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရၿပီး ႏုိင္ငံအတြင္း၌လည္း အစာေရစာရွားပါးမႈ၊ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ စသည့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ အခက္အခဲ၊ ဒုကၡမ်ားျဖစ္ေပၚေနျခင္း ေၾကာင့္ၫြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕၏ ေလေၾကာင္းမွတုိက္ခုိက္မႈအေပၚ ကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ားက ျပစ္တင္ေဝဖန္ လာသည္။

ထုိ႔အတူ ယီမင္အေပၚ ေလေၾကာင္းမွ တုိက္ခိုက္ေနျခင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ အေမရိကန္ အစိုးရက ကနဦးတြင္ ေရငံုႏႈတ္ပိတ္ေနခဲ့ေသာ္လည္း အေသအေပ်ာက္ဦးေရ ျမင့္တက္လာျခင္းႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ ဆုိင္ရာ အေျခအေနမ်ား ပုိမုိဆုိးရြားလာျခင္းေၾကာင့္ ၎တုိ႔၏ေထာက္ခံမႈ ကုိ သိသိသာသာေလွ်ာ့ခ်လာသည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ယီမင္အေပၚ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ေလေၾကာင္းတုိက္ခုိက္မႈမ်ားကုိ ရပ္တန္႔ရန္ ႏုိင္ငံအမ်ားအျပားႏွင့္ အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႕အ စည္းမ်ားက ေတာင္းဆုိလာၾကသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဟူသီတုိက္ဖ်က္ေရးကုိ အၿပီးသတ္ လုပ္ ေဆာင္လုိသည့္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်အဖို႔ အခက္ေတြ႕လာရသည္။

ထုိအခ်ိန္မွာပင္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕၏ ၾကားဝင္ဖ်န္ေျဖမႈေၾကာင့္ ယီမင္အစိုးရႏွင့္ ဟူသီတုိ႔ၾကား အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ ခ်မွတ္ႏုိင္ျခင္းသည္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်အတြက္ ထုိးႏွက္ခ်က္တစ္ရပ္အျဖစ္ ထြက္ေပၚလာသည္။ အေၾကာင္းမွာ ဟူသီသူပုန္အဖြဲ႕ႏွင့္ အစိုးရ တပ္မ်ားၾကား အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ကာလအတြင္း ၎တုိ႔အေနျဖင့္ ေလေၾကာင္းမွ တုိက္ ခုိက္ႏုိင္ျခင္း မရွိေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ခ်မွတ္ထားသည့္ အဆုိပါ သေဘာတူ ညီခ်က္ပ်က္ျပားေစရန္ လုိလားလ်က္ရွိသည္ဟု ဆုိႏုိင္သည္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ပ်က္ျပားမွသာ ၎တုိ႔အလုိရွိသည့္ အေျခအေနကုိ ျပန္လည္ဖန္တီးႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။

လက္ရွိတြင္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏွင့္ အာရပ္ေစာ္ဘြားမ်ား ျပည္ေထာင္စုတုိ႔သည္ ၎တုိ႔၏ တပ္ဖြဲ႕ဝင္ ၁ဝဝဝဝ ခန္႔ကုိ ယီမင္ႏုိင္ငံ အေနာက္ဘက္ကမ္း၌ ျဖန္႔ၾကက္ထားသည္။ ဟူသီသူပုန္မ်ားက ဟူဒီဒါၿမိဳ႕ကို သိမ္းပုိက္ၿပီးေနာက္ အဆုိပါၿမိဳ႕ကို ျပန္လည္သိမ္းယူ ႏုိင္ေရးအ တြက္ ထုိးစစ္ဆင္မႈအႀကိမ္ႀကိမ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာ္လည္း အဆုိပါစစ္ဆင္မႈမ်ားကုိ ဟူသီ သူပုန္ အဖြဲ႕ႏွင့္ မဟာမိတ္မ်ားက ေခ်မႈန္းခဲ့ၿပီးေနာက္ပုိင္းတြင္ ေဆာ္ဒီအစိုးရႏွင့္ အာရပ္ ေစာ္ဘြား မ်ားျပည္ေထာင္စုက ၎တုိ႔၏တပ္မ်ားကုိ ျဖန္႔ၾကက္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ဟူဒီဒါၿမိဳ႕ သည္ ယီမင္ျပည္သူသန္း ၃ဝ အတြက္ အဓိကက်သည့္ ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ႀကီး တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္သည္။

အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ က်ဳိးေပါက္ၿပီးေနာက္ပုိင္း ကုလသမဂၢအဖြဲ႕သည္ ဟူသီသူပုန္အဖြဲ႕ႏွင့္ အစိုးရတပ္မ်ားၾကား ဗီဒီယုိဆက္သြယ္မႈမွတစ္ဆင့္ ၾကားဝင္ဖ်န္ေျဖရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည့္အျပင္ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေ ကာင္စီ အေနျဖင့္ ယီမင္ျပည္တြင္း စစ္အတြင္းရွိ ႏွစ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားၾကား ခ်မွတ္ထားေသာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ကုိ အတည္ျပဳရန္ ဒီဇင္ဘာ ၂၁ ရက္က မဲခြဲဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။ ယီမင္ ပဋိပကၡႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္ပုိင္းအတြင္းက အျပင္းအထန္ ေဆြးေႏြးခဲ့ ၾကၿပီး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံက မူၾကမ္းတစ္ရပ္ တင္သြင္းခဲ့သည္။

အဆုိပါမူၾကမ္းအရ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ အန္တုိနီယုိဂူတာရက္စ္ အေနျဖင့္ဟူသီႏွင့္ အစိုးရတပ္မ်ားၾကား ခ်မွတ္ႏုိင္ခဲ့သည့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ကုိ လုိက္နာ ေစေရး အေထာက္အပံ့ျပဳရန္၊ အ ဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေစရန္ႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္ရန္တုိ႔အတြက္ အဖြဲ႕ တစ္ဖြဲ႕ကုိ ယီမင္သုိ႔ ေစလႊတ္ႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ ကုလသမဂၢ အေနျဖင္႔ အဆုိပါအဖြဲ႕ ကုိ ယီမင္သုိ႔ ေစလႊတ္ႏုိင္ၿပီဆုိပါက ယီမင္ႏုိင္ငံ၏ အေျခအေနမွာ အေတာ္အတန္ ေကာင္းမြန္ လာမည္ဟုယူဆရၿပီး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကုိ မလုိလားသည့္ ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ား၏ အဖ်က္ အေမွာင့္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကုိပါ ေစာင့္ၾကည့္ႏုိင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပလုိက္ရပါသည္။ ေဇယ်ထြန္း

Read 127 times
Rate this item
(0 votes)
ေကတု

Latest from ေကတု